Tẩy chay bằng tiền lẻ nhét vào chai: Vì đâu nên nỗi?

Lê Nguyễn Duy Hậu Lĩnh vực hoạt động: Tư vấn luật (Ngân hàng, Tài chính, Đầu tư, Năng lượng...)

Vấn đề không phải chỉ là trạm thu phí nhiều hay ít, mà người dân có bao nhiêu quyền quyết định trong việc xây dựng các trạm thu phí.

 - Liên quan đến chuyện BOT Cai Lậy, vấn đề không phải chỉ là trạm thu phí nhiều hay ít, mà người dân có bao nhiêu quyền quyết định trong việc xây dựng trạm.

 

Những đồng tiền lẻ vốn đã dần thưa thớt trên thị trường nay lại trở thành nhân vật chính cho câu chuyện BOT ở Cai Lậy. Giới tài xế phải đi qua trạm thu phí trên Quốc lộ 1A đang sử dụng từng tờ tiền 200 đồng như một cách phản kháng lại điều mà họ cho là bất hợp lý của việc thu phí sử dụng đường bộ.

Trước đó, bằng cách thức tương tự, những tài xế đi qua Kỳ Anh đã thành công trong việc buộc chủ đầu tư và chính quyền phải thay đổi chính sách thu tiền qua đoạn cao tốc ở đây.

Câu chuyện sử dụng đường bộ và trả phí đâu phải chuyện mới xảy ra gần đây. Tôi nhớ lại sự hân hoan của người dân miền Tây khi cầu Mỹ Thuận và cầu Cần Thơ xây xong. Mặc dù điều đó có nghĩa là các tài xế sẽ phải đóng nhiều phí hơn cho đoạn đường của mình so với trước đây đi phà, nhưng sự tiện lợi (và hợp lý) của các cây cầu này khiến cho mọi người hồ hởi. Khi cao tốc Trung Lương khánh thành cũng vậy, mọi người phấn khởi và dễ dàng chấp nhận khoản phí kể trên.

{keywords}

Tài xế bỏ tiền lẻ vào chai nhựa để mua vé qua trạm thu phí Cai Lậy

 

Hoặc ở miền Bắc có những con đường thực sự đáng để người dân lựa chọn, chất lượng tốt như cao tốc Hà Nội - Hải Phòng (đáng tiếc là do chi phí vận hành, lãi vay cũng như khấu hao khiến công ty vận hành lỗ tới 1.756 tỷ đồng năm 2016.)

Tất nhiên, luôn có giải pháp thay thế cho những tài xế không muốn trả thêm phí đường bộ. Con đường đi miền Tây có thể qua cao tốc Trung Lương (và tài xế phải đóng một khoản phí nhất định, nhưng bù lại sẽ tiết kiệm thời gian), hoặc qua quốc lộ 1 (tài xế gần như không phải đóng phí và tất nhiên thời gian dài hơn).

Những tài xế lưu thông trên đường mang theo nỗi lo cơm áo gạo tiền và áp lực thời gian cho các chuyến hàng, chuyến khách. Nhưng họ không phải là những người vô lý, vì họ biết mình luôn có lựa chọn sao cho phù hợp với chuyến xe mình đang đi. Tương tự như vậy với các dự án hầm chui Hải Vân, hay cao tốc Long Thành – Dầu Giây, hay những dự án cao tốc khác ở phía Bắc.

Vậy thì cần phải hiểu rõ hơn về tâm tư của người tài xế, những khách hàng chính yếu của các dự án BOT. Vì sao họ chấp nhận bỏ thời gian, công sức, và thậm chí là gánh chịu những lời đe dọa về pháp luật để thực hiện việc phản đối như những ngày qua?

Chung quy đó vẫn là câu chuyện họ hầu như không còn sự lựa chọn nào khác.

Quốc lộ 1 vốn là huyết mạch của trục giao thông Bắc – Nam, và lưu lượng xe qua đây chưa bao giờ là ít. Để tránh trạm BOT ở Cai Lậy, tài xế phải chọn đi vào các tuyến đường huyện vốn không được thiết kế cho các xe vận tải lớn. Như vậy lựa chọn của các tài xế ở đây gần như là không có.

Còn với trạm BOT Bến Thuỷ, người phản đối quyết liệt nhất lại là người dân sống quanh khu vực đó, khi họ cảm thấy không thể hiểu tại sao đoạn đường về nhà của họ nay lại phải trả phí cao như vậy. Họ không có những lựa chọn thay thế.

Khi việc sử dụng dịch vụ trở nên bắt buộc thì đó không phải là thị trường và sự phản đối của người tiêu dùng là điều không thể tránh khỏi.

Nhưng ngay cả khi việc phải lựa chọn đi qua các con đường thu phí là bắt buộc, thì câu hỏi tiếp theo đó là người dân - những người sử dụng dịch vụ - được tham gia bao nhiêu vào việc quyết định vị trí đặt trạm thu phí và mức giá thu? Trong trường hợp Cai Lậy, chính phó chủ tịch UBND tỉnh Tiền Giang cũng đã thừa nhận cơ quan này không đồng tình với vị trí đặt trạm thu phí Cai Lậy và đã phản ánh ý kiến của cử tri lên cho Bộ GTVT. Tuy nhiên, Bộ GTVT thì lại khẳng định họ chưa nhận được một ý kiến nào từ phía tỉnh(!?)[1]. Còn ở Kỳ Anh thì chúng ta dễ hình dung thấy mức độ “đồng thuận” của người dân xung quanh trạm thu phí đó.

