Chỉ với một khoản đầu tư vài chục nghìn nhân dân tệ, người cao tuổi sẽ được sở hữu thẻ thành viên để nghỉ dưỡng trọn đời tại các khu du lịch cao cấp, đồng thời hưởng lợi nhuận lên tới 8-12% mỗi năm từ việc cho thuê lại kỳ nghỉ. 

Đó là những lời chào mời hấp dẫn mà hàng nghìn người già Trung Quốc đã nhận được từ các công ty “ma” chuyên bán “kỳ nghỉ dưỡng lão”.

Nhưng sau những lời hứa hẹn hoa mỹ là một đường dây lừa đảo được tổ chức bài bản, nuốt chửng khối tài sản khổng lồ của người cao tuổi.

‘Quả bom’ 50 tỷ NDT phát nổ

Theo hồ sơ vụ án do Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Trung Quốc công bố tháng 6/2025, Công ty TNHH Doanh nghiệp Ất Mỗ Thượng Hải (tập đoàn Ất Mỗ) đã phát hành “thẻ trả trước du lịch dưỡng lão” cho hàng nghìn người cao tuổi. 

Lời quảng cáo của công ty vô cùng hấp dẫn: một tấm thẻ sẽ mở ra cánh cửa đến với hệ thống các khu nghỉ dưỡng cao cấp trải dài khắp Trung Quốc, kèm theo cơ hội sinh lời từ việc cho thuê lại kỳ nghỉ với lãi suất cao bất thường.

Hình 1 (3).png
Công ty TNHH Doanh nghiệp Ất Mỗ Thượng Hải đã chiếm đoạt 50,3 tỷ NDT (khoảng 196 nghìn tỷ đồng) từ hàng nghìn nạn nhân, chủ yếu là người cao tuổi. Ảnh minh họa: Baidu

Thực chất, tập đoàn Ất Mỗ đã xây dựng một mô hình Ponzi (hình thức lừa đảo tài chính hứa hẹn lợi nhuận cao với ít rủi ro) khổng lồ. Tiền của những người đến sau được dùng để trả lãi cho những người đến trước, tạo ra ảo giác lợi nhuận để tiếp tục thu hút thêm “con mồi”.

Công ty này hoạt động từ năm 2009 đến 2021, trải dài tại các tỉnh thành như Thượng Hải, Giang Tô, An Huy và Vân Nam.

Đáng lưu ý, từ tháng 3/2020, khi công ty rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán, ban lãnh đạo vẫn tiếp tục huy động vốn thêm 3,6 tỷ NDT (khoảng hơn 14 nghìn tỷ đồng) từ các nạn nhân dù biết rõ không thể chi trả. 

Theo Viện Kiểm sát, khi cơ quan chức năng bắt đầu phát hiện những dấu hiệu bất thường, các đối tượng lập tức xóa dữ liệu điện tử, xóa biên bản các cuộc họp hội đồng quản trị và dùng tin nhắn WeChat để thông báo về việc mất khả năng thanh toán.

Kết quả, vụ án gây thiệt hại lên tới 50,3 tỷ NDT (khoảng 196 nghìn tỷ đồng), với số tiền chưa chi trả cho nạn nhân lên tới 15,4 tỷ NDT (khoảng hơn 60 nghìn tỷ đồng). 

Đây được xem là một trong những vụ lừa đảo “dưỡng lão trá hình” lớn nhất lịch sử Trung Quốc. 

Kịch bản hoàn hảo để lừa người già

Theo phân tích của Bộ Công an Trung Quốc, các đối tượng lừa đảo đã xây dựng một kịch bản tinh vi gồm 3 bước để thao túng người cao tuổi:

Bước 1 - Tiếp cận và tạo lòng tin: Nhân viên của các công ty này thường xuyên lui tới các công viên, bệnh viện - nơi tập trung đông người già. Họ tặng quà (trứng, gạo, dầu ăn), mời đi du lịch giá rẻ (chỉ 398 NDT (khoảng 1,5 triệu đồng) cho tour 3 ngày, gọi các cụ bằng “bố”, “mẹ” và quan tâm như người thân. Mục đích là tạo ra một “đại gia đình ấm áp”, khai thác tâm lý cô đơn của người cao tuổi.

Bước 2 - Chốt đơn: Sau khi đã tạo được lòng tin, chúng mời các cụ tham dự hội thảo, giới thiệu về “cơ hội đầu tư vàng” với các gói thẻ đa dạng (Vàng, Bạch kim, Kim cương...). Cam kết lãi suất cố định 8-12%/năm, “bảo toàn vốn”, “dễ dàng chuyển nhượng”. Những con số lãi suất cao bất thường này đã đánh vào lòng tham và sự thiếu hiểu biết về tài chính của người già.

Bước 3 - Chiếm đoạt và kết thúc: Khi không còn huy động được thêm tiền từ nạn nhân mới, dòng tiền đứt gãy, các công ty này sẽ tuyên bố vỡ nợ, đóng cửa, hoặc người đứng đầu công ty bỏ trốn. Số tiền của các nạn nhân đã bị chiếm đoạt hoàn toàn.

Trước tình trạng lừa đảo ngày càng tinh vi, cơ quan tư pháp Trung Quốc đã vào cuộc quyết liệt. Tháng 12/2023, Tòa án quận Tĩnh An, Thượng Hải tuyên phạt các bị cáo trong vụ án Công ty TNHH Doanh nghiệp Ất Mỗ Thượng Hải mức án từ 9 đến 16 năm tù; tổng tiền phạt lên tới 5,6 triệu NDT (khoảng 21,8 tỷ đồng). Bên cạnh đó, các bị cáo vẫn phải có nghĩa vụ bồi thường toàn bộ thiệt hại cho các nạn nhân. 

Sau khi tuyên án sơ thẩm, các bị án kháng cáo. Tuy nhiên, tháng 4/2024, Tòa án cấp cao thành phố Thượng Hải đã bác đơn kháng cáo, tuyên y án. Riêng chủ mưu Thẩm Mỗ Phong đã bỏ trốn ra nước ngoài, bị Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol) phát lệnh truy nã đỏ vào ngày 30/9/2024.

Theo thống kê của Bộ Công an Trung Quốc, giai đoạn 2023-2025, nước này đã phá thành công hơn 3.000 vụ án lừa đảo trong lĩnh vực dưỡng lão, với tổng số tiền thiệt hại lên tới hơn 1.000 tỷ NDT (khoảng 3,9 triệu tỷ đồng), ảnh hưởng đến hơn 1 triệu người cao tuổi.

Theo Tòa án Nhân dân Tối cao Trung Quốc, tính đến tháng 7/2025, các tòa án trên toàn quốc đã thụ lý 1.394 vụ án hình sự liên quan đến lừa đảo người già và thi hành tài sản trị giá 20 tỷ NDT (khoảng 78.000 tỷ đồng) trả lại cho các nạn nhân.

Các chuyên gia an ninh mạng Trung Quốc khuyến cáo người dân cảnh giác với những lời mời gọi “lãi suất cao”, “quà tặng miễn phí” và luôn tham khảo ý kiến người thân trước khi đưa ra quyết định đầu tư.