Thành tích gia công và sự trả giá tương lai

DN nước ngoài đổ đến Việt Nam để hưởng lợi nhân công giá rẻ. Trong khi vui mừng với tích thu hút vốn tỷ USD thì nỗi lo ngại đánh đổi những đồng gia công rẻ mạt để hứng lấy ô nhiễm môi trường lại đặt ra.

DN nước ngoài đổ đến Việt Nam để hưởng lợi nhân công giá rẻ. Các địa phương vui mừng báo cáo thành tích thu hút vốn tỷ đô. Nhưng, liệu họ có đầu tư công nghệ hiện đại hay Việt Nam chỉ hưởng những đồng gia công rẻ mạt để rồi lãnh đủ hệ quả ô nhiễm môi trường trong tương lai?

Trong một văn bản phát đi mới đây, Bộ KH-ĐT đã bày tỏ lo ngại về nguy cơ ô nhiễm môi trường do thành lập quá nhiều khu công nghiệp (KCN) dệt may tại các địa phương.

Bùng nổ dệt may

Thời gian qua, để đón đầu Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), các nhà đầu tư trong và ngoài nước đã đầu tư hàng loạt KCN và triển khai các dự án đầu tư quy mô lớn trong lĩnh vực dệt may.

Theo số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài, trong thu hút vốn FDI trong 6 tháng đầu năm 2015, ngành dệt may tăng đột biến. Trong tổng số vốn 5,85 tỷ USD đầu tư, dệt may chiếm hơn 1 tỷ, với nhiều dự án lớn. Dự báo, số các dự án đầu tư nước ngoài vào dệt may vẫn đang tăng vì Việt Nam đã trở thành thành viên của TPP và dệt may được cho là ngành hưởng lợi lớn.

{keywords}

Vốn FDI đầu tư vào dệt may chiếm hơn 1 tỷ USD

Hiện rất nhiều DN từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ,... đang có ý định đầu tư nhà máy dệt may vào Việt Nam để hưởng lợi.

Nhiều địa phương trên cả nước cũng phát triển các khu công nghiệp lớn và khép kín về dệt may. Tại miền Bắc, Nam Định đang hướng tới trở thành trung tâm dệt may lớn, với những khu công nghiệp có diện tích hàng ngàn ha, vốn đầu tư hàng trăm triệu USD. 

Tại miền Trung, Thừa Thiên - Huế cũng vừa công bố Quy hoạch phát triển ngành dệt may với tham vọng trở thành trung tâm lớn của khu vực. Tại miền Nam, các tỉnh như Long An, Tây Ninh, TP.HCM,... các KCN dệt may sẽ mọc lên nhan nhản thời gian tới.

Lo ngại môi trường

Để được hưởng mức thuế suất ưu đãi 0% khi xuất khẩu dệt may sang các quốc gia thuộc TPP như Mỹ, Nhật Bản, Canada, Úc,... DN phải thực hiện cam kết về xuất xứ từ sợi. Tức là, sản phẩm dệt may phải vải được dệt từ sợi tại các quốc gia thành viên. Vì vậy, nhà đầu tư đã triển khai đầu tư từ khẩu sản xuất sợi tại Việt Nam.

Như đã nói, trong chuỗi giá trị của ngành dệt may, công đoạn nhuộm và hoàn tất vải lại là những công đoạn phát thải ô nhiễm cao nhất. Khi sử dụng nhiều loại thuốc nhuộm, hóa chất sẽ tiêu thụ nhiều nước, phát sinh nhiều nước thải với nồng độ ô nhiễm rất cao. Các số liệu cho thấy, tùy loại vải và công nghệ nhuộm, lượng nước sạch tiêu tốn có thể đến khoảng 130-600 m3/tấn và có đến 88% lượng nước sạch sử dụng sẽ trở thành nước thải trong quá trình xử lý vải ướt.

Mặc dù TPP đặt ra các quy định tuân thủ pháp luật về môi trường như là một điều kiện cơ bản, nhưng điều đó không có nghĩa là tất cả nhà đầu tư nước ngoài sẽ đem đến Việt Nam những công nghệ dệt nhuộm hiện đại nhất, ít gây ô nhiễm.

