Trao đổi với VietNamNet, đại diện Ban Quản lý dự án Thăng Long cho biết, Bộ Xây dựng đã giao đơn vị này làm chủ đầu tư giai đoạn lập báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam.
Theo đó, “gói tư vấn số 2” gồm khảo sát và lập báo cáo nghiên cứu khả thi (bao gồm thiết kế FEED) được xem là mắt xích quan trọng nhất trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Mục tiêu đến ngày 30/6 sẽ lựa chọn được đơn vị tư vấn lập FS.
Để đẩy nhanh tiến độ, Bộ Xây dựng đã chấp thuận áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với gói tư vấn này. Ban QLDA Thăng Long cũng đã tổ chức khảo sát thị trường quốc tế, ghi nhận khoảng 80 đơn vị tư vấn trong và ngoài nước quan tâm đến dự án. Đây đều là các đơn vị có kinh nghiệm trