Tên lửa Ghauri (còn được biết đến với tên gọi tên lửa Hatf-5) là một trong những hệ thống vũ khí chiến lược quan trọng nhất trong kho vũ khí của Pakistan.
Được phát triển như một vũ khí răn đe hạt nhân tầm trung, tên lửa Ghauri sử dụng động cơ nhiên liệu lỏng một tầng, có khả năng mang đầu đạn nặng hơn 700 kg bay xa tới 1.250-1.500 km.
Tên lửa Ghauri ra đời trong bối cảnh chương trình tên lửa Hatf của Pakistan bắt đầu từ cuối thập niên 1980, với mục tiêu tạo ra khả năng tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương.
Việc phát triển chính thức diễn ra tại Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Khan (KRL) từ khoảng năm 1994 đến 2001. Nhiều phân tích quốc tế chỉ ra rằng thiết kế chịu ảnh hưởng rõ rệt từ tên lửa Nodong-1 của Triều Tiên, được cải tiến về hệ thống điều khiển, đầu đạn và khung thân.
Lần thử nghiệm thành công đầu tiên diễn ra vào ngày 6/4/1998 với tầm bắn thực tế khoảng 1.100 km, sau đó hệ thống chính thức được đưa vào biên chế năm 2003 và vẫn hoạt động đến nay dưới sự chỉ huy của Bộ Tư lệnh Lực lượng Chiến lược Lục quân Pakistan.
Về công nghệ động cơ, điểm nổi bật nhất của tên lửa Ghauri là sử dụng động cơ tên lửa nhiên liệu lỏng một tầng.
Nhiên liệu chính là hỗn hợp TM-185 gồm khoảng 20% xăng và 80% dầu hỏa, kết hợp với chất oxy hóa AK-27I chứa khoảng 73% axit nitric và 27% nitơ tetroxide.
Loại nhiên liệu này cho phép đạt xung lực riêng cao hơn so với nhiều động cơ nhiên liệu rắn cùng thời, từ đó mang lại tầm bắn và khả năng tải trọng tốt hơn.
Tuy nhiên, nhiên liệu lỏng đòi hỏi quá trình tiếp nhiên liệu trước khi phóng kéo dài hàng giờ, làm tăng thời gian chuẩn bị và giảm tính cơ động chiến thuật so với các tên lửa nhiên liệu rắn hiện đại.
Tên lửa Ghauri có chiều dài khoảng 15,9 mét, đường kính thân 1,35 mét và trọng lượng phóng khoảng 15.850 kg.
Khối lượng nhiên liệu chiếm phần lớn, khoảng hơn 12.900 kg, giúp tạo ra lực đẩy cần thiết để đưa đầu đạn lên quỹ đạo đạn đạo.
Tầm bắn chính thức của tên lửa Ghauri được các nguồn như CSIS Missile Threat và Federation of American Scientists ghi nhận ở mức 1.250 đến 1.500 km khi mang đầu đạn khoảng 700 kg. Với tải trọng nhẹ hơn, tầm bắn có thể tăng thêm.
Đầu đạn có thể là nổ thông thường, đầu đạn hạt nhân với sức công phá ước tính từ 12 đến 35 kiloton, hoặc các loại đầu đạn chuyên dụng khác.
Hệ thống dẫn đường chủ yếu dựa vào quán tính kết hợp với dẫn đường giai đoạn cuối, bán kính lệch mục tiêu (CEP - Circular Error Probable) ở mức vài trăm mét.
Tên lửa Ghauri được thiết kế để phóng từ xe phóng di động kiểu TEL (Transporter-Erector-Launcher) cải tiến từ nền tảng Scud, tăng khả năng sống sót nhờ tính cơ động trên đường bộ.
Ưu điểm lớn nhất của tên lửa Ghauri nằm ở khả năng mang đầu đạn nặng và tầm bắn đủ để bao phủ phần lớn lãnh thổ đối phương từ các vị trí sâu trong Pakistan. Nhiên liệu lỏng cho phép điều chỉnh linh hoạt hơn về lực đẩy trong một số giai đoạn bay.
Tuy nhiên, nhược điểm cũng rất rõ ràng. Thời gian chuẩn bị dài khiến hệ thống dễ bị phát hiện và tấn công trước khi phóng. Việc bảo quản nhiên liệu ăn mòn và độc hại đòi hỏi hạ tầng phức tạp, đồng thời làm tăng nguy cơ sự cố kỹ thuật.
So với các tên lửa nhiên liệu rắn như tên lửa Shaheen của chính Pakistan, tên lửa Ghauri kém linh hoạt hơn trong các kịch bản phản ứng nhanh.
Dù vậy, chi phí phát triển thấp hơn và khả năng tận dụng công nghệ sẵn có từ nguồn bên ngoài đã giúp Pakistan nhanh chóng sở hữu một vũ khí răn đe hiệu quả vào cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000.
Về mặt chiến lược, tên lửa Ghauri đóng vai trò then chốt trong học thuyết răn đe hạt nhân tối thiểu đáng tin cậy của Pakistan.
Với tầm bắn 1.500 km, nó có thể đe dọa các trung tâm quân sự, kinh tế và chính trị quan trọng của đối thủ mà không cần tiến sát biên giới.
Các vụ thử nghiệm định kỳ, bao gồm các lần phóng huấn luyện trong những năm gần đây, nhằm khẳng định độ tin cậy vận hành của hệ thống.
Mặc dù Pakistan đã phát triển thêm các biến thể tầm xa hơn như Ghauri-II và chuyển hướng mạnh sang công nghệ nhiên liệu rắn, tên lửa Ghauri vẫn được duy trì như một thành phần quan trọng của lực lượng chiến lược nhờ độ chín muồi công nghệ và số lượng ước tính khoảng vài chục quả.
Tên lửa đạn đạo tầm trung Ghauri (tên lửa Hatf-5) là minh chứng cho cách tiếp cận thực dụng của Pakistan trong việc xây dựng năng lực răn đe.
Việc lựa chọn nhiên liệu lỏng dù mang lại những hạn chế về thời gian phản ứng nhưng đã cho phép đạt được các thông số kỹ thuật cần thiết trong bối cảnh nguồn lực và công nghệ hạn chế.
Phân tích khách quan cho thấy đây không phải là hệ thống tên lửa tiên tiến nhất hiện nay, nhưng với tầm bắn 1.250-1.500 km, khả năng mang đầu đạn hạt nhân và nền tảng di động, tên lửa Ghauri vẫn giữ giá trị chiến lược đáng kể trong cán cân quyền lực khu vực Nam Á.
(Theo missilethreat.csis.org, nuke.fas.org)
Tích hợp AI nhận diện mục tiêu cùng động cơ tên lửa siêu tốc, ngư lôi Zam-2.0 của Triều Tiên chính là "sát thủ đáy biển" bẻ gãy mọi lá chắn phòng thủ hải quân hiện đại.
Sở hữu băng tần VHF độc đáo cùng tầm quét 600km, radar 3D Nebo-U của Nga chính là ‘mắt thần’ vạch mặt mọi bóng ma tàng hình trên bầu trời hiện đại.
Triều Tiên cải tiến Hermes Nga thành hệ thống tên lửa 22 ống phóng kết hợp bom lượn kiểu GLSDB Mỹ, tầm bắn 100km, trong khi Nga chưa hoàn thiện bản gốc. Khám phá công nghệ hybrid độc đáo này.
.svg){kind=icon}
