Việc thiếu thông tin thị trường kịp thời, dữ liệu phân tán lâu nay được xem là một trong những rào cản lớn đối với sản xuất và tiêu thụ nông sản. Trong bối cảnh đó, ngày 14/11, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt Chương trình đẩy mạnh quảng bá thương hiệu các sản phẩm nông nghiệp và môi trường ứng dụng công nghệ cao, công nghệ mới và chuyển đổi số giai đoạn 2025-2030, với trọng tâm là xây dựng và khai thác dữ liệu số phục vụ quản lý, kết nối và dự báo thị trường.
Một trong những mục tiêu tổng quát của Chương trình là xây dựng hình ảnh sản phẩm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, công nghệ mới và chuyển đổi số; đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua các nền tảng số. Để đạt mục tiêu này, việc thu thập, chuẩn hóa và khai thác thông tin được xác định là nền tảng quan trọng.

Trong các nội dung triển khai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu số ngành nông nghiệp và môi trường, gắn với Đề án 06 về phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử, đồng thời kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác. Đây được xem là bước đi nhằm tập trung hóa nguồn dữ liệu, khắc phục tình trạng thông tin rời rạc giữa các khâu sản xuất, chế biến và tiêu thụ.
Cùng với đó, Chương trình đặt mục tiêu phát triển nền tảng dữ liệu quảng bá và xúc tiến thương mại số theo thời gian thực, kết nối trực tiếp với các sàn thương mại điện tử trong nước và quốc tế. Việc cập nhật dữ liệu theo thời gian thực giúp các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và hợp tác xã tiếp cận nhanh hơn với thông tin thị trường, nhu cầu tiêu thụ và xu hướng phân phối sản phẩm.
Đáng chú ý, việc ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Blockchain được đưa vào như một yêu cầu xuyên suốt. Theo Chương trình, các công nghệ này sẽ được sử dụng trong truy xuất nguồn gốc, quản trị thương hiệu và đánh giá hiệu quả quảng bá. Trên cơ sở dữ liệu lớn được tích hợp, việc phân tích thông tin thị trường, theo dõi biến động tiêu thụ và hỗ trợ dự báo xu hướng được kỳ vọng sẽ chính xác và kịp thời hơn.
Đến năm 2030, 100% hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại sản phẩm nông nghiệp và môi trường được đặt mục tiêu số hóa và áp dụng công nghệ mới. Điều này đồng nghĩa với việc các dữ liệu liên quan đến sản phẩm, thị trường, kênh phân phối và hiệu quả truyền thông đều được thu thập, lưu trữ và phân tích trên môi trường số, tạo nguồn thông tin phục vụ công tác quản lý và định hướng sản xuất.
Song song với hạ tầng dữ liệu, Chương trình cũng chú trọng nâng cao năng lực khai thác thông tin cho các chủ thể tham gia thị trường. Ít nhất 70% doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất được tiếp cận các chương trình đào tạo, tập huấn về quản trị thương hiệu, thương mại điện tử và marketing số. Việc trang bị kỹ năng sử dụng nền tảng số giúp các đơn vị chủ động hơn trong cập nhật thông tin thị trường và phản hồi nhu cầu tiêu dùng.
Ở góc độ quản lý nhà nước, Cục Chuyển đổi số được giao nhiệm vụ chủ trì xây dựng và vận hành các nền tảng số phục vụ truy xuất nguồn gốc, quảng bá và nhận diện thương hiệu. Các Cục quản lý chuyên ngành, Sở Nông nghiệp và Môi trường địa phương phối hợp triển khai ứng dụng dữ liệu số, khuyến khích doanh nghiệp tham gia sàn thương mại điện tử, qua đó mở rộng nguồn dữ liệu về sản xuất và tiêu thụ nông sản.
Bên cạnh đó, các hoạt động truyền thông, hội chợ, xúc tiến thương mại cũng được yêu cầu gắn với môi trường số. Việc tổ chức triển lãm số, giới thiệu sản phẩm trên không gian ảo, kết nối đa nền tảng giúp gia tăng lượng thông tin thu thập được về hành vi thị trường, mức độ quan tâm của người tiêu dùng và hiệu quả phân phối.
Theo mục tiêu cụ thể, ít nhất 70% sản phẩm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao sẽ có nhận diện thương hiệu và truy xuất nguồn gốc số; 50% sản phẩm chủ lực được quảng bá trên các nền tảng truyền thông số và thương mại điện tử. Khi dữ liệu sản phẩm và thị trường được chuẩn hóa, việc tổng hợp, phân tích thông tin phục vụ dự báo và điều tiết thị trường sẽ thuận lợi hơn.
Chương trình giai đoạn 2025-2030 cho thấy định hướng rõ ràng của ngành nông nghiệp và môi trường trong việc lấy dữ liệu số làm trung tâm. Thông qua xây dựng cơ sở dữ liệu, nền tảng số và ứng dụng công nghệ mới, việc thu thập thông tin thị trường, kết nối cung – cầu và nâng cao năng lực dự báo nông sản được đặt nền móng để triển khai đồng bộ trong những năm tới.