Cơ hội cho doanh nghiệp nội địa
Bảy tháng đầu năm 2026, Phú Thọ thu hút hơn 1,9 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), gấp khoảng 2,6 lần cùng kỳ và vượt 18,9% kế hoạch năm. Cùng thời gian, vốn đầu tư trong nước đạt 35,8 nghìn tỷ đồng. Kim ngạch xuất khẩu ước đạt 31,53 tỷ USD, tăng 39,7% so với cùng kỳ.

Phú Thọ hướng tới một mục tiêu dài hạn: tạo cơ hội để doanh nghiệp trong tỉnh trở thành nhà cung cấp cho các tập đoàn lớn, qua đó nâng giá trị gia tăng của khu vực kinh tế nội địa.

Đầu tháng 4, UBND tỉnh phê duyệt Đề án hỗ trợ kết nối, liên kết, hợp tác giữa doanh nghiệp của tỉnh với doanh nghiệp nước ngoài để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu (Đề án 1102). Đề án xác lập riêng một chương trình phát triển liên kết FDI - doanh nghiệp nội địa giai đoạn 2026-2030.

image001.jpg
Khu công nghiệp Khai Quang nơi có nhiều doanh nghiệp FDI hoạt động

Theo thống kê, tỉnh Phú Thọ có hơn 40.300 doanh nghiệp đăng ký hoạt động, tổng vốn đăng ký trên 450.000 tỷ đồng. Hơn 27.000 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm trên 96%.

Những chương trình tỉnh Phú Thọ triển khai trước đó cho thấy một số kết quả ban đầu. Tỉnh đã tư vấn nâng cao năng lực sản xuất cho 17 doanh nghiệp; hỗ trợ 13 doanh nghiệp tiếp cận sàn thương mại điện tử quốc tế. Ngoài ra, 11 doanh nghiệp được đánh giá năng lực toàn diện trong cụm liên kết ngành và chuỗi giá trị; 12 doanh nghiệp được hỗ trợ về sở hữu trí tuệ và 12 doanh nghiệp được hỗ trợ xúc tiến, xây dựng thương hiệu.

Mục tiêu 20 nhà cung cấp cấp 1
Điểm đáng chú ý của Đề án 1102 là các mục tiêu được lượng hóa khá cụ thể. Giai đoạn 2026-2030, Phú Thọ đặt mục tiêu hỗ trợ tối thiểu 100 doanh nghiệp nội địa kết nối với chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong số này, tỉnh định hướng phát triển ít nhất 20 doanh nghiệp nội địa trở thành nhà cung ứng cấp 1 cho các tập đoàn FDI lớn tại Phú Thọ và khu vực. Ít nhất 3 doanh nghiệp được kỳ vọng nâng cấp từ sản xuất linh kiện rời lên sản xuất cụm linh kiện hoặc sản phẩm hoàn chỉnh theo mô hình OEM.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu hỗ trợ đào tạo, tư vấn về công nghệ, quản trị sản xuất, quản trị chất lượng, tiêu chuẩn quốc tế, chuyển đổi số và tự động hóa cho ít nhất 30 doanh nghiệp. Trong đó, tối thiểu 15 doanh nghiệp tham gia thành công vào chuỗi cung ứng FDI.

Cùng với đó, Phú Thọ định hướng hình thành một KCN hỗ trợ chuyên biệt và thu hút ít nhất 50 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ nội địa đầu tư tại các khu, cụm công nghiệp.

Theo Đề án 1102, Phú Thọ sẽ khảo sát và phân loại doanh nghiệp theo mức độ sẵn sàng tham gia chuỗi FDI. Một mạng lưới gồm tối thiểu 15 chuyên gia, 4 doanh nghiệp FDI và 3 tổ chức tư vấn dự kiến được huy động để hỗ trợ doanh nghiệp.

Khoảng 20-30 doanh nghiệp nội địa sẽ được tư vấn trực tiếp về công nghệ, hệ thống quản lý sản xuất, thương mại và kết nối khách hàng FDI. Ít nhất 30 doanh nghiệp được hỗ trợ hướng tới các chứng chỉ quốc tế quan trọng.

Bên cạnh đó, Phú Thọ dự kiến xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung về nhu cầu mua sắm, linh kiện đầu vào và tiêu chuẩn kỹ thuật của doanh nghiệp FDI. Song song là dữ liệu về sản phẩm, công suất, chứng chỉ và năng lực của doanh nghiệp nội địa.

Trên nền dữ liệu này, tỉnh định hướng phát triển nền tảng kết nối cung - cầu trực tuyến, cho phép so khớp nhu cầu và năng lực, đồng thời hỗ trợ kết nối B2B.

Phú Thọ đồng thời đặt mục tiêu thiết lập cơ chế hợp tác thường xuyên với những tập đoàn lớn trong vùng như Honda, Toyota, Piaggio cùng các doanh nghiệp điện tử, cơ khí để phát triển nhà cung cấp, đào tạo nhân lực và chia sẻ nhu cầu cung ứng.

Định hướng này nằm trong bức tranh về phát triển khu vực kinh tế tư nhân của tỉnh. Giai đoạn 2026-2030, Phú Thọ đặt mục tiêu khu vực này đóng góp 55-58% GRDP, 35-40% tổng thu ngân sách nhà nước và tạo 84-85% việc làm.

Dưới góc độ quản trị vĩ mô, khi những doanh nghiệp nội địa có thể sản xuất linh kiện, cụm linh kiện hoặc sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế, hiệu quả thu hút FDI sẽ không chỉ thể hiện ở số vốn đăng ký. Dòng vốn ngoại khi đó có thể kéo theo công nghệ, tiêu chuẩn quản trị, thị trường và đơn hàng lan tỏa sâu hơn vào cộng đồng doanh nghiệp địa phương.

Từ những chuyển động cụ thể tại Phú Thọ, theo một số chuyên gia kinh tế, đây là cách Phú Thọ chuyển từ lợi thế thu hút đầu tư sang hình thành một hệ sinh thái sản xuất, trong đó doanh nghiệp FDI giữ vai trò dẫn dắt, còn doanh nghiệp nội địa từng bước nâng năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Đoàn Bổng