Hiệp ước, chính thức được gọi là Thỏa thuận theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển về Bảo tồn và Sử dụng Bền vững Đa dạng Sinh học Biển tại các Khu vực Ngoài Quyền Tài phán Quốc gia (thỏa thuận BBNJ), đã được các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc thông qua vào tháng 6 năm 2023 sau gần hai thập kỷ đàm phán.
Tổng Thư ký António Guterres hoan nghênh sự phát triển này, gọi đây là "một thành tựu lịch sử cho đại dương và cho chủ nghĩa đa phương". "Trong hai năm, các quốc gia đã biến cam kết thành hành động - chứng minh những gì có thể thực hiện được khi các quốc gia đoàn kết vì lợi ích chung", ông phát biểu trong một tuyên bố. “Khi chúng ta đối mặt với cuộc khủng hoảng ba hành tinh gồm biến đổi khí hậu, mất đa dạng sinh học và ô nhiễm, thỏa thuận này chính là phao cứu sinh cho đại dương và nhân loại.”
Hiệp ước này – còn được gọi là “Hiệp ước Biển cả” – bao phủ hai phần ba diện tích đại dương của thế giới nằm ngoài biên giới quốc gia. Hiệp ước thiết lập các quy tắc ràng buộc về mặt pháp lý để bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển, chia sẻ lợi ích từ các nguồn gen biển một cách công bằng hơn, tạo ra các khu bảo tồn, đồng thời tăng cường hợp tác khoa học và xây dựng năng lực.
Với sự chỉ đạo từ rất sớm của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ, Việt Nam đã ký Hiệp định ngay từ ngày đầu mở ký, hoàn thành thủ tục phê duyệt và nộp lưu chiểu văn kiện phê duyệt ngày 09/6/2025. Việc trở thành một trong những quốc gia thành viên ngay từ sớm đã thể hiện cam kết mạnh mẽ và trách nhiệm của Việt Nam đối với bảo vệ biển và đại dương, bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học biển.
Đối với Việt Nam, Hiệp định tạo điều kiện thuận lợi để tăng cường hợp tác quốc tế, tiếp cận tri thức, dữ liệu và công nghệ tiên tiến, qua đó nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học biển, quản lý và bảo vệ môi trường biển. Đây cũng là cơ hội quan trọng để các nhà khoa học Việt Nam tham gia thực chất vào các hoạt động nghiên cứu, tiếp cận và chia sẻ lợi ích từ nguồn gen biển ở biển quốc tế và đáy biển sâu, góp phần thúc đẩy mô hình kinh tế biển hiện đại, dựa trên khoa học và đổi mới sáng tạo.
Với tư cách là quốc gia thành viên của Hiệp định, Việt Nam sẽ đóng góp một cách chủ động, tích cực và có trách nhiệm vào triển khai hiệu quả Hiệp định với việc tham gia sâu vào các cơ chế liên quan đến cả bốn trụ cột gồm tiếp cận và chia sẻ công bằng lợi ích từ nguồn gen biển; thiết lập và quản lý các khu bảo tồn biển; đánh giá tác động môi trường đối với các hoạt động ở vùng biển ngoài quyền tài phán quốc gia và xây dựng năng lực, chuyển giao công nghệ biển.
Đồng thời, là một nước đang phát triển, Việt Nam cũng sẽ phản ánh tiếng nói và lợi ích chính đáng của các quốc gia có năng lực hạn chế cũng như các quốc gia chịu ảnh hưởng lớn từ biến đổi khí hậu, bảo đảm phù hợp với UNCLOS.
Việt Nam sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp luật, tăng cường phối hợp liên ngành, huy động sự tham gia của giới khoa học, doanh nghiệp và người dân, bảo đảm việc thực hiện Hiệp định hiệu quả, thực chất, phục vụ thiết thực cho việc phát triển bền vững kinh tế biển của Việt Nam và quốc tế như tinh thần của Nghị quyết 36-NQ/TW (2018) về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045 và Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
.svg){kind=icon}
