Tháng 11 là dịp để học trò, phụ huynh và toàn xã hội tri ân thầy cô. Thế nhưng, việc dồn dập phải chuẩn bị nhiều hoạt động chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam đôi khi lại vô tình tạo thêm áp lực cho giáo viên. Làm thế nào để sự tri ân thực sự mang lại niềm vui, thay vì trở thành một nhiệm vụ? VietNamNet mở diễn đàn “Tri ân thầy cô, đừng thêm áp lực” để lắng nghe những góc nhìn và chia sẻ đa chiều về vấn đề này.
Mỗi dịp 20/11, tôi mất khá nhiều thời gian nghĩ xem nên tặng gì cho giáo viên của con: Một bó hoa, tấm thiệp, bộ áo dài hay món đồ thiết thực. Điều khiến tôi băn khoăn không phải là món quà thế nào mà làm sao để sự tri ân của mình không quá đơn sơ nhưng vẫn trân trọng.
Vào các hội nhóm phụ huynh trên mạng xã hội dịp này, tôi cũng bắt gặp câu hỏi “Tặng quà gì cho giáo viên ngày 20/11?”. Sau đó là hàng loạt đề xuất về hoa, quà, thiệp, gặp mặt hay phong bì. Người muốn tổ chức lớn, người đề xuất thêm hoạt động, người đồng tình, người chọn im lặng.
Tất cả đều xuất phát từ tình cảm tốt đẹp dành cho thầy cô. Nhưng càng tham khảo ý kiến xung quanh, tôi càng nhận ra, đôi khi chúng ta quá chú trọng việc tri ân ra sao mà quên mất một điều: Giáo viên chỉ cần một lời cảm ơn chân thành.
Khi việc tri ân trở thành áp lực
Là một phụ huynh có con học cấp 2, tôi không cho rằng phụ huynh tặng quà giáo viên là sai. Đó là tình cảm đáng trân trọng. Nhưng trong một tập thể, sự nhiệt tình của một vài người đôi khi vô tình trở thành tiêu chuẩn cho những người còn lại.
Lớp này tổ chức gặp mặt, lớp khác muốn làm tương tự. Nhóm phụ huynh này chuẩn bị quà đắt tiền, nhóm khác lại băn khoăn nếu chỉ tặng hoa, thiệp thì có bị xem là thiếu quan tâm hay không. Những người không có điều kiện đóng góp cũng dễ rơi vào tâm lý ngại ngần, dù chẳng ai trực tiếp gây áp lực.
Từ một hoạt động tri ân, ngày 20/11 đôi khi trở thành dịp mà phụ huynh cảm thấy mình buộc phải tham gia. Sự so sánh này không xuất phát từ yêu cầu của giáo viên, mà từ những tiêu chuẩn do chính phụ huynh đặt ra cho nhau: Quà phải đẹp, hoạt động phải ấn tượng, mức đóng góp phải tương xứng với tập thể.
Thực tế, không ít lớp tổ chức thu quỹ phụ huynh để mua quà tặng giáo viên, thậm chí lập danh sách quà với nhiều khoản dành riêng cho từng thầy cô. Khi việc vận động đóng góp thiếu minh bạch hoặc vượt quá giới hạn, hoạt động tri ân dễ biến tướng, kéo theo những hệ lụy khó lường. Đáng nói, dù xuất phát từ sự nhiệt tình của phụ huynh, những món quà này đôi khi lại đặt chính thầy cô vào tình thế khó xử.
Ngày tôn vinh nhà giáo vì thế có nguy cơ bị phủ bóng bởi chuyện quà cáp và đóng góp. Không chỉ phụ huynh, giáo viên cũng có thể rơi vào tình thế khó xử trước quá nhiều sự quan tâm.
Mỗi giáo viên có cách đón nhận tình cảm của phụ huynh khác nhau. Người vui với những buổi gặp mặt đông đủ, người chỉ muốn được nghỉ ngơi trong ngày 20/11. Có người không muốn phụ huynh tốn kém nhưng lại ngại từ chối vì sợ người tặng chạnh lòng.
Do vậy, một ngày vốn để tôn vinh nghề giáo đôi khi lại khiến chính những người được tôn vinh phải bận tâm về cách ứng xử.
