Lừa dối khách hàng thu về trăm tỷ
Mới đây, Công an tỉnh Lào Cai đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Vũ Hoàng Hải (tức Hải Sapa TV) để điều tra về tội Lừa dối khách hàng.
Theo cơ quan chức năng, Hải Sapa TV lợi dụng ảnh hưởng của bản thân trên các nền tảng mạng xã hội, chỉ đạo vợ là Bùi Thị Kim Tuyên ký hợp đồng tiêu thụ sản phẩm thịt trâu sấy khô tê cay do CTCP Sản xuất và Thương mại tổng hợp Hoàng Nam nhập nguyên liệu thịt trâu đông lạnh Ấn Độ về sản xuất.
Từ năm 2022 đến 2025, vợ của Hải đã mua số lượng thịt trâu sấy khô tê cay với số tiền 30 tỷ đồng. Sau đó, vợ chồng Hải quảng cáo sản phẩm trên các nền tảng mạng xã hội là "thịt trâu sấy đặc sản Tây Bắc", đồng thời in logo “Hải Sapa TV” để bán ra thị trường.
Trên “chợ mạng”, thịt trâu gác bếp SaPa TV được rao bán với giá 600.000 đồng/gói 500g, tức 1kg thịt trâu nguồn gốc Ấn Độ, được quảng cáo là đặc sản Tây Bắc có giá lên tới 1,2 triệu đồng.
Người tiêu dùng chưa hết bàng hoàng trước vụ thịt trâu Ấn Độ biến thịt trâu sấy đặc sản Tây Bắc bán giá tiền triệu, thì đến lượt Lê Thị Thanh Hằng (TikToker "Hằng Lê Sâm Ngọc Linh”, trú xã Đồng Tiến, Thanh Hoá) bị khởi tố vì livestream bán sâm Lai Châu dưới tên sâm Ngọc Linh.
Trước đó, TikToker Hằng Lê kinh doanh sâm Ngọc Linh có nguồn gốc từ Kon Tum. Đến cuối năm 2023, Hằng mua cây, củ sâm Lai Châu để kinh doanh vì thấy có đặc điểm, hình thái tương đồng với sâm Ngọc Linh nhưng giá thấp hơn. Tuy nhiên, khi livestream bán sản phẩm, TikToker này vẫn giới thiệu là sâm Ngọc Linh chính gốc Kon Tum.
Hồi tháng 8/2025, Công an tỉnh Phú Thọ cũng ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Vũ Thị Hường, Giám đốc Công ty TNHH MTV MQ Food về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm”.
Trước đó, để tạo lòng tin với người tiêu dùng, Hường đã lập chi nhánh “ảo” có tên Công ty TNHH MTV Cương Hường (sau đổi tên thành Công ty TNHH MTV MQ Food) ở Hà Giang và in lên bao bì sản phẩm kèm theo dòng chữ “Đặc sản vùng cao” dù công ty không có bất kỳ hoạt động sản xuất, kinh doanh nào tại địa phương này.
Đáng chú ý, từ năm 2020 đến tháng 8/2025, Hường đã sử dụng hơn 1.000 tấn thịt đông lạnh để sản xuất khoảng 400 tấn thịt sấy khô, thu về doanh thu ước tính hơn 100 tỷ đồng. Tại thời điểm kiểm tra, kho lạnh của công ty còn chứa hàng chục tấn thịt trâu Ấn Độ, thịt lợn nhập khẩu. Cùng với đó là hơn 6 tấn thịt trâu, thịt lợn đã sấy khô và đóng gói thành phẩm.
Thực trạng gian dối về nguồn gốc sản phẩm, biến hàng giá rẻ thành giá cao, biến hàng không thương hiệu thành sản phẩm mang thương hiệu nổi tiếng... đã diễn ra nhiều năm.
Thế nhưng, khi mạng xã hội trở thành “chợ khổng lồ” cho doanh thu hàng chục tỷ đô mỗi năm, việc giả mạo về nguồn gốc nông sản cũng có nguy cơ diễn ra trên quy mô lớn hơn.
