Cách làm hiệu quả từ cơ sở
Với đặc thù là địa bàn miền núi, biên giới, có 55 thôn, dân cư phân tán, trình độ tiếp cận công nghệ không đồng đều, Bát Xát đã lựa chọn cách làm “đi từ gần đến xa, từ dễ đến khó”. Từ năm 2025, địa phương triển khai thí điểm mô hình "thôn số" tại 7 thôn, tập trung vào những nội dung thiết thực, gắn trực tiếp với nhu cầu của người dân.
Điểm nổi bật trong cách làm là phương châm “cầm tay chỉ việc”. Thay vì tuyên truyền chung chung, các Tổ công nghệ số cộng đồng trực tiếp xuống từng hộ, hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt ứng dụng, nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán điện tử. Nhờ đó, người dân, kể cả người lớn tuổi, cũng từng bước tiếp cận và sử dụng công nghệ một cách tự tin hơn.
Các Tổ công nghệ số cộng đồng, với lực lượng nòng cốt là đoàn viên thanh niên, cán bộ thôn, đã trở thành “cầu nối số” ngay tại cơ sở. Không chỉ hỗ trợ kỹ thuật, lực lượng này còn đóng vai trò tuyên truyền, giải thích, tạo niềm tin để người dân chủ động tham gia chuyển đổi số. Hoạt động thường xuyên, bám sát địa bàn giúp mô hình không bị hình thức mà đi vào thực chất.
Nhờ cách triển khai đó, các hoạt động số tại thôn từng bước đi vào nền nếp. Việc họp trực tuyến từ xã đến thôn, xử lý văn bản điện tử, sử dụng sổ tay đảng viên điện tử, hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến đã trở nên quen thuộc. Công tác tuyên truyền được đổi mới bằng hình ảnh, video trực quan, giúp thông tin lan tỏa nhanh và hiệu quả hơn.
Kết quả, 7/7 thôn thí điểm đều cơ bản đạt và vượt một số tiêu chí “thôn số” mức cơ bản, trong đó có thôn đạt 19/21 tiêu chí. Thôn Láo Vàng là điển hình tiêu biểu khi 100% hộ dân được phủ sóng Internet, 100% hộ được tập huấn kỹ năng số, tỷ lệ định danh điện tử mức 2 đạt gần 75%. Những con số này phản ánh rõ hiệu quả của cách làm sát thực tiễn.
Đóng góp vào kết quả đó còn có sự chỉ đạo, đồng hành sát sao của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lào Cai. Ngay từ đầu, Sở đã tổ chức khảo sát thực tế, hướng dẫn triển khai, kịp thời tháo gỡ khó khăn, đồng thời định hướng rõ các nội dung trọng tâm. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cấp tỉnh và cơ sở đã giúp mô hình được triển khai thống nhất, hiệu quả.
Quyết tâm nâng chất "thôn số", hướng tới "xã số"
Bên cạnh những kết quả tích cực, việc triển khai “thôn số” vẫn còn những khó khăn như hạ tầng viễn thông chưa đồng bộ, còn vùng lõm sóng; trang thiết bị còn thiếu; kỹ năng số giữa các nhóm dân cư chưa đồng đều; việc sử dụng nền tảng số còn phân tán.
Trước thực tế đó, Bát Xát tiếp tục nâng cao chất lượng mô hình, hướng tới xây dựng “xã số” một cách bền vững.
Trọng tâm là hoàn thiện hạ tầng số, bảo đảm phủ sóng Internet ổn định đến các thôn, đồng thời trang bị Wi-fi tại nhà văn hóa – trung tâm sinh hoạt cộng đồng. Song song đó, địa phương tiếp tục duy trì phương châm “cầm tay chỉ việc”, nâng cao kỹ năng số cho người dân một cách thực chất, dễ hiểu, dễ áp dụng.
Việc thúc đẩy sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt được triển khai mạnh mẽ nhằm hình thành thói quen số trong đời sống. Đồng thời, phát triển kinh tế số gắn với sản phẩm đặc trưng như cá tầm, cá hồi, nông sản và du lịch cộng đồng được xác định là hướng đi quan trọng để nâng cao thu nhập cho người dân.
Đặc biệt, các Tổ công nghệ số cộng đồng tiếp tục được củng cố, hoạt động thường xuyên, gắn với mô hình “người bản số”, tạo lực lượng hỗ trợ lâu dài ngay tại cơ sở. Đây là yếu tố then chốt bảo đảm chuyển đổi số không bị gián đoạn mà duy trì bền vững.
Theo lộ trình, đến tháng 7/2026, địa phương phấn đấu có ít nhất 4 thôn đạt “thôn số cơ bản”, trong đó có thôn đạt mức nâng cao, từng bước xây dựng “thôn thông minh” và tiến tới “xã số”
Từ thực tiễn triển khai, có thể thấy thành công của mô hình “thôn số” ở Bát Xát không chỉ đến từ chủ trương đúng mà còn từ cách làm phù hợp: sát cơ sở, lấy người dân làm trung tâm, “cầm tay chỉ việc” và có sự đồng hành chặt chẽ của cơ quan chuyên môn. Đây chính là nền tảng quan trọng để giảm nghèo thông tin, thu hẹp khoảng cách số và mở ra cơ hội phát triển bền vững cho vùng cao.
.svg){kind=icon}
