Thổ Nhĩ Kỳ cố làm lành, ông Biden vẫn lặng thinh

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã giảm bớt giọng điệu chống phương Tây và chống Mỹ, cố gắng thiết lập lại quan hệ với các đồng minh NATO, nhưng đến nay ông chỉ nhận được sự im lặng từ phía Washington.

Đã gần 2 tháng kể từ khi nhậm chức, Tổng thống Mỹ Joe Biden vẫn chưa gọi điện cho ông Erdogan, và điều này được coi là một tín hiệu đáng lo ngại. Trước kia, chỉ ít ngày sau cuộc bầu cử năm 2016 ở Mỹ, ông Trump đã điện đàm với ông Erdogan.

{keywords}
Ông Joe Biden khi làm Phó Tổng thống Mỹ gặp nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan hồi tháng 1/2016 ở Istanbul. Ảnh: AP 

Mối quan hệ giữa Ankara và Washington - vốn từng coi nhau là đối tác chiến lược - đã xấu đi trong những năm gần đây do bất đồng về Syria, về hợp tác của Thổ Nhĩ Kỳ với Nga và gần đây là về sự can thiệp của hải quân Thổ Nhĩ Kỳ ở phía đông Địa Trung Hải, điều mà giới chức Mỹ cho là gây bất ổn.

Dù căng thẳng, nhiều người trong chính quyền Ankara vẫn hy vọng vào bốn năm nữa của chính quyền do Tổng thống Donald Trump đứng đầu, vì ông có quan hệ cá nhân với ông Erdogan và không lên án tình hình nhân quyền ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Ông Biden đã vấp phải sự chỉ trích từ Ankara sau cuộc phỏng vấn với tờ New York Times, trong đó ông nói về việc ủng hộ phe đối lập ở Thổ Nhĩ Kỳ chống lại Tổng thống Erodgan "chuyên quyền".

Theo AP, trong các tuyên bố công khai, giới chức Thổ Nhĩ Kỳ coi nhẹ việc không nhận được cuộc điện thoại nào từ Nhà Trắng, nhấn mạnh rằng đối thoại vẫn diễn ra ở nhiều cấp độ khác. Tuy vậy, một quan chức giấu tên tiết lộ rằng văn phòng của Tổng thống Erdogan "không vui" về điều đó.   

Tuần trước, Thư ký báo chí Nhà Trắng nói rằng có nhiều nhà lãnh đạo thế giới mà Tổng thống Biden vẫn chưa trò chuyện, và bà chắc chắn "một lúc nào đó" ông sẽ gọi điện cho người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ.

Chỉ còn rất ít bạn do chính sách đối ngoại quyết đoán và các phát biểu chống phương Tây, Thổ Nhĩ đang tìm cách thu hút các khoản đầu tư nước ngoài để giải cứu nền kinh tế đang gặp khó khăn. Tổng thống Erdogan cố gắng tiếp cận Mỹ và các quốc gia châu Âu cùng nhiều đồng minh cũ khác nhằm hàn gắn các mối quan hệ trục trặc và chấm dứt sự cô lập quốc tế.  

Tuyên bố sẽ khôi phục các liên minh quốc tế, các mối quan hệ truyền thống và củng cố NATO, Tổng thống Biden sẽ quan tâm tái thiết các mối quan hệ và cố gắng kéo Thổ Nhĩ Kỳ ra khỏi phạm vi ảnh hưởng của Nga. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng sẽ rất khó để thiết lập lại mối quan hệ, vì có nhiều vấn đề mà hai nước còn bất đồng, đặc biệt là việc Ankara mua hệ thống phòng không S-400 của Nga.

Cho rằng hệ thống này tạo ra mối đe dọa đối với NATO và đối với chương trình F-35 của Mỹ, Washington đã loại Thổ Nhĩ Kỳ ra khỏi chương trình sản xuất chiến cơ này, và năm ngoái còn trừng phạt nhiều quan chức cấp cao trong ngành công nghiệp quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời đình chỉ các giấy phép xuất khẩu quân sự.

Phía Thổ Nhĩ Kỳ lập luận hệ thống S-400 của Nga (tiêu tốn của nước này 2,5 tỷ USD) không phải là mối đe doạ đối với NATO và liên tục kêu gọi đối thoại để giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, Washington khẳng định không dỡ bỏ cấm vận chừng nào hệ thống vũ khí Nga vẫn còn trên đất Thổ Nhĩ Kỳ.

AP dẫn lời Merve Tahiroglu thuộc Dự án Dân chủ Trung Đông có trụ sở ở Washington, nhận định rằng sẽ rất khó để Tổng thống Erdogan rút lại S-400 "vì ông đã đạt một hợp đồng lớn như vậy và điều này có ý nghĩa đối với sự độc lập địa chính trị của Thổ Nhĩ Kỳ". 

Sự hỗ trợ quân sự của Mỹ dành cho các chiến binh người Kurd ở Syria chống lại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng cũng là một điểm gây tranh cãi. Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng họ có liên kết chặt chẽ với cuộc nổi dậy của người Kurd kéo dài hàng thập niên qua, và Bộ trưởng Quốc phòng Hulusi Akar từng tuyên bố không thể cải thiện quan hệ trừ khi Washington ngừng sự hỗ trợ này.

Chính quyền ông Biden dự kiến sẽ đặt trọng tâm vào dân chủ và nhân quyền ở Thổ Nhĩ Kỳ mạnh mẽ hơn so với ông Trump. Tuần trước, Tổng thống Erdogan đã cam kết thực hiện một loạt cải cách nhằm cải thiện nhân quyền, nhưng giới phân tích đánh giá chúng khó có tác động lớn. 

Thanh Hảo

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tố Mỹ ‘tấn công chủ quyền’

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tố Mỹ ‘tấn công chủ quyền’

Nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan nhận định, việc Mỹ áp đòn trừng phạt Ankara về thương vụ tên lửa S-400 là "sự tấn công vào chủ quyền" của nước này.

Thổ Nhĩ Kỳ dọa đáp trả đòn trừng phạt S-400 của Mỹ

Thổ Nhĩ Kỳ dọa đáp trả đòn trừng phạt S-400 của Mỹ

Bộ Tài chính Mỹ đã áp lệnh trừng phạt lên một số quan chức và cơ quan Presidency of Defence Industries của Thổ Nhĩ Kỳ, với lý do nước này mua tên lửa S-400.

 




 

tin nổi bật

Nguồn gốc cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Á

Giá nhiên liệu tăng khiến một loạt quốc gia ở châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong nhiều năm giữa lúc phải vật lộn với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng nhanh.

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.