Duy Hậu - Khắc Giang

-----

[1] Vì sao tài xế phản đối Trạm thu phí Cai Lậy?, Thanh niên, 10/08/2017.

[2] Nhiều kẽ hở chính sách khiến trạm thu phí BOT dày đặc, Tiền phong, 23/02/2017.


tin nổi bật

Những tín hiệu sau cuộc gặp của Ngoại trưởng Mỹ - Trung

Đây là lần hội đàm đầu tiên giữa lãnh đạo ngoại giao Mỹ - Trung kể từ cuộc tiếp xúc tháng 10/2021 trong bối cảnh hai cường quốc tăng cường tương tác khi phương Tây đang tập trung vào xung đột Nga - Ukraine.

Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành: Cơ sở nào để nói CPI sai?

Có người nói với tôi họ có cảm giác CPI không đúng. Tôi trả lời, lấy cơ sở nào để nói CPI là sai? Về mặt khoa học thì không chứng minh được - chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành chia sẻ.

Đưa cán bộ đi nước ngoài: Khát vọng học thành tài trong thời đại 4.0

Kết luận 39 có đề cập tới việc bồi dưỡng cán bộ về khoa học công nghệ và cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Đây là chủ trương rất đúng và trúng.

Người Do Thái dạy trẻ con làm nông nghiệp, trở thành những thanh niên biết làm giàu

Israel nổi tiếng là một quốc gia phát triển về nông nghiệp công nghệ cao (agtech). Bằng trí tuệ và lao động, họ đã biến vùng đất với hơn 60% diện tích là sa mạc thành những nông trại trù phú.

Minh Trị Thiên Hoàng với quyết tâm canh tân nước Nhật, học bên ngoài để vươn lên

Minh Trị Thiên Hoàng (1852-1912) trị vì từ năm 1867 cho đến khi qua đời. Ông được coi là một minh quân có công lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản.

Vị vua cải trang làm thợ ở Hà Lan để học đóng tàu

Mỗi quốc gia có con đường riêng để phát triển, đi lên. Tuy nhiên, lịch sử nhân loại đã cho thấy trong quá trình phát triển “riêng” của từng quốc gia, dường như có một điểm “chung“ cho các nước…

Hơi thở hiện đại và cảm hứng giá trị bền vững từ ly cà phê hòa tan cao cấp Starbucks® mới

Vừa là lựa chọn lý tưởng và tiện lợi để thưởng thức cà phê cao cấp ngay tại nhà, cà phê hòa tan cao cấp Starbucks® mới vừa là một lời gợi mở từ Nestlé và Starbucks về xu hướng tiêu dùng sản phẩm cà phê bền vững, hạn chế tác động môi trường.

Thí sinh ngủ quên: Đúng, sai giám thị?

Dư luận xôn xao về vụ một học sinh ngủ quên không làm bài dẫn đến bị điểm liệt và trượt tốt nghiệp THPT. Chưa có xem xét trách nhiệm của giám thị thì người ta đã khẳng định là giám thị làm đúng quy chế.

Ứng xử với tiền tệ và tài khóa khi lạm phát Việt Nam thấp bậc nhất thế giới

Chính sách tiền tệ và tài khóa dường như được thắt chặt để chống lạm phát - được báo cáo thấp bậc nhất thế giới - thay vì để phục hồi sản xuất, thúc đẩy tăng trưởng như doanh nghiệp và nền kinh tế cần sau mấy năm dịch bệnh.

Cho cán bộ yếu kém từ chức, Hà Nội có nói và làm

Kế hoạch số 205/KH-UBND vừa được UBND TP Hà Nội ban hành yêu cầu các cơ quan, quận huyện kịp thời miễn nhiệm, cho từ chức, thay thế cán bộ có năng lực hạn chế, uy tín thấp, mắc sai phạm mà không chờ hết nhiệm kỳ, hết thời hạn bổ nhiệm.

Bóng dáng Trung Quốc trong thảm họa kinh tế của Sri Lanka

Sri Lanka trải qua cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất 7 thập kỷ qua, khi Tổng thống bỏ đi lánh nạn giữa làn sóng biểu tình chống đối và gửi email xin từ chức từ nước ngoài, buộc quốc hội phải bầu người thay thế.

Điện đàm lãnh đạo Mỹ - Trung: Nỗ lực tìm kiếm thỏa hiệp giữa những bất đồng

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mới đây đã có cuộc thảo luận lần thứ 5 trong nhiệm kỳ lãnh đạo dưới hình thức điện đàm.

Kiên định kiểm soát lạm phát dưới 4%

Chính phủ kiên định thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt mức khoảng 7%, kiểm soát lạm phát tăng dưới 4%, tăng trưởng tín dụng khoảng 14% trong năm nay dù có rất nhiều khó khăn và biến động.

Trung Quốc thay đổi chính sách đối ngoại, hướng mạnh tới châu Phi

Trong bối cảnh quan hệ với Mỹ và châu Âu có nhiều bước lùi trong thời gian qua, Trung Quốc đang hướng sự chú ý tới châu Phi, nơi họ đang có quan hệ thương mại thân thiết với nhiều quốc gia.

Sao cứ để người bị kỷ luật rao giảng đạo đức

Trong hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt nghị quyết Trung ương 5 (khóa 13) vừa qua, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương có những phát biểu mang tính định hướng rất quyết liệt.