Sự trỗi dậy bất thường của Donald Trump

Chính sự mất lòng tin đã dồn cử tri Mỹ đến mức phải thích thú với sự “chân thật” lạ lẫm của Trump, dù sự “chân thật” ấy có phần ngốc nghếch, thậm chí xấu xí cỡ nào đi chăng nữa.

Chính sự mất lòng tin đã dồn cử tri Mỹ đến mức phải thích thú với sự “chân thật” lạ lẫm của Trump, dù sự “chân thật” ấy có ngốc nghếch, thậm chí xấu xí cỡ nào đi chăng nữa.

Nước Mỹ vừa khép lại ngày Siêu Thứ Ba – ngày bầu cử sơ bộ của một loạt tiểu bang với phần thắng đậm nghiêng về tỉ phú Donald Trump (Đảng Cộng Hòa).

Còn nhớ, khi ông Trump tuyên bố ra tranh cử Tổng thống, không ai xem ông ta là một đối thủ nặng ký. Thế nhưng, sự ủng hộ dành cho ông ngày càng cao, bằng chứng là cử tri nhiều bang đã bầu cho Trump đông kỷ lục.

Tính đến nay,  Donald Trump đã thắng đậm ở 10/15 bang. Thú vị là, chưa một ứng viên Cộng Hòa nào trong lịch sử hiện đại giành chiến thắng với tỉ lệ cao như vậy. Kết quả này khiến công luận sôi sục với câu hỏi: Vì sao một người với tư tưởng kỳ thị chủng tộc và giới tính, vì sao một người có xu hướng bạo lực và trình độ ngôn ngữ chỉ ngang ngửa một học sinh tiểu học như Trump lại có thể được đón tiếp nhiệt liệt đến vậy?

Câu trả lời của tôi là, cử tri bầu cho Trump chủ yếu vì chán ghét Washington và hệ thống chính trị hiện tại. Thêm nữa, những tư tưởng vô lý của Trump vốn vẫn tiềm ẩn trong tâm trí một bộ phận cử tri bấy lâu, chỉ chờ một người đại diện để thể hiện ra mà thôi.

Trong mắt cử tri Mỹ, Washington luôn là nơi các chính trị gia và giới vận động hành lang bảo vệ lợi ích chính trị của mình thay vì làm việc cho cử tri. Họ tin rằng chính trị gia là những người không dám nói thẳng, nói thật, đôi khi quay lưng với cử tri để giữ các lợi ích chính trị của mình.

Đặc biệt, sau những lần chính phủ Mỹ phải đóng cửa vì Quốc hội không thể thông qua ngân sách, hay việc Đảng Cộng Hòa quyết ngăn cản không cho Tổng thống Obama đề cử Thẩm phán Tối cao Mỹ vì sợ thiệt hại cho Đảng mình...chính trường Washington hiện rõ trong mắt người Mỹ là những người “chỉ biết ăn lương và không làm được gì”.

{keywords}
Từ hiện tượng nổi lên của Donald Trump cho thấy, hơn khi nào hết, cử tri Mỹ đang rất “đói” một ứng viên Tổng thống có thể giúp cử tri Mỹ nói lên nỗi lòng. Ví dụ như chuyện không ngại đưa ra lời lăng mạ phụ nữ hay nhục mạ đối thủ chính trị, không ngần ngại lăng mạ những người nhập cư là “những kẻ nhập cư Mexico là những kẻ hiếp dâm”…

Có thể những câu này sẽ làm tổn thương một số phụ nữ, một số đối thủ chính trị, hay toàn bộ những người nhập cư gốc Mỹ Latin, nhưng ít ra hàng triệu cử tri đã đánh đồng sự lỗ mãng này với sự “thành thật”. Họ có thể không đồng tình với những ý kiến của Trump, nhưng họ thèm khát một ứng viên sẵn sàng nói thật điều mình nghĩ thay vì nói vòng nói vo, nói né tránh để nghe “đàng hoàng” (politically correct).

Nói cách khác, chính sự mất lòng tin đã dồn cử tri Mỹ đến mức phải thích thú những sự “chân thật” lạ lẫm của Trump, dù sự “chân thật” ấy có ngốc nghếch, có xấu xí cỡ nào đi chăng nữa.

