XEM VIDEO:

Bà Nguyễn Thị Như Quỳnh - Phó Trưởng phòng Dự báo thủy văn, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia vừa đưa ra nhận định về tình hình nguồn nước trong mùa khô 2026-2027 dưới tác động của hiện tượng El Nino rất mạnh.

Theo đó, nguồn nước trong mùa khô tới được dự báo chịu nhiều áp lực khi lượng mưa và dòng chảy trên nhiều hệ thống sông, suối suy giảm. Tình trạng này làm gia tăng nguy cơ thiếu nước, khô hạn và xâm nhập mặn tại nhiều địa phương trên cả nước.

Dòng chảy suy giảm ngay từ đầu mùa khô do El Nino

Từ tháng 8 đến nửa đầu tháng 11/2026, nền nhiệt trên cả nước duy trì ở mức cao hơn trung bình nhiều năm. Trong bối cảnh bão và áp thấp nhiệt đới ít hoạt động, lượng mưa tại nhiều khu vực bị thiếu hụt.

Dòng chảy trên các lưu vực sông phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm từ 15-30%, thậm chí một số lưu vực ghi nhận mức thiếu hụt trên 60%.

Về trữ lượng nguồn nước, dung tích các hồ chứa thủy điện lớn ở Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến TP Huế đạt khoảng 87-99% so với dung tích thiết kế. Trong khi đó, các hồ chứa từ TP Đà Nẵng đến Đắk Nông và Đồng Nai phổ biến đạt 40-80%. Đối với hệ thống hồ chứa thủy lợi, dung tích trung bình đạt 63-86% so với thiết kế.

Cảnh báo hạn mặn khốc liệt, có thể tương tự những năm kỷ lục

Dự báo từ cuối tháng 11/2026-5/2027, El Nino tiếp tục chi phối thời tiết nước ta, trước khi có xu hướng suy yếu trong giai đoạn từ tháng 3-5/2027.

El Nino gây hạn mặn
Cảnh báo hạn mặn khốc liệt ở một số tỉnh phía Nam. Ảnh: H.T

Trong thời gian này, nhiệt độ trên cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm, trong khi lượng mưa có thể thiếu hụt từ 20-40%.

Lượng mưa suy giảm khiến dòng chảy trên các lưu vực sông được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm từ 20-40%, cá biệt một số sông thiếu hụt tới 70%.

Tương ứng, lượng dòng chảy về các hồ chứa ở Bắc Bộ có thể thiếu hụt 20-40%. Tại Trung Bộ và Nam Bộ, mức thiếu hụt dự báo dao động 30-50%, một số hồ có thể thiếu hụt tới 70%.

Tình trạng ít mưa kết hợp với nền nhiệt cao làm gia tăng nguy cơ khô hạn, đe dọa trực tiếp đến nguồn nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất.

Cơ quan khí tượng lưu ý, một số khu vực ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có thể xảy ra thiếu nước cục bộ. Đáng chú ý, Duyên hải Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long là những địa bàn trọng điểm cần theo dõi chặt chẽ nguy cơ khô hạn.

Riêng Đồng bằng sông Cửu Long cần đề phòng tình trạng xâm nhập mặn diễn biến khốc liệt, có thể tương tự các mùa khô lịch sử năm 2015-2016 và 2019-2020.

Chủ động giải pháp ứng phó, ưu tiên nước sinh hoạt

Để giảm thiểu thiệt hại do hạn hán và thiếu nước trong mùa khô 2026-2027, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia khuyến cáo người dân, các địa phương và đơn vị quản lý công trình chủ động triển khai các giải pháp ứng phó phù hợp.

hạn mặn
Người dân Bến Tre tích trữ nước sinh hoạt trong năm xảy ra hạn mặn. Ảnh: Nguyễn Huế

Đối với người dân và các hộ sản xuất, cần nâng cao ý thức sử dụng nước tiết kiệm, chủ động dự trữ nước ngọt phù hợp với điều kiện thực tế. Đồng thời, thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo và hướng dẫn của chính quyền địa phương để kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản xuất theo khả năng cấp nước.

Trong sản xuất nông nghiệp, các địa phương cần rà soát cơ cấu mùa vụ, nhu cầu tưới tiêu để phân bổ nguồn nước hợp lý, ưu tiên nước cho những giai đoạn sinh trưởng quan trọng của cây trồng. Đặc biệt, không mở rộng diện tích sản xuất vượt quá khả năng bảo đảm nguồn nước.

Đối với các địa phương và đơn vị quản lý công trình thủy lợi, thủy điện, cần theo dõi sát diễn biến mưa, dòng chảy và dung tích hồ chứa để kịp thời cập nhật phương án cấp nước, điều tiết và vận hành hệ thống liên hồ chứa.

Việc điều tiết cần ưu tiên hàng đầu cho nhu cầu nước sinh hoạt, đồng thời cân đối hài hòa nguồn nước phục vụ nông nghiệp, phát điện và duy trì dòng chảy tối thiểu trên sông.

Ngành năng lượng cũng cần chủ động xây dựng phương án cung ứng điện an toàn, nhất là trong giai đoạn cao điểm nắng nóng năm 2027, trên cơ sở bám sát khả năng nguồn nước và tình hình vận hành thực tế của các hồ chứa thủy điện.

Cơ quan khí tượng thủy văn đề nghị chính quyền các cấp, đơn vị vận hành công trình và người dân liên tục cập nhật thông tin dự báo, cảnh báo để chủ động tích trữ, phân bổ và điều tiết nguồn nước hợp lý, qua đó hạn chế tối đa những tác động tiêu cực của thiên tai trong mùa khô tới.