Hạ tầng truyền thông số bao phủ đến từng bản làng
Tại tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn như Sơn La, đặc biệt ở các khu vực đồng bào dân tộc thiểu số, “vùng lõm" thông tin là rào cản lớn đối với phát triển kinh tế - xã hội. Địa hình chia cắt, dân cư phân tán, trình độ dân trí không đồng đều khiến việc tiếp cận thông tin của người dân gặp nhiều hạn chế. Tuy nhiên, với định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin, Sơn La đã và đang từng bước giảm nghèo thông tin.
Những năm gần đây, hạ tầng thông tin – truyền thông tại địa phương có sự thay đổi rõ rệt. Nhiều xã, bản được đầu tư hệ thống loa truyền thanh cơ sở theo hướng số hóa. Nếu trước đây, việc phát thanh phụ thuộc vào thao tác thủ công, phạm vi phủ sóng hạn chế thì nay các cụm loa truyền thanh thông minh có thể điều khiển từ xa qua Internet, cập nhật nội dung nhanh chóng, linh hoạt theo từng thời điểm.
Ở một số xã vùng cao, mỗi bản được lắp đặt từ 3 – 5 cụm loa, bảo đảm thông tin đến gần từng hộ dân. Nhờ đó, các nội dung về thời tiết, phòng chống dịch bệnh, kỹ thuật sản xuất hay chính sách hỗ trợ được truyền tải kịp thời, góp phần nâng cao tính chủ động của người dân trong sản xuất và đời sống.
Xã Tà Xùa là một ví dụ điển hình. Với đặc thù là địa bàn vùng cao, các bản nằm rải rác, giao thông đi lại khó khăn, việc tiếp cận thông tin trước đây còn nhiều hạn chế. Sau sáp nhập, diện tích và quy mô dân cư mở rộng, nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân ngày càng lớn, nhất là trong bối cảnh địa phương đang phát triển du lịch và chuyển đổi cơ cấu kinh tế.
Trước thực tế đó, chính quyền xã Tà Xùa đã chú trọng đầu tư, duy trì hệ thống loa truyền thanh từ trung tâm xã đến các bản. Các chương trình phát thanh được biên soạn kỹ lưỡng, lựa chọn nội dung thiết thực, ưu tiên thông tin quan trọng, cấp bách để người dân nắm bắt kịp thời. Nhờ vậy, khoảng cách thông tin giữa trung tâm và các bản vùng sâu từng bước được thu hẹp.
Song song với hệ thống truyền thanh, hạ tầng Internet và viễn thông cũng được mở rộng mạnh mẽ. Tỷ lệ phủ sóng di động 4G đạt trên 95% số bản; nhiều khu vực trước đây “trắng sóng” nay đã có kết nối ổn định. Các doanh nghiệp viễn thông tăng cường đầu tư trạm phát sóng tại vùng sâu, vùng xa, đồng thời triển khai các gói cước ưu đãi cho hộ nghèo, hộ cận nghèo.
Nhờ có Internet, người dân có thể sử dụng điện thoại thông minh để tiếp cận thông tin nhanh chóng, tham gia học trực tuyến, tìm kiếm thị trường tiêu thụ nông sản hoặc học hỏi kinh nghiệm sản xuất từ các địa phương khác. Đây là bước tiến quan trọng giúp người dân vùng cao từng bước hòa nhập với dòng chảy thông tin của xã hội hiện đại.
Đa dạng hóa nội dung, nâng cao năng lực tiếp cận thông tin cho người dân
Sơn La chú trọng đổi mới nội dung và phương thức truyền thông nhằm nâng cao hiệu quả tiếp cận thông tin. Nội dung truyền thông được thiết kế đa dạng, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Nhiều tài liệu được số hóa dưới dạng video, infographic, chương trình phát thanh bằng tiếng dân tộc, giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ và dễ áp dụng. Cách làm này đặc biệt hiệu quả tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi rào cản về ngôn ngữ và trình độ tiếp cận thông tin vẫn còn tồn tại.
Bên cạnh hệ thống loa truyền thanh, nhiều địa phương đã tận dụng các nền tảng số như Zalo, Facebook để xây dựng các nhóm cộng đồng, chia sẻ thông tin nhanh chóng đến người dân. Tại một số bản làng trên địa bàn tỉnh, trưởng bản sử dụng điện thoại thông minh để tiếp nhận thông tin từ chính quyền, sau đó truyền đạt lại qua nhóm chat hoặc phát trực tiếp trên loa truyền thanh.
Một điểm sáng trong triển khai công tác giảm nghèo thông tin ở Sơn La là việc thiết lập các điểm hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số ứng dụng công nghệ thông tin tại 52 xã trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021 – 2025. Các điểm này được trang bị đồng bộ nhiều thiết bị như Internet tivi cỡ lớn, hệ thống loa – âm thanh, micro không dây, thiết bị tăng âm, máy tính và các phụ kiện kết nối. Không chỉ là nơi cung cấp thông tin, đây còn là “trung tâm học tập cộng đồng số”, nơi người dân có thể tiếp cận tri thức một cách trực quan, sinh động.
Cùng với đầu tư thiết bị, các cơ quan chức năng tổ chức tập huấn cho đội ngũ quản lý, vận hành nhằm bảo đảm khai thác hiệu quả các điểm hỗ trợ. Người dân được hướng dẫn sử dụng Internet, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, tìm hiểu chính sách, nâng cao kỹ năng sản xuất, phát triển kinh tế, cũng như kiến thức về văn hóa – xã hội và bảo đảm an ninh trật tự. Qua đó, năng lực tiếp cận và sử dụng thông tin của người dân Sơn La từng bước được nâng cao.
.svg){kind=icon}