Tuy nhiên, nếu chỉ dùng lý do “người Mỹ không tin tưởng Washington” để giải thích hiện tượng của Trump thì vẫn chưa đủ. Bởi Đảng Dân Chủ cũng có một ứng viên chân thành và dễ tin tưởng, nhưng ứng viên này không tạo được hiện tượng như Trump. Bằng chứng là lượng cử tri Dân Chủ đi bầu đã sụt giảm nhiều (từ 25%-50%), trong khi con số phía Cộng Hòa đã tăng lên mức kỷ lục.

Vì vậy, theo quan sát của tôi, ông Trump đang nổi như cồn còn vì nhiều cử tri Cộng Hòa vốn đã có những tư tưởng cực đoan như Trump.

Dường như Donald Trump chính là người châm ngòi cho sự trỗi dậy của những tiềm ẩn xấu xí này. Bằng cách công khai thừa nhận những tư tưởng này trong những diễn văn của mình, Trump đã khiến nhiều cử tri Mỹ vốn giấu tư tưởng này bấy lâu thì nay tìm được sự đồng cảm, kích động. Điều này cũng giống như trong một lớp học, nếu bạn là người duy nhất khác đáp án với mọi người còn lại, bạn sẽ không dại gì nói ra đáp án của mình. Nhưng nếu có khoảng 30% của lớp cùng đáp án với bạn, thì bạn sẽ rất mạnh dạn nói ra, dù đáp án đó thực ra là đáp án sai.

Mới đây, Nguyên Bộ trưởng Bộ Tài chính và Cựu Hiệu trưởng ĐH Harvard Larry Summers đã gọi Trump là “nguy cơ cho nền dân chủ của nước Mỹ”. Ông nói: “Hoa Kỳ đã luôn được dẫn dắt bởi sự thống trị của các ý tưởng, chứ không phải bởi ý tưởng thống trị”. Cũng như Larry Summers, nhiều người Mỹ đang càng ngày càng lo về khả năng Donald Trump có thể thành Tổng thống.

Ai cũng ngạc nhiên bởi hiện tượng Trump, và tôi cũng thế. Nhưng khi suy nghĩ kĩ lại, tôi thấy hiện tượng Trump không có gì đáng ngạc nhiên. Những gì chúng ta đang thấy bắt nguồn những tư tưởng xấu xí luôn vốn tiềm ẩn trong tâm trí của một bộ phận cử tri và đang ngày càng được hun đúc bởi những bất ổn trong và ngoài nước Mỹ.

Trump, suy cho cùng, cũng chỉ là một cái cớ cho sự trỗi dậy này mà thôi.

Châu Thanh Vũ

Vượt qua hàng trăm đối thủ, Châu Thanh Vũ trở thành một trong số ít người giành được học bổng tiến sĩ kinh tế toàn phần tại đại học Harvard, Mỹ. Tuy nhiên, đó chỉ là một phần trong bảng thành tích đồ sộ của chàng trai quê Ninh Thuận.

- Học bổng Lawrence S.Ting cho học sinh xuất sắc năm 2008, 2009.

- HCB Olympic Tin học 30/4 cho khối lớp 10, HCV Olympic Tin học 30/4 cho khối lớp 11. Giải Nhì HSG Tin học TP.HCM năm 2009.

- Giải Nhì HSG Tin học Quốc gia năm 2009.

- Học bổng toàn phần tại trường Liên kết Thế giới UWC tại New Mexico, Mỹ trong hai năm 2009-2011.

- Học bổng toàn phần tại 7 trường ĐH của Mỹ, một ở Đức và một ở Canada.

- Học bổng toàn phần của Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế và Các khu vực của Princeton để tham gia một khóa học về kinh tế - chính trị tại Nhật Bản năm 2012.

- Học bổng toàn phần để thực tập tại Khoa Thống kê của Tổ chức Nông lương Thế giới (FAO) năm 2013.

- Học bổng toàn phần để tham gia nghiên cứu về những nguy cơ hệ thống toàn cầu, nhóm nghiên cứu được thành lập bởi các giáo sư ở Princeton, cũng như thực hiện một dự án nghiên cứu độc lập hè 2014.

- Làm việc ở khoa nghiên cứu của Ngân hàng Dự trữ Nam Phi tại thủ đô Pretoria năm 2014.

- Danh hiệu sinh viên năm 3 xuất sắc nhất khoa kinh tế của ĐH Princeton.

- Học bổng toàn phần tiến sĩ kinh tế tại 8 trường của Mỹ.

tin nổi bật

Đại sứ Mỹ: Chúng tôi mong có quan hệ mạnh mẽ với Việt Nam

Một trong những kết quả quan trọng của hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN - Mỹ là hai bên đã cam kết nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện. Hy vọng rằng trong tương lai gần, Mỹ sẽ có được kết quả tương tự với Việt Nam.