{keywords}

{keywords}

Khi sử dụng nhiều loại thuốc nhuộm, hóa chất sẽ tiêu thụ nhiều nước, phát sinh nhiều nước thải với nồng độ ô nhiễm rất cao

Hai lý do đáng lo ngại là do sức ép từ hiệu quả sản xuất kinh doanh, nhà đầu tư, không nhất thiết phải lựa chọn công nghệ hiện đại với chi phí đầu tư cao. Trong khi đó, nước thải dệt, nhuộm cần chi phí xử lý cao, điều này sẽ làm giảm lợi nhuận, khiến cho DN giảm quan tâm tới môi trường.

Trung Quốc, nước đứng đầu về dệt may thế giới, đang phải trả giá lớn cho vấn đề môi trường. Có đến gần một phần ba các dòng sông tại quốc gia này đang bị ô nhiễm, trong đó có "đóng góp" rất lớn của ngành dệt may. Chính phủ Trung Quốc đang hành động mạnh mẽ, nhằm kiểm soát chặt vấn đề ô nhiễm môi trường, điều này sẽ tác động mạnh đến hiệu quả của ngành dệt may.

Cùng với đó, do không tham gia TPP, ngành dệt may Trung Quốc sẽ chịu thiệt thòi lớn. Để không bị đứng ngoài và chịu thiệt hại vì TPP, các DN dệt may nước này đang chuyển dịch đầu tư sang Việt Nam. Đầu tư vào Việt Nam vừa giúp các DN được hưởng ưu đãi về xuất khẩu hàng hóa, vừa giúp tránh được áp lực về bảo vệ môi trường, cùng chi phí nhân công cao.

Trong khi đó, Việt Nam lại đang có chính sách ưu đãi về đất đai, thuế, giá nhân công, điện, nước sạch, phí xử lý nước thải,... rẻ hơn. Đặc biệt là năng lực thực thi và các chế tài về bảo vệ môi trường tại Việt Nam thấp hơn tại Trung Quốc.

Vì vậy, nhiều lo ngại cho rằng Việt Nam sẽ trả giá do bị ô nhiễm nặng nề trong tương lai, bởi sự phát triển quá nóng của ngành dệt may, nếu không kiểm soát chặt chẽ về môi trường. 

Chính vì vậy, Bộ KH-ĐT lưu ý các địa phương, khi cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư phải tuân thủ chặt chẽ các quy trình thẩm tra, đánh giá dự án theo quy định pháp luật, phải chú trọng xem xét về công nghệ, đồng thời xây dựng kế hoạch giám sát chặt về môi trường đối với các KCN dệt may.

Trần Thủy

tin nổi bật

Hàn Quốc cấp lại visa cho khách Việt từ 1/6

Từ 1/6, Hàn Quốc chính thức cấp lại visa ngắn hạn C-3 cho khách du lịch đến từ các nước thuộc cấp độ 1, trong đó có Việt Nam.

Cuộc chuyển đổi lớn: Số hóa triệu điểm check-in, hàng vạn nhà hàng, khách sạn

Kinh tế số du lịch là chuyển đổi số, dữ liệu số, địa chỉ số cho 3.000 DN lữ hành, gần 30.000 HDV du lịch, 38.000 cơ sở lưu trú, 550 ngàn nhà hàng, quán ăn, 41 ngàn di tích thắng cảnh, 3.000 DN vận tải, 162 bảo tàng hay triệu triệu điểm check-in…

Đề xuất 6 quy tắc đạo đức dành cho doanh nhân Việt Nam

Cùng với đội ngũ chuyên gia tư vấn kinh tế cao cấp, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã soạn thảo và công bố 6 quy tắc đạo đức với doanh nhân Việt Nam.

Metaway Holdings chọn Corex tư vấn chiến lược trở thành tập đoàn kinh tế số hàng đầu

Ngày 17/5/2022 Công ty Cổ phần Metaway Holdings và Corex cùng nhau kí kết hợp đồng tư vấn chiến lược, hướng tới mục tiêu góp phần đưa Metaway Holdings trở thành Tập đoàn kinh tế số hàng đầu Việt Nam và vươn ra thế giới.

