Từ những vùng sản xuất hàng hóa đến các vườn sâm dưới tán rừng, người dân xã Tả Lèng (trước thuộc huyện Tam Đường) đang từng bước đổi mới tư duy phát triển kinh tế. Giảm nghèo thông tin không chỉ giúp người dân nâng cao thu nhập mà còn khơi dậy ý thức bảo vệ rừng, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Giảm nghèo thông tin giúp người dân mạnh dạn đổi phương thức sản xuất
Từng gắn bó với cây lúa một vụ cho năng suất thấp, nhiều hộ dân ở xã Tả Lèng nhiều năm chỉ sản xuất tự cung, tự cấp. Địa hình chia cắt, điều kiện canh tác khó khăn cùng tập quán sản xuất theo kinh nghiệm khiến đất đai chưa được khai thác hiệu quả, đời sống của nhiều hộ vẫn còn nhiều thiếu thốn.
Bước chuyển chỉ thực sự bắt đầu khi người dân được tiếp cận thông tin về kỹ thuật, thị trường và các mô hình sản xuất hiệu quả. Thông qua các buổi tuyên truyền, tập huấn và sự hướng dẫn trực tiếp của cán bộ đến từng bản, nhận thức của người dân từng bước thay đổi. Từ chỗ chỉ sản xuất đủ ăn, nhiều hộ đã mạnh dạn chuyển sang phát triển kinh tế hàng hóa, chủ động lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện địa phương và nhu cầu thị trường.
Gia đình anh Lùa A Man ở bản Sỉ Thâu Chải là một trong những điển hình. Trước đây, gần 5.000m² đất của gia đình chủ yếu trồng lúa một vụ, thu nhập bấp bênh. Sau khi được hướng dẫn kỹ thuật và định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, anh đưa dong riềng và khoai sọ vào sản xuất. Hiệu quả kinh tế tăng gấp đôi so với trước, giúp gia đình có nguồn thu ổn định và thêm điều kiện mở rộng diện tích.
Không riêng gia đình anh Man, nhiều hộ dân khác cũng tận dụng đất dốc để phát triển chanh leo, chuối, ngô và các loại cây trồng phù hợp với khí hậu địa phương. Những diện tích trước đây bỏ hoang hoặc canh tác kém hiệu quả dần hình thành các vùng sản xuất tập trung, tạo ra nguồn hàng hóa có giá trị, góp phần nâng cao thu nhập và thay đổi diện mạo nông thôn.
Đến nay, xã Tả Lèng đã hình thành các vùng trồng dong riềng, chanh leo, chè và cây ăn quả với quy mô ngày càng mở rộng. Nhiều hộ còn phát triển hoa đào, Nhất Chi Mai và các loại cây cảnh, tận dụng lợi thế khí hậu mát mẻ để đa dạng hóa sinh kế, nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất canh tác.
Khi thông tin trở thành động lực giữ rừng, bảo vệ sinh kế
Hiệu quả của giảm nghèo thông tin ở xã Tả Lèng không chỉ thể hiện ở năng suất hay thu nhập mà còn tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức của người dân về phát triển bền vững. Thông qua công tác tuyên truyền, tập huấn và các mô hình thực tế, người dân hiểu rõ hơn giá trị của tài nguyên rừng, nguồn gen sâm Lai Châu cũng như mối quan hệ giữa bảo vệ rừng với phát triển sinh kế lâu dài.
Từ chỗ chỉ quan tâm đến lợi ích trước mắt, nhiều hộ dân đã chủ động bảo vệ rừng vì nhận thức rằng rừng được giữ gìn thì cây sâm mới phát triển, nguồn gen quý mới được bảo tồn và sinh kế mới bền vững.
Xác định giảm nghèo là nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển kinh tế - xã hội, những năm qua, cấp ủy, chính quyền xã Tả Lèng triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, trong đó giảm nghèo thông tin được coi là nền tảng để khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường của người dân.
Theo Phòng Kinh tế xã Tả Lèng, cùng với việc phổ biến chủ trương, chính sách, cán bộ chuyên môn thường xuyên xuống tận các bản "cầm tay chỉ việc", hướng dẫn người dân từ lựa chọn giống, cải tạo đất, kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh đến liên kết tiêu thụ sản phẩm. Khi được trang bị kiến thức, trực tiếp chứng kiến hiệu quả của các mô hình và nắm bắt nhu cầu thị trường, người dân đã chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mạnh dạn đầu tư phát triển sản xuất, từng bước hình thành tư duy làm kinh tế hàng hóa.
Từ sự đồng hành đó, nhiều mô hình mới tiếp tục được nhân rộng. Tại bản Thống Nhất, nhiều diện tích trồng lúa, ngô kém hiệu quả được chuyển sang trồng đào cảnh, Nhất Chi Mai và các loại cây cảnh phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương. Những mô hình này không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao hơn mà còn mở thêm hướng sinh kế, giúp người dân khai thác hiệu quả quỹ đất.
Song song với chuyển đổi sản xuất, Tả Lèng phát huy lợi thế gần 8.000ha rừng với độ che phủ trên 61% để phát triển kinh tế dưới tán rừng. Hơn 410ha cây dược liệu, trọng tâm là sâm Lai Châu và thảo quả, đang tạo động lực phát triển mới. Việc thành lập Hợp tác xã Bảo tồn và phát triển giống sâm núi Lai Châu giúp liên kết người dân xây dựng vùng nguyên liệu, hỗ trợ kỹ thuật, chế biến các sản phẩm từ sâm, đồng thời góp phần bảo tồn nguồn gen quý của địa phương.
Địa phương cũng đẩy mạnh chăn nuôi theo hướng hàng hóa với nhiều mô hình nuôi ngựa sinh sản, chăn nuôi lợn tập trung, tạo nguồn thu ổn định và đa dạng hóa sinh kế.
Thời gian tới, Phòng Kinh tế xã Tả Lèng sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân trong chuyển giao khoa học kỹ thuật, mở rộng các mô hình sản xuất hiệu quả, phát triển kinh tế dưới tán rừng và xây dựng chuỗi giá trị nông sản. Thực tiễn tại Tả Lèng cho thấy, giảm nghèo thông tin không chỉ giúp người dân tiếp cận tri thức và thị trường mà còn tạo động lực để đổi mới tư duy sản xuất, phát huy lợi thế bản địa, bảo vệ tài nguyên rừng và xây dựng sinh kế bền vững ngay trên chính quê hương mình.
.svg){kind=icon}
