Phát huy lợi thế gần dân, sát dân

Thông tin cơ sở là thông tin thiết yếu được truyền tải trực tiếp đến người dân qua các loại hình thông tin gồm đài truyền thanh cấp xã, bảng tin công cộng, bản tin thông tin cơ sở, tài liệu không kinh doanh phục vụ hoạt động thông tin cơ sở, tuyên truyền trực tiếp qua tuyên truyền viên cơ sở, cổng hoặc trang thông tin điện tử, mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin trên Internet, tin nhắn viễn thông.

Thời gian qua, với lợi thế gần dân, sát dân, đội ngũ làm công tác thông tin cơ sở đã và đang phát huy được thế mạnh mà không một kênh truyền thông nào có được, mang lại hiệu quả thiết thực, giúp giảm nghèo thông tin cho đông đảo người dân, nhất là những người dân ở các khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

W-truyen thanh co so 002 1.jpg
Hệ thống truyền thông cơ sở đã và đang phát huy lợi thế gần dân, sát dân, giúp giảm nghèo thông tin cho các cộng đồng dân cư, nhất là những người dân ở các khu vực kinh tế còn khó khăn.

Trong quá trình tổ chức vận hành hệ thống thông tin cơ sở, Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại (Bộ VHTT&DL) và các địa phương đã xây dựng hệ thống thông tin nguồn thông tin cơ sở trung ương và hệ thống thông tin nguồn thông tin cơ sở cấp tỉnh để tổ chức cung cấp thông tin thiết yếu đến người dân thông qua hệ thống thông tin cơ sở.

Tuy nhiên, thực tế triển khai đã cho thấy những bất cập, tiêu biểu là còn thiếu căn cứ pháp lý để địa phương có cơ sở đầu tư, thiết lập hệ thống thông tin nguồn tại địa phương. Để bảo đảm hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước với hoạt động thông tin cơ sở, Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại đã tham mưu Bộ VHTT&DL ban hành Thông tư mới về hệ thống truyền thông cơ sở ứng dụng CNTT - Viễn thông.

Thúc đẩy chuyển đổi số, hiện đại hóa hoạt động truyền thông cơ sở

Được xây dựng theo hướng đồng bộ, hiện đại và phù hợp với yêu cầu quản lý mới, Thông tư 24 quy định về hệ thống truyền thông cơ sở ứng dụng CNTT - Viễn thông có hiệu lực từ ngày 20/2/2026, thay thế cho Thông tư 39 ngày 24/11/2020 của Bộ TT&TT (nay là Bộ KH&CN).

Thông tư mới quy định cụ thể về hệ thống truyền thông cơ sở ứng dụng CNTT - Viễn thông, bao gồm hệ thống thông tin nguồn thông tin cơ sở, hệ thống truyền thanh xã, phường, đặc khu (cấp xã) ứng dụng CNTT - Viễn thông và bảng tin điện tử công cộng.

Theo quy định, hệ thống thông tin nguồn trung ương và hệ thống thông tin nguồn cấp tỉnh kết nối đồng bộ với nhau trong việc sử dụng, chia sẻ dữ liệu và quản lý hoạt động thông tin cơ sở xuyên suốt từ trung ương, cấp tỉnh đến cơ sở.

Trong đó, hệ thống thông tin nguồn trung ương do Bộ VHTT&DL quản lý bao gồm thành phần phục vụ công tác quản lý tại trung ương và thành phần phục vụ kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống thông tin nguồn cấp tỉnh.

Mỗi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xây dựng một hệ thống thông tin nguồn cấp tỉnh do Sở Bộ VHTT&DL / Sở Văn hóa và Thể thao quản lý để tổ chức hoạt động thông tin cơ sở ở cả 2 cấp tỉnh và xã.

W-he thong truyen thanh ung dung CNT 1.jpg
Cán bộ làm công tác thông tin cơ sở của xã Phú Nghĩa (Hà Nội) trong một phiên làm việc.

Thông qua hệ thống thông tin nguồn cấp tỉnh, người làm công tác thông tin cơ sở ở cấp tỉnh, cấp xã tổ chức sản xuất, biên tập bản tin phát thanh, bản tin đăng tải trên bảng tin điện tử công cộng; tiếp nhận thông tin từ hệ thống thông tin nguồn trung ương để phát trên hệ thống truyền thanh cấp xã ứng dụng CNTT - Viễn thông, đăng tải trên bảng tin điện tử công cộng và các phương tiện thông tin cơ sở khác trên địa bàn.

Bên cạnh hướng dẫn về danh mục thành phần cùng yêu cầu kỹ thuật cơ bản của hệ thống truyền thanh cấp xã ứng dụng CNTT - Viễn thông và bảng tin điện tử công cộng, Bộ VHTT&DL còn quy định rõ yêu cầu cung cấp thông tin với 2 loại hình thông tin cơ sở này.

Các bản tin đăng, phát trên hệ thống truyền thanh cấp xã ứng dụng CNTT - Viễn thông và bảng tin điện tử công cộng được phân thành 3 loại: Bản tin thông thường được địa phương phát, đăng tải theo lịch cố định; bản tin ưu tiên: địa phương phát, đăng tải khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền; bản tin khẩn cấp: địa phương phát, đăng tải ngay trong các tình huống khẩn cấp.

Đề cập đến ý nghĩa của việc ban hành Thông tư 24, Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại cho hay, việc ban hành Thông tư này không chỉ góp phần hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực thông tin cơ sở mà còn tăng cường tính minh bạch, thống nhất và khả thi của các quy định liên quan đến tổ chức, vận hành và quản lý hệ thống truyền thông cơ sở ứng dụng CNTT - Viễn thông.

Qua đó, hiệu lực pháp lý với hệ thống truyền thông cơ sở sẽ được nâng cao, tạo nền tảng quan trọng để các địa phương triển khai nhiệm vụ thông tin cơ sở một cách chủ động, kịp thời, chính xác; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, hiện đại hóa hoạt động truyền thông ở cơ sở, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và hiệu quả quản lý nhà nước trong giai đoạn mới.

Bộ VHTT&DL có trách nhiệm chỉ đạo cung cấp thông tin, quản lý nội dung thông tin của hệ thống truyền thông cơ sở ứng dụng CNTT - Viễn thông trên phạm vi toàn quốc. Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại được giao nhiệm vụ xây dựng, trình Bộ ban hành Quy chế quản lý, vận hành, kết nối và bảo đảm an toàn thông tin đối với hệ thống thông tin nguồn trung ương; hướng dẫn mô hình kết nối, dịch vụ giao tiếp và phương thức kết nối giữa hệ thống thông tin nguồn trung ương và hệ thống thông tin nguồn cấp tỉnh.