Đó không chỉ là một dấu mốc trên thị trường chứng khoán, mà còn là lựa chọn chiến lược về mô hình phát triển: chấp nhận những yêu cầu khắt khe của một công ty đại chúng để mở rộng khả năng tiếp cận nguồn lực xã hội.
Hơn chục năm trước, trong tài khoản chứng khoán của một nhà đầu tư cá nhân có vỏn vẹn 6 cổ phiếu HPG. Dù chỉ sở hữu số cổ phiếu ít ỏi, nhà đầu tư này vẫn nhận được một chiếc phong bì lớn gửi đến tận nhà mời tham dự đại hội đồng cổ đông thường niên của Tập đoàn Hòa Phát.
Tại đại hội, cổ đông nhỏ lẻ này vẫn được đón tiếp và tham dự bình thường như những nhà đầu tư khác.
Một chi tiết tưởng chừng nhỏ bé nhưng phần nào phản ánh cách Hòa Phát nhìn nhận về cổ đông. Dù sở hữu bao nhiêu cổ phiếu, một khi đã góp vốn vào doanh nghiệp, nhà đầu tư đều có quyền tham gia và cần được tôn trọng.
Chi tiết này cũng cho thấy sự coi trọng cổ đông là một phần trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp.
Câu chuyện sáu cổ phiếu có sức gợi hơn nhiều lời tuyên bố chung chung về văn hóa doanh nghiệp. Nó cho thấy cổ đông nhỏ lẻ cũng là một phần của công ty đại chúng.
Thực tế, Chủ tịch Trần Đình Long lựa chọn đưa Hòa Phát lên sàn từ khá sớm. Ngày 9/1/2007, tập đoàn chuyển sang mô hình công ty mẹ - công ty con, tạo bước chuẩn bị về tổ chức, quản trị và tài chính cho việc niêm yết.
Trong năm 2007, Hòa Phát phát hành 20 triệu cổ phiếu cho cổ đông chiến lược, nâng vốn điều lệ từ 1.100 tỷ đồng lên 1.300 tỷ đồng, thu về gần 1.200 tỷ đồng thặng dư vốn.
Ngày 15/11/2007, 132 triệu cổ phiếu HPG chính thức giao dịch trên HoSE với giá tham chiếu 110.000 đồng/cổ phiếu. Khi ấy, Hòa Phát có khoảng 2.000 cổ đông.
Việc niêm yết không đơn thuần nhằm mở thêm kênh huy động vốn. Doanh nghiệp phải chấp nhận minh bạch thông tin, tuân thủ quy định công bố thông tin và chịu sự giám sát của cổ đông bên ngoài.
Ngay trong ngày HPG chào sàn, ông Trần Tuấn Dương, Tổng Giám đốc Tập đoàn Hòa Phát, đã nhấn mạnh doanh nghiệp từ đây không chỉ thuộc về cán bộ, nhân viên mà còn thuộc về cộng đồng cổ đông và xã hội.
Từ khoảng 2.000 cổ đông ban đầu, đến đại hội thường niên năm 2026, Hòa Phát đã có hơn 300.000 cổ đông. Chiếc phong bì gửi đến người sở hữu 6 cổ phiếu năm nào vì thế mang ý nghĩa đặc biệt: cổ đông nhỏ lẻ cũng là một phần trong hành trình phát triển của doanh nghiệp.
Ngay từ năm 2007, ông Trần Đình Long đã đặt mục tiêu đưa Hòa Phát trở thành một trong những tập đoàn kinh tế tư nhân đạt doanh thu 1 tỷ USD vào năm 2012, trong khi doanh thu năm 2007 mới khoảng 5.642 tỷ đồng.
Có thể thấy, ông không chỉ nhìn nhận việc niêm yết như một cách huy động vốn mà còn là cơ hội đưa Hòa Phát trở thành tập đoàn công nghiệp có mô hình quản trị hiện đại, có khả năng thu hút nguồn lực từ bên ngoài.
Bước ngoặt lớn đến vào năm 2017, khi Hòa Phát quyết định triển khai Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất tại Quảng Ngãi. Để bổ sung nguồn vốn chủ sở hữu cho dự án, tập đoàn phát hành hơn 252,8 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 5:1, thu về hơn 5.000 tỷ đồng.
