Trong bối cảnh các hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân như New START đã đi vào hồi kết đầu năm 2026, thế giới lại đổ dồn sự chú ý vào ‘thanh bảo kiếm’ của điện Kremlin: tên lửa Yars RS-24. 

Yars RS-24 được coi là biểu tượng cho sức mạnh răn đe tuyệt đối của Nga trong kỷ nguyên số. Tuy nhiên, liệu cỗ máy gần 50 tấn này có thực sự ‘bất khả chiến bại’, hay vẫn tồn tại những điểm yếu "chết người" trước các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại của NATO? 

Bài phân tích dưới đây sẽ bóc tách mọi góc cạnh kỹ thuật công nghệ của dòng tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) đáng sợ nhất hành tinh này.

Tên lửa RS 24 Yars.jpg
Tên lửa đạn đạo liên lục địa ICBM RS-24 Yars. Ảnh: Army Recognition

Yars RS-24 là tên lửa ba tầng sử dụng nhiên liệu rắn, dài khoảng 22,5 mét, đường kính 2 mét và trọng lượng phóng khoảng 49.600kg. Tầm bắn tối đa đạt 11.000–12.000km, đủ để bao phủ toàn bộ lãnh thổ Mỹ và châu Âu khi phóng từ lãnh thổ Nga. 

Phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa RS-24 Yars. VIDEO: Bộ Quốc phòng Nga/RIA

Điểm nổi bật nhất là khả năng mang đầu đạn MIRV (Multiple Independently Targetable Reentry Vehicle): thường 3-4 đầu đạn hạt nhân độc lập, mỗi đầu có sức nổ 150–300 kiloton, một số nguồn cho biết có thể lên tới 6 đầu đạn trong cấu hình tối đa. 

Tốc độ tối đa đạt Mach 25 (khoảng 30.600 km/h), kết hợp hệ thống dẫn đường quán tính tích hợp GLONASS, giúp tên lửa duy trì độ chính xác cao ngay cả khi bay qua không gian. 

Đặc biệt, tên lửa Yars RS-24 được trang bị các thiết bị hỗ trợ xuyên thủng (penetration aids) và mồi nhử (decoys), cùng đầu đạn có khả năng cơ động trong giai đoạn tái nhập khí quyển, khiến việc đánh chặn trở nên cực kỳ khó khăn đối với bất kỳ hệ thống phòng thủ tên lửa nào hiện nay.

Về ưu điểm, công nghệ của tên lửa Yars RS-24 thể hiện rõ sự tiến bộ đáng kể so với thế hệ trước. Điểm mạnh lớn nhất chính là tính cơ động cao nhờ phiên bản bệ phóng (launcher) di động trên xe TEL MZKT-79221. 

Tên lửa Yars RS 24 Nga.png
Tên lửa đạn đạo chiến lược liên lục địa  RS-24 Yars: Ảnh: Sputnik

Khác với các tên lửa silo cố định dễ bị tấn công phủ đầu, tên lửa RS-24 Yars có thể di chuyển nhanh chóng trên đường bộ, phân tán rộng và thay đổi vị trí liên tục, yếu tố then chốt nâng cao khả năng sống sót trong kịch bản chiến tranh hạt nhân. 

Phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa RS-24 Yars. VIDEO: Bộ Quốc phòng Nga

Nhiên liệu rắn cho phép khởi động chỉ trong vài phút, độ tin cậy cao và dễ bảo dưỡng hơn so với nhiên liệu lỏng của một số ICBM cũ. 

Khả năng MIRV kết hợp mồi nhử và đầu đạn cơ động giúp tên lửa RS-24 Yars vượt qua hầu hết các hệ thống phòng thủ hiện tại của Mỹ và NATO. 

Tính đến cuối năm 2025, Nga đã triển khai khoảng 180 launcher di động và hơn 30 silo-based, chiếm tỷ lệ lớn trong lực lượng ICBM chiến lược, chứng tỏ hệ thống đã đạt độ trưởng thành cao và được sản xuất ổn định (khoảng 20 tổ hợp/năm).

Tuy nhiên, tên lửa Yars RS-24 vẫn tồn tại một số nhược điểm đáng kể. Vì được phát triển trên nền tảng Topol-M (SS-27), tên lửa không phải là thiết kế hoàn toàn mới mà chỉ là phiên bản nâng cấp MIRV, dẫn đến một số hạn chế về tải trọng và linh hoạt chiến lược so với các dự án thế hệ sau như tên lửa RS-28 Sarmat. 

Tên lửa Yars RS 24 Nga.jpg
Tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) RS-24 Yars. Ảnh: Tass/Bộ Quốc phòng Nga.

Trọng lượng lớn hơn Topol-M khiến phiên bản di động đòi hỏi xe TEL mạnh mẽ, giảm phần nào tính linh hoạt ở địa hình khó khăn. 

Độ chính xác (CEP) dù tốt nhưng chưa được công bố chính thức ở mức xuất sắc nhất so với một số ICBM hiện đại khác. 

Hơn nữa, việc sản xuất tên lửa Yars RS-24 đang bị ảnh hưởng bởi ưu tiên chuyển sang tên lửa tầm trung Oreshnik (dùng chung nhà máy), khiến tốc độ thay thế các hệ thống cũ chậm lại. 

Trong bối cảnh các hệ thống phòng thủ tên lửa tương lai có thể tích hợp công nghệ laser hoặc hypersonic interceptor (tên lửa đánh chặn siêu vượt âm), khả năng xuyên thủng của tên lửa RS-24 Yars dù mạnh nhưng không phải là “bất khả xâm phạm” mãi mãi, đặc biệt khi thiếu tính năng FOBS (Fractional Orbital Bombardment System) như một số đối thủ.

Tên lửa RS-24 Yars đại diện cho bước tiến thực tế và cân bằng của công nghệ tên lửa Nga: mạnh về khả năng sống sót, đa mục tiêu và chống phòng thủ, nhưng vẫn mang dấu ấn “tiến hóa” thay vì cách mạng. 

Với hơn 200 quả đã triển khai và các cuộc thử nghiệm thành công liên tục đến năm 2025, tên lửa Yars RS-24 tiếp tục là biểu tượng răn đe hạt nhân đáng gờm của Nga trong nhiều năm tới. 

Dù vậy, để duy trì lợi thế, Moscow sẽ cần tiếp tục hiện đại hóa song song với các hệ thống mới hơn nhằm đối phó với những thách thức phòng thủ tên lửa ngày càng tinh vi từ phương Tây.