Điều đáng nói, không chỉ là con số vài triệu hay vài trăm triệu đồng, quy mô của các vụ gian lận đã lên tới vài chục tỷ, thậm chí cả trăm tỷ đồng. Người tiêu dùng thì dễ “ăn cú lừa” bởi những câu chuyện kể về nông đặc sản thông qua những video ngắn, tên tuổi của người nổi tiếng và thói quen mua hàng bằng cảm tính.
Báo động tình trạng bán bằng “hiệu ứng hào quang”, mua bằng “niềm tin”
Dữ liệu thống kê và tổng hợp của Metric cho thấy, năm 2025, tổng doanh thu trên 4 sàn thương mại điện tử lớn đã chạm mốc 429.700 tỷ đồng, tăng mạnh 34,75% so với năm 2024.
Mordor Intelligence dự báo, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam năm 2026 đạt khoảng 33,6 tỷ USD. Một trong những động lực đến từ mô hình "video commerce" thông qua livestream và KOLs trên các nền tảng thương mại lớn tiếp tục thúc đẩy sức mua của người tiêu dùng.
Trong bối cảnh các nền tảng mạng xã hội và thương mại điện tử ngày càng trở thành những “chợ online” khổng lồ, ông Hạ Hồng Việt, Giám đốc Công ty CP Truyền thông và Chiến lược Sellator, cho biết, những người nổi tiếng, người có tầm ảnh hưởng khi bán nông sản hay các mặt hàng khác thực chất không chỉ bán công dụng, chất lượng sản phẩm, mà còn đang bán niềm tin và sự quan tâm của công chúng.
“Có thể hiểu là người nổi tiếng bán hàng bằng ‘hiệu ứng hào quang’ của mình”, ông chỉ rõ. Trong khi, người tiêu dùng mua bằng niềm tin, sợ lỡ cơ hội nên bỏ qua bước kiểm chứng sản phẩm.
Nắm bắt được tâm lý người mua chốt đơn trong vài giây, nhiều người nổi tiếng đánh tráo nguồn gốc sản phẩm để lừa dối khách hàng rồi trục lợi lớn. Vụ thịt trâu Ấn Độ được "hô biến" thành thịt trâu sấy đặc sản Tây Bắc bán giá tiền triệu, hay sâm Lai Châu gắn mác sâm Ngọc Linh giá đắt đỏ... là điển hình.
Để chấn chỉnh thị trường và thúc đẩy phát triển bền vững, ông Việt cho rằng các cơ quan chức năng và nền tảng mạng xã hội cần tăng cường kiểm soát chất lượng hàng hóa, nguồn gốc sản phẩm. Cần xây dựng kênh tiếp nhận, xử lý phản ánh của người tiêu dùng nhanh và hiệu quả hơn.
Trong môi trường người tiêu dùng mua hàng dựa nhiều vào cảm tính, niềm tin cũng dễ dàng sụp đổ khi phát hiện người bán gian dối. Khi đó, tác động không chỉ dừng ở người bán, mà còn ảnh hưởng đến người sản xuất và hàng nghìn nông dân đang làm ăn chân chính, ông khuyến cáo.
Theo ông Nguyễn Đăng Sinh, Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP), không chỉ gần đây mà trước đó đã có nhiều vụ về sản xuất thực phẩm bẩn, hàng giả, hàng nhái ở quy mô lớn bị phanh phui. Qua đó cho thấy cơ quan chức năng còn buông lỏng khâu hậu kiểm.
Ông cho biết, ngành nông nghiệp đã triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc đối với hàng hóa nông, lâm, thủy sản từ ngày 1/7 để minh bạch nguồn gốc sản phẩm từ nơi sản xuất đến bàn ăn.
Nước ta cũng có những quy định rất chặt chẽ về quản lý chất lượng hàng hóa, tem nhãn, truy xuất nguồn gốc, trách nhiệm của người bán trên thương mại điện tử, trách nhiệm của người livestream, KOLs, KOC trong quảng cáo sản phẩm... Đây là cơ sở để các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường.
Thế nhưng, trong một thị trường mà người tiêu dùng có thể mua nông sản chỉ sau vài cú nhấp chuột, ông Sinh đề nghị cơ quan chức năng phải tăng cường hậu kiểm, không thể buông lỏng. Khi phân cấp, phân quyền cho địa phương, cần đi kèm nguồn nhân lực và kinh phí tương xứng.
.svg){kind=icon}