Giáo viên cần sự đồng hành hơn những món quà
Sau nhiều năm tham gia các hoạt động của lớp, tôi nhận ra lòng biết ơn không nhất thiết phải được thể hiện bằng những thứ có thể nhìn thấy hay đong đếm.
Một học sinh tự tay viết tấm thiệp, nói lời cảm ơn cô giáo sau một năm được dạy dỗ, đôi khi còn ý nghĩa hơn những món quà cầu kỳ
Quan trọng hơn, sự trân trọng dành cho giáo viên không nên chỉ thể hiện vào tháng 11. Trong năm học, phụ huynh có thể bày tỏ điều đó bằng cách tôn trọng công việc của thầy cô, lắng nghe góp ý về con, phối hợp giải quyết vấn đề phát sinh và không đặt lên vai giáo viên những đòi hỏi vượt quá trách nhiệm.
Khi con gặp khó khăn trong học tập hoặc có mâu thuẫn ở trường, thay vì vội vàng quy kết hay phản ứng gay gắt, phụ huynh nên bắt đầu bằng một cuộc trao đổi bình tĩnh. Ngay cả khi không đồng tình với cách xử lý của giáo viên, chúng ta vẫn có thể phản biện trên tinh thần tôn trọng. Bởi thầy cô không chỉ cần được ghi nhận trong một ngày lễ mà còn cần được tin tưởng, chia sẻ trong công việc hằng ngày.
Điều cần thay đổi là cách nhìn nhận về việc tri ân ngày 20/11
Tôi không nghĩ cần loại bỏ những hoạt động tri ân trong ngày Nhà giáo Việt Nam, những bó hoa, món quà hay buổi gặp mặt vẫn có ý nghĩa riêng nếu được thực hiện bằng sự tự nguyện và chân thành. Điều cần thay đổi là cách chúng ta nhìn nhận về việc tri ân.
Không nên lấy mức đóng góp, giá trị món quà hay quy mô hoạt động để đo mức độ quan tâm của phụ huynh đối với giáo viên. Mỗi gia đình có điều kiện và cách thể hiện tình cảm riêng.
Các nhóm phụ huynh nên ưu tiên hoạt động giản dị, tiết kiệm, minh bạch, tránh vận động đóng góp quá mức cần thiết. Nhà trường và giáo viên có thể khuyến khích học sinh tự làm thiệp, viết lời chúc, biểu diễn văn nghệ hoặc thực hiện những việc ý nghĩa dành cho thầy cô. Nếu không muốn nhận quà hay tổ chức gặp mặt, giáo viên cũng nên thẳng thắn chia sẻ để phụ huynh hiểu và tôn trọng.
Tôi mong Ngày Nhà giáo Việt Nam không trở thành dịp để phụ huynh chứng minh mình chu đáo đến đâu, cũng không phải ngày giáo viên phải nhận thật nhiều quà mới cảm nhận được sự trân trọng. Tri ân không phải nghĩa vụ cần hoàn thành hay cuộc đua xem ai thể hiện tình cảm nhiều hơn. Một lời cảm ơn chân thành, sự tôn trọng dành cho thầy cô và trách nhiệm đồng hành trong việc giáo dục con cái có lẽ mới là những món quà bền lâu nhất.
Hai tuần qua, cô Ngọc Linh, giáo viên ở Hà Nội, gần như không có ngày nghỉ. Sau giờ dạy, cô ở lại trang trí lớp học; cuối tuần vẫn đến trường hoàn thiện đồ dùng, chuẩn bị cho tiết thao giảng tháng 11.
Cảm thấy khó xử khi một phụ huynh chuyển khoản tiền tri ân ngày 20/11, cô giáo Ngữ văn đã nhắn tin cảm ơn và xin số tài khoản để gửi trả. Khi phụ huynh không cung cấp, cô đổi số tiền thành tiền mặt, gói lại gửi qua học sinh.
Nhiều trường học tại TPHCM từ chối nhận hoa, quà ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, mong muốn chuyển thành những phần học bổng, sách vở để hỗ trợ học sinh khó khăn.
.svg){kind=icon}