Đây là một minh chứng rõ nét cho khả năng huy động nguồn lực của thị trường chứng khoán. Thay vì chỉ dựa vào vốn tích lũy hoặc tín dụng ngân hàng, doanh nghiệp có thể huy động thêm hàng nghìn tỷ đồng từ các cổ đông để triển khai những dự án công nghiệp quy mô lớn.
Thay vì ưu tiên chi trả cổ tức tiền mặt, Hòa Phát lựa chọn giữ lại nguồn lực để đầu tư, chấp nhận áp lực tài chính trước mắt nhằm mở rộng năng lực sản xuất và tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Với tổng vốn đầu tư khoảng 86.000 tỷ đồng, công suất thiết kế 6 triệu tấn thép mỗi năm, trong đó có 3 triệu tấn HRC, Dung Quất đánh dấu bước chuyển quan trọng của Hòa Phát từ thép xây dựng sang sản xuất thép công nghiệp.
Tháng 5/2020, cuộn thép cán nóng (HRC) đầu tiên của Hòa Phát ra đời. Đây là cột mốc cho thấy doanh nghiệp đã bước chân vào lĩnh vực có yêu cầu kỹ thuật cao hơn, phục vụ nhiều ngành công nghiệp như sản xuất tôn mạ, ô tô, đóng tàu và cơ khí chế tạo.
Sau Dung Quất 1, Hòa Phát tiếp tục đầu tư Dung Quất 2 với tổng vốn ban đầu khoảng 85.000 tỷ đồng, công suất thiết kế 5,6 triệu tấn HRC mỗi năm. Dự án bắt đầu có sản phẩm từ tháng 9/2025, góp phần nâng tổng công suất HRC của hai khu liên hợp Dung Quất lên khoảng 8,6 triệu tấn/năm.
Đáng chú ý, ông Long từng thẳng thắn nhìn nhận Hòa Phát có thế mạnh ở những dự án quy mô lớn, thiên về công nghiệp nặng, nhưng chưa có nhiều lợi thế trong các lĩnh vực đòi hỏi công nghệ tinh vi và hàm lượng chất xám cao.
Sự nhìn nhận này cho thấy một khía cạnh trong tư duy của vị doanh nhân: hiểu rõ doanh nghiệp mạnh ở đâu, còn thiếu gì và cần đầu tư như thế nào để tiến lên. Từ một doanh nghiệp nổi bật với thép xây dựng, Hòa Phát đang hướng đến những sản phẩm có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.
Năm 2026, Hòa Phát đặt mục tiêu tiêu thụ gần 15 triệu tấn thép. Riêng 9 tháng đầu năm, tập đoàn sản xuất 10,7 triệu tấn thép thô và bán hơn 10,3 triệu tấn thép các loại. Trong đó, HRC đạt sản lượng bán hàng 5,47 triệu tấn, tăng 59% so với cùng kỳ.
Gần 19 năm, từ 132 triệu cổ phiếu khi niêm yết, Hòa Phát đã phát triển thành tập đoàn công nghiệp với hơn 300.000 cổ đông và những tổ hợp sản xuất thép trị giá hàng tỷ USD. Hành trình này cho thấy thị trường chứng khoán không trực tiếp xây dựng nhà máy, nhưng có thể kết nối nguồn vốn xã hội với những kế hoạch đầu tư dài hạn, chuyển hóa niềm tin của nhà đầu tư thành năng lực sản xuất thực tế.
Với ông Trần Đình Long và Hòa Phát, quyết định lên sàn năm 2007 có thể xem là một cú đặt cược dài hạn: chấp nhận minh bạch, chia sẻ quyền sở hữu và chịu sự giám sát của thị trường để mở rộng cơ hội phát triển. Gần hai thập kỷ sau, giá trị của lựa chọn ấy không chỉ thể hiện ở quy mô doanh nghiệp hay số lượng cổ đông, mà còn hiện diện trong năng lực sản xuất công nghiệp mà Hòa Phát đã xây dựng.
Xem thêm về:
.svg){kind=icon}
