Sau khi nghe Ban Tổ chức Trung ương - cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo báo cáo và ý kiến phát biểu của các đại biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh việc tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng của nhiệm kỳ Đại hội 14, trực tiếp phục vụ việc sửa đổi, bổ sung Cương lĩnh chính trị của Đảng và chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 15 của Đảng.

Điều lệ Đảng là văn kiện chính trị, pháp lý cơ bản về tổ chức và hoạt động của Đảng; cụ thể hóa Cương lĩnh chính trị về nguyên tắc tổ chức, chế độ vận hành, quyền và trách nhiệm của đảng viên, kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng.

vnapotaltongbithuchutichnuocchutriphienhopthunhatbanchidaotrunguongvesuadoibosungdieuledang8934070 17859043478501473804787.jpg
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng. Ảnh: TTXVN

Những nội dung cốt lõi của Điều lệ Đảng hiện nay vẫn còn nguyên giá trị. Việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung cần đặt trong tổng thể quá trình nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Cương lĩnh chính trị, Hiến pháp; kịp thời lấy ý kiến trong Đảng và nhân dân; mục tiêu là xây dựng Điều lệ Đảng khoa học, chặt chẽ, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ thực hiện; ổn định lâu dài và có giá trị bền vững.

Định hướng một số nội dung tập trung tổng kết, nghiên cứu về những vấn đề cơ bản về Đảng, đảng viên, tổ chức cơ sở đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị nghiên cứu tiêu chuẩn, quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm nêu gương; việc phát triển, giáo dục, quản lý, đánh giá, sàng lọc đảng viên.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở việc nghiên cứu tiêu chuẩn về bản lĩnh chính trị, đạo đức, ý thức kỷ luật, năng lực thực hiện nhiệm vụ, tinh thần đổi mới, dám chịu trách nhiệm và sự gắn bó với nhân dân. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu khắc phục triệt để sinh hoạt hình thức, hành chính hóa, nể nang, né tránh; nâng cao tính lãnh đạo, giáo dục và sức chiến đấu, tính tiền phong, tính gương mẫu ở từng chi bộ, từng đảng viên.

Về hệ thống tổ chức, phương thức lãnh đạo của Đảng trong mô hình mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý xác định rõ vị trí, nhiệm vụ, thẩm quyền và quan hệ giữa các cấp từ Trung ương đến cơ sở; đánh giá mô hình tổ chức đảng ở địa bàn dân cư, cơ quan, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp, ở ngoài nước cũng như việc thành lập, chia tách, sáp nhập, hợp nhất trong nhiệm kỳ, đặc biệt quan tâm đến tổ chức cơ sở đảng.

Về kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng và kiểm soát quyền lực, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng rà soát thẩm quyền kiểm tra, giám sát, kỷ luật, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong mô hình mới; làm rõ quan hệ giữa cấp ủy với Ủy ban Kiểm tra, giữa cấp trên với cấp dưới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chuyển mạnh từ xử lý vi phạm sang chủ động phòng ngừa, cảnh báo và giám sát từ sớm; kịp thời chấn chỉnh suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Quán triệt tinh thần kỷ luật nghiêm minh nhưng khách quan, công bằng, đúng thẩm quyền, đúng quy trình, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cơ quan đề xuất về thẩm quyền, hình thức kỷ luật và nhiệm vụ mới của Ủy ban Kiểm tra.

Tuyệt đối không rập khuôn, máy móc

Về cách thức triển khai, thực hiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu kết hợp tổ chức khảo sát diện rộng với nghiên cứu chuyên sâu, chọn địa bàn khảo sát bảo đảm tính đại diện, đặc biệt chú trọng cấp cơ sở và địa bàn đặc thù.

Bên cạnh tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý phải bám sát thực tiễn Việt Nam; tuyệt đối không rập khuôn, máy móc.

Việc lấy ý kiến tiến hành qua nhiều vòng, đúng đối tượng, trúng vấn đề và thực chất. Mỗi phương án đề xuất phải nêu rõ cơ sở chính trị - pháp lý, ưu - khuyết điểm, đánh giá tác động và điều kiện thực hiện.

Về tổ chức thực hiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu năm 2026 hoàn thiện đề cương, phương pháp, danh mục chuyên đề.

Việc nghiên cứu xây dựng chuyên đề, tổ chức khảo sát, sơ kết mô hình, xác định vấn đề cần sửa đổi, bổ sung; xây dựng dự thảo báo cáo tổng thể, lấy ý kiến nhiều vòng… cần thực hiện xuyên suốt năm 2027 và năm 2028.

Năm 2029, tiếp thu, hoàn thiện dự thảo báo cáo tổng thể, bảo đảm đồng bộ với báo cáo tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo và tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, bảo đảm cung cấp các luận cứ khoa học, thực tiễn vững chắc.

Ban Tổ chức Trung ương được giao chủ trì nghiên cứu, xây dựng đề cương nghiên cứu tổng thể và đề cương từng nhóm nội dung đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng, báo cáo Ban Chỉ đạo vào cuối quý 3 để trình Trung ương xem xét, cho ý kiến tại hội nghị lần thứ tư.