HOSE một thời sóng gió: Nghẽn mạng 'sập sàn' đến lãnh đạo bị kỷ luật

Năm 2021, Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM - HoSE đạt lợi nhuận kỷ lục cao nhất trong 21 năm. Tuy nhiên, trong năm qua, đơn vị này cũng gây ra nhiều bê bối liên quan đến giao dịch, khiến các nhà đầu tư bức xúc.

San lấp đồi núi, phân lô, bán nền: Thủ tướng chỉ thị xử lý nghiêm

Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ NN-PTNT và các cơ quan chức năng điều tra, xử lý nghiêm tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng trái pháp luật.

Giá vàng hôm nay 19/5: USD giảm tiếp, vàng mất đà đi lên

Giá vàng hôm nay 19/5 trên thị trường quốc tế mất đà, không thể tăng từ đáy 3 tháng và vẫn quanh ngưỡng hỗ trợ 1.800 USD/ounce.

Giá gas tăng cao, doanh nghiệp lo lắng

Các doanh nghiệp cho biết từ năm ngoái, sức tiêu thụ mặt hàng gas đã giảm đáng kể, đến nay chưa hồi phục mà còn rớt sâu hơn

'Phản đòn' siết tín dụng bất động sản: Chỉ mới nghe tin, giá nhà đã tăng

“Kinh tế Trung Quốc đã phải trả giá đắt vì việc siết tín dụng BĐS, buộc nước này phải nới lỏng chính sách từ cuối tháng 4 vừa qua. Đây chính là một bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong việc nhìn nhận đúng vai trò của thị trường BĐS”.

Lãnh đạo dính 'án' kỷ luật, mở sàn cổ phiếu đồng loạt giảm mạnh

Cổ phiếu Việt đồng loạt sụt giảm sau 2 phiên hồi. Giới đầu tư vẫn khá thận trọng khi mà thanh khoản ở mức yếu và nỗi lo về lạm phát có thể ăn mòn lợi nhuận của doanh nghiệp cũng như sức cầu của người tiêu dùng.

Tỷ phú giàu số 2 Việt Nam dịch chuyển khối tài sản 360 triệu USD

Ông trùm bất động sản Bùi Thành Nhơn dịch chuyển khối tài sản trị giá khoảng 360 triệu USD trong bối cảnh thị trường chứng khoán và bất động sản có nhiều biến động. Tỷ phú giàu thứ 2 Việt Nam vẫn khá kín tiếng.

9x văn phòng mua nhà Hà Nội trước 30 tuổi, họ đã làm thế nào?

Để sở hữu một căn nhà mơ ước trước tuổi 30, những người trẻ dưới đây đã phải làm việc điên cuồng trong suốt thời gian dài, thậm chí có người ngày làm văn phòng, tối bán bao cao su để gom tiền mua nhà.

Bão giá và lạm phát lương thực đang càn quét khắp châu Á

Trong khi các doanh nghiệp và nhà đầu tư dồn sự chú ý đến chuỗi cung ứng đang bị gián đoạn và thị trường tài chính bất ổn định, hàng tỷ người dân châu Á đang đối mặt một cuộc khủng hoảng lớn hơn nhiều, đe dọa cuộc sống, là giá lương thực tăng vọt.

Độc đáo nghề ép đậu phộng chảy ra... "vàng"

Đầu tháng 5, mùa thu hoạch đậu phộng (lạc hay đậu phụng) vào thời kỳ cao điểm. Đậu phộng nhiều cũng khiến các lò ép dầu tại Quảng Nam đỏ lửa suốt ngày đêm.

Người đàn ông Gia Lai sở hữu "kho báu" với hơn 18 nghìn cổ vật quý giá

Một người đàn ông ở tỉnh Gia Lai đã dành trọn thanh xuân để sưu tầm hơn 18.000 cổ vật. Để có được những cổ vật này, ông đã đi khắp vùng Tây Nguyên nhằm tìm kiếm, mua từ người dân bản địa.