
Bảy nhà sáng lập thành tỷ phú, cựu phóng viên vượt CEO
Thương vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Anthropic đang tạo nên một trong những sự kiện làm giàu lớn nhất lịch sử Thung lũng Silicon. Với giá 83 USD/cổ phiếu, công ty AI đứng sau chatbot Claude ghi nhận đợt bán cổ phiếu mang về khoảng 81,3 tỷ USD, đưa giá trị vốn hóa của doanh nghiệp lên khoảng 1.500 tỷ USD.
Theo CNBC, Anthropic nâng quy mô chào bán lên khoảng 980 triệu cổ phiếu, thay vì 825 triệu cổ phiếu như kế hoạch ban đầu. Cổ phiếu công ty dự kiến giao dịch trên sàn Nasdaq ngày 19/11 với mã ANT.
Thành công này đưa cả bảy nhà đồng sáng lập Anthropic trở thành tỷ phú USD, dù phần lớn đều mới ở độ tuổi 30-40. Đáng chú ý, CEO Dario Amodei không phải người giàu nhất nhóm sáng lập.
Theo hồ sơ sở hữu cổ phiếu nộp lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), Tom Brown đứng đầu với gần 240,8 triệu cổ phiếu, trị giá khoảng 19,99 tỷ USD. Cựu phóng viên công nghệ Jack Clark sở hữu gần 238,9 triệu cổ phiếu, tương đương 19,83 tỷ USD, cao hơn mức 19,69 tỷ USD của CEO Dario Amodei.

Jack Clark từng là phóng viên của Bloomberg Businessweek và The Register, chuyên theo dõi lĩnh vực công nghệ. Năm 2016, ông rời nghề báo để gia nhập OpenAI, sau đó cùng các cộng sự thành lập Anthropic vào năm 2021. Hiện ông đứng đầu Anthropic Institute, sáng kiến nghiên cứu những tác động của AI đối với xã hội và chính sách.
Năm nhà sáng lập còn lại gồm Sam McCandlish, Christopher Olah, Jared Kaplan và Daniela Amodei, em gái CEO Dario Amodei. Trong đó, Christopher Olah từng bỏ học Đại học Toronto sau một năm nhưng hiện sở hữu hơn 239,5 triệu cổ phiếu, trị giá khoảng 19,88 tỷ USD.
Cả bảy nhà sáng lập đều thuộc thế hệ Millennials, sinh trong khoảng năm 1981-1996. Theo hồ sơ SEC, tổng lượng cổ phiếu họ còn nắm giữ đạt hơn 1,67 tỷ đơn vị, trị giá khoảng 139 tỷ USD. Ngoài ra, mỗi người còn bán khoảng 3,38 triệu cổ phiếu trong đợt IPO, thu về gần 280 triệu USD.
Không chỉ nhóm sáng lập, hàng nghìn nhân viên hiện tại và cựu nhân viên Anthropic cũng có cơ hội trở thành triệu phú USD. Sacra ước tính hàng nghìn người có ít nhất 1 triệu USD giá trị cổ phần.
IPO kỷ lục và triển vọng dòng tiền AI
Thương vụ Anthropic phát đi tín hiệu đáng chú ý về sức hút của ngành AI, bất chấp cổ phiếu công nghệ và AI trên thế giới gần đây chịu áp lực điều chỉnh mạnh.
Với 81,3 tỷ USD, quy mô IPO Anthropic vượt SpaceX và trở thành một trong những thương vụ phát hành cổ phiếu lớn nhất lịch sử. Giá chào bán cao hơn khoảng dự kiến ban đầu cũng cho thấy sức cầu đáng kể từ nhà đầu tư.
Điều này diễn ra trong bối cảnh thị trường ngày càng lo ngại về chi phí khổng lồ để phát triển AI, xây dựng trung tâm dữ liệu và mua chip. Nhà đầu tư cũng đặt câu hỏi liệu các công ty AI có thể chuyển tốc độ tăng trưởng doanh thu thành lợi nhuận bền vững hay không.

Tuy nhiên, triển vọng thương mại hóa AI vẫn rất lớn. Anthropic đang mở rộng từ chatbot Claude sang các công cụ lập trình, xử lý công việc và AI có khả năng tự thực hiện nhiệm vụ thay con người. Theo hồ sơ IPO, doanh thu công ty trong 9 tháng kết thúc ngày 30/9 đạt 33,24 tỷ USD, tăng khoảng 1.200% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu quy đổi theo năm vào cuối tháng 10 đạt khoảng 81 tỷ USD.
Dù vậy, Anthropic vẫn đối mặt với áp lực chi tiêu lớn và chưa chứng minh được khả năng tạo lợi nhuận tương xứng với mức định giá. Đây cũng là rủi ro mà nhiều nhà đầu tư và chuyên gia nêu ra khi định giá doanh nghiệp AI ở mức hàng nghìn tỷ USD.
Nhìn lại lịch sử, những làn sóng công nghệ lớn thường đi kèm các đợt đầu cơ, điều chỉnh và đào thải doanh nghiệp. Bong bóng dot-com đầu những năm 2000 từng khiến hàng loạt công ty Internet sụp đổ, nhưng cũng mở đường cho sự trỗi dậy của những đế chế như Amazon và Google.
Làn sóng AI hiện nay có thể diễn ra tương tự. Không phải doanh nghiệp nào cũng tồn tại, nhưng những công ty sở hữu công nghệ lõi, dữ liệu, hạ tầng tính toán và khả năng thương mại hóa hiệu quả có thể trở thành những người chiến thắng.
Vì vậy, IPO Anthropic không chỉ là câu chuyện bảy nhà sáng lập trở thành tỷ phú sau một đêm, mà còn là phép thử lớn đối với niềm tin của Phố Wall vào tương lai AI. Nếu công ty chứng minh được khả năng biến tăng trưởng doanh thu thành lợi nhuận, thương vụ này có thể tiếp thêm động lực cho dòng vốn đầu tư vào ngành, bất chấp những đợt điều chỉnh ngắn hạn trên thị trường chứng khoán.