Những rào cản đất đai

Đất đai là nguồn lực rất lớn nhưng lại đang bị trói bởi nhiều quy định, làm cho nguồn lực này chưa thể thị trường hóa, trở thành nguồn lực cho nền kinh tế.

Đất và người nghèo, người giàu

“Các đại gia Việt Nam toàn liên quan đến bất động sản”. Câu nói nói này của chuyên gia kinh tế Pincus phản ánh đúng thực trạng diễn ra mấy chục năm qua và chúng ta cần làm rõ thực chất của quá trình đó.

Tình thế gian nan cần quyết sách mạnh mẽ

Kỳ họp thứ 3 của Quốc hội khai mạc hôm nay được hy vọng sẽ giám sát, đánh giá những vấn đề kinh tế - xã hội đặt ra gay gắt sau đại dịch và nền kinh tế thế giới biến động khó lường.

Làn sóng thử nghiệm và tham vọng công nghệ của Trung Quốc

Khi đã có đủ điều kiện thị trường và kết nối quốc tế, Trung Quốc thực hiện bước thứ ba, giải phóng làn sóng nguồn lực gồm vốn đầu tư, cơ sở hạ tầng, các kỹ sư được đào tạo và sức mạnh hành chính.

Con đường đột phá công nghệ của Trung Quốc

Suốt nhiều thập kỷ, nhiều người Mỹ chế nhạo Trung Quốc là một quốc gia bắt chước, không có khả năng sáng tạo, chưa nói đến sự đổi mới mang tính đột phá.

Chậm tiêu tiền công và chuyện dám nghĩ, dám làm

Hồi đầu tháng này, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký quyết định thành lập 6 tổ công tác do 4 Phó Thủ tướng và 2 Bộ trưởng làm tổ trưởng.

Trước Chủ tịch Hồ Chí Minh, trí thức, văn nghệ sĩ thấy mình nhỏ bé

Chủ tịch Hồ Chí Minh, dù chưa phải là một đại trí thức được hiểu theo lối được đào tạo bài bản trường lớp, ấy vậy mà bằng kiến thức được đắp bồi từ đời sống thực tế, Người trở thành vĩ nhân của thời đại.

Đồng bằng sông Cửu Long: Quy hoạch phải vượt lên trên lợi ích cục bộ địa phương

Hội nghị cán bộ toàn quốc diễn ra mới đây nhằm triển khai phương hướng phát triển kinh tế - xã hội đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Phần Lan gia nhập NATO: Căng thẳng chờ phía trước

Chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine gây nhiều tác động đến trật tự quốc tế. Một trong những hệ quả của cuộc chiến chính là việc Phần Lan quyết định gia nhập NATO.

Học thuyết Monroe của Australia giữa thỏa thuận an ninh Trung Quốc - Solomon

Sự đổ dồn chú ý về hiệp ước an ninh gần đây giữa Trung Quốc và quần đảo Solomon làm sáng tỏ khái niệm về phạm vi ảnh hưởng trong khu vực của Australia. Tại sao Australia lại cảm thấy lo lắng?

Chiến sự Ukraine: Mỹ thay đổi cách tiếp cận, ‘ra giá’ với Nga

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cho biết Ukraine có thể đề xuất gỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế đối với Nga để đổi lấy việc Nga chấm dứt các hoạt động quân sự ở nước này.

Hà Nội sẽ rà soát, thu hồi dự án bất động sản 'quây tôn'

Để Hà Nội cất cánh, trước hết cần dỡ bỏ các rào cản, di chuyển các chướng ngại vật đang nằm la liệt trên đường băng.

Bộ trưởng Lê Minh Hoan: Phải trí thức hóa nông dân

Trong tham luận tại hội nghị Trung ương 5 vừa diễn ra, Bộ trưởng NN&PTNT Lê Minh Hoan nhấn mạnh yêu cầu phải trí thức hóa nông dân, giúp nông dân làm giàu.

Toàn văn tham luận của Bộ trưởng Lê Minh Hoan về Trí thức hoá nông dân

Báo VietNamNet giới thiệu toàn văn tham luận của Bộ trưởng NN&PTNT Lê Minh Hoan về Nông nghiệp, nông dân, nông thôn tại hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 13 diễn ra từ ngày 4-10/5.