Tạo môi trường ‘cùng học’ cho giáo viên mầm non

Người quản lý cũng cần được học

Hơn 3 năm đảm nhận vai trò Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn tại Trường Mầm non Đăk Krong, cô Dương Thị Oanh từng khá loay hoay với bài toán phát triển đội ngũ. Bên cạnh sự nhiệt tình và trách nhiệm trong công việc thì giáo viên vẫn còn e dè trong việc cùng nhau trao đổi chuyên môn và thử những cách làm mới.

Khi ấy, để giáo viên làm tốt chuyên môn, cô Oanh đã hướng dẫn thật kỹ, giải thích từng bước, và đôi khi “cầm tay chỉ việc”. Thế nhưng cô nhận thấy, khi cô càng hướng dẫn tận tình thì giáo viên càng chờ đợi giải pháp người khác đưa tới mà không có sự chủ động, sáng tạo. 

“Có những buổi sinh hoạt chuyên môn, tôi gần như là người đặt câu hỏi rồi lại tự đưa ra câu trả lời cho giáo viên. Cuối cùng, cả người quản lý lẫn giáo viên đều thấy áp lực”, cô Oanh nhớ lại.

Cách nhìn ấy dần chuyển biến khi cô có cơ hội đồng hành cùng dự án TALK. Qua chuyên đề về “Lãnh đạo nhà trường”, cô nhận ra một điều sâu sắc: muốn giáo viên không ngừng học hỏi và vươn lên, trước hết cần xây dựng một không gian an toàn - nơi mọi người có thể thoải mái giãi bày khó khăn, bày tỏ mong muốn phát triển và dũng cảm thừa nhận cả những điều mình chưa biết.

Sau khi nhận được sự đồng thuận của Hiệu trưởng, cô Oanh bắt đầu thay đổi cách triển khai các buổi sinh hoạt chuyên môn. Thay vì quyết định giáo viên cần được bồi dưỡng nội dung gì, cô hỏi giáo viên  đang vướng mắc ở đâu, muốn học thêm điều gì và cần được hỗ trợ như thế nào?

Sự lắng nghe được nối dài đến lớp học

Từ những cuộc trò chuyện ấy, nội dung sinh hoạt chuyên môn bắt đầu đi từ vấn đề và nhu cầu phát triển chuyên môn thực tiễn của giáo viên: Làm thế nào để trẻ chủ động xây dựng ý tưởng chơi? Làm sao hỗ trợ trẻ dân tộc thiểu số tương tác trong giờ kể chuyện? Giáo viên ở điểm lẻ đang cần hỗ trợ điều gì?

Những người có chung băn khoăn được kết nối thành các cộng đồng học tập chuyên môn, cùng tham quan các lớp đã làm tốt hơn để học tập, dự giờ chéo, chia sẻ kinh nghiệm và tìm giải pháp. Cô Oanh cũng không vội nhận xét đúng - sai hay đưa ngay lời khuyên mà sử dụng những câu hỏi khai vấn để giáo viên tự nhìn lại và lựa chọn cách điều chỉnh phù hợp.

“Trước đây tôi nghĩ mình phải hướng dẫn thật cụ thể thì giáo viên mới làm được. Sau này tôi hiểu rằng nếu mình cứ đưa sẵn câu trả lời, các cô sẽ khó có cơ hội tìm ra cách làm của chính mình”, cô Oanh chia sẻ.

Với cô Oanh, điều đáng mừng nhất là giáo viên đã thoải mái hơn khi nói về khó khăn, điều mình muốn học và sự hỗ trợ đang cần. Những điều “chưa biết” không còn phải né tránh mà trở thành điểm khởi đầu cho việc cùng học.

Sự thay đổi cũng dần đi từ phòng họp vào lớp học. Khi được lắng nghe và tôn trọng, giáo viên chú ý hơn đến việc lắng nghe trẻ, quan sát quá trình thay vì chỉ nhìn vào kết quả, tạo cơ hội để các em lựa chọn và nói lên ý tưởng. Theo ghi nhận của nhà trường, trẻ vui vẻ hơn khi đến lớp, chủ động tương tác với cô và hợp tác với bạn; trẻ tại các điểm trường lẻ cũng ngày càng tự nhiên hơn khi giao tiếp bằng tiếng Việt.

“Việc biết lắng nghe giúp tôi hiểu rõ những khó khăn của giáo viên để có hỗ trợ phù hợp. Khi không vội nhận xét đúng - sai hay phán xét, giáo viên cũng tự tin hơn để nhìn lại điều mình chưa làm tốt và bắt đầu lại”, cô Oanh chia sẻ.

Từ chuyên đề “Tạo môi trường học tập thuận lợi cho giáo viên” của dự án TALK, một văn hóa cùng học đang từng bước hình thành tại Trường Mầm non Đăk Krong. Ở đó, người quản lý học cách lắng nghe giáo viên, giáo viên học cách lắng nghe trẻ, để mỗi đứa trẻ có thêm cơ hội được nói lên ý tưởng, khám phá và vui vẻ đến trường mỗi ngày.

Ngọc Minh