Sự trỗi dậy của Trung Quốc đã tới ngưỡng?

Đối mặt với một loạt những thử thách phức tạp cả bên trong lẫn bên ngoài ở nhiều lĩnh vực, sự trỗi dậy của Trung Quốc có lẽ đã tới ngưỡng.

Trong một bài viết đăng trên tạp chí National Interest, tác giả Merrick "Mac" Carey chỉ ra rằng Trung Quốc đang bị cả thế giới quay lưng. Ông Carey từng là cựu trợ tá cấp cao ở Quốc hội Mỹ và hiện là giám đốc điều hành Viện Lexington, một tổ chức tư vấn chính sách công. 

{keywords}
Ảnh: The Australian

Theo Carey, dân số Trung Quốc đang già hóa với tốc độ và quy mô chưa từng có trong lịch sử. Cường quốc số 2 thế giới dự kiến sẽ mất đi 400 triệu người ở độ tuổi lao động trong thế kỷ này. Trong khi đó, mất cân bằng giới tính trong dân số Trung Quốc đang ở mức 18%, với tỷ lệ sinh chưa bao giờ hồi phục do áp dụng chính sách "một con" suốt nhiều thập niên.

Dù quan điểm chủ đạo của phương Tây hiện nay cho rằng Trung Quốc là một sức mạnh kinh tế và quân sự đang vượt lên trên Mỹ, nhưng thế giới dường như đang quay lưng lại với cường quốc châu Á. Vụ đụng độ biên giới mới đây với Ấn Độ ở dãy Himalaya và quyết sách với Hong Kong là những biểu hiện gần nhất.

Tốc độ trỗi dậy của Trung Quốc để trở thành một cường quốc kinh tế toàn cầu và một sức mạnh quân sự trong khu vực thuộc diện nhanh nhất trong lịch sử. Trung Quốc tăng trưởng nhanh hơn Mỹ trong 4 thập niên liên tiếp. Nước này đã xây dựng được các nền tảng công nghiệp và khoa học để nhanh chóng mở rộng quân đội, bao gồm những năng lực tầm cỡ thế giới trong phóng tàu vũ trụ, và phiên bản GPS của riêng mình.

Kinh tế trọng thương của Trung Quốc đã tiếp quản toàn bộ các lĩnh vực của các nền kinh tế khác, trong đó có của Mỹ.

Tuy nhiên, mọi thứ đã thay đổi theo thời gian. Giờ đây, Ấn Độ nhiều khả năng sẽ vượt qua Trung Quốc trở thành nước đông dân nhất thế giới trong thập niên này. Và lần đầu tiên sau nhiều năm, Trung Quốc đã phải thu bớt mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Các tập đoàn quốc tế lớn như Samsung và Sony bắt đầu thu hẹp hoạt động của họ ở Trung Quốc. Apple cũng đang lên kế hoạch chuyển 20% chuỗi cung ứng tại Trung Quốc sang Ấn Độ. Ấn Độ đã cấm 59 ứng dụng di động sau vụ đụng độ biên giới kể trên.

Trong khi đó, tập đoàn công nghệ viễn thông Trung Quốc Huawei xuất hiện trong danh sách đen của chính quyền Tổng thống Donald Trump, và mất đi Google trên các điện thoại thông minh của mình - khiến doanh số bán hàng bên ngoài Trung Quốc bị thiệt hại. Anh đã thông báo các kế hoạch loại bỏ Huawei hoàn toàn khỏi hạ tầng viễn thông vào năm 2023.

Các thị trường xuất khẩu của Trung Quốc không còn sức sống và họ tức giận với Trung Quốc về đại dịch Covid-19. Châu Âu chiếm tới 16% xuất khẩu của Trung Quốc nhưng đang loay hoay ứng phó với sụt giảm kinh tế và tài chính. Mỹ chiếm 19% nhưng thái độ của Tổng thống Trump đối với Bắc Kinh rất rõ ràng, và những quan điểm đó đang nhận được sự ủng hộ ở cả hai đảng trên Đồi Capitol.

Xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ đang lao dốc nhanh, tụt 17% từ mùa hè 2018 đến tháng 1/2020. Tình hình càng xấu hơn vì đại dịch Covid-19. Và không ai nghĩ rằng "sự li hôn kinh tế" này lại có thể diễn ra nhanh chóng đến vậy. Đầu tư nước ngoài trực tiếp toàn cầu của Trung Quốc cũng giảm từ 260 tỷ USD năm 2017 xuống còn 125 tỷ USD năm 2019.

Chưa hết, yêu sách "Đường 9 đoạn" của Trung Quốc đã xâm phạm trắng trợn biên giới biển của tất cả các nước ở Biển Đông. Và theo tác giả Carey, đó không phải là cách kết bạn.

Thanh Hảo

Mỹ thẳng thừng gọi yêu sách Biển Đông của Trung Quốc là phi pháp

Mỹ thẳng thừng gọi yêu sách Biển Đông của Trung Quốc là phi pháp

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo vừa công khai loạt tuyên bố bác bỏ chính thức của Washington đối với hầu hết yêu sách hàng hải của Trung Quốc ở Biển Đông.

Mỹ đáp trả tham vọng của Trung Quốc trên Biển Đông

Mỹ đáp trả tham vọng của Trung Quốc trên Biển Đông

Đã có nhiều lo ngại về khả năng Trung Quốc tuyên bố Vùng nhận diện phòng không (ADIZ) ở Biển Đông và vì mục tiêu này, Bắc Kinh tiến hành tập trận, tuần tra để chống lại bất kỳ thách thức nào trong khu vực.

tin nổi bật

Nguồn gốc cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Á

Giá nhiên liệu tăng khiến một loạt quốc gia ở châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong nhiều năm giữa lúc phải vật lộn với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng nhanh.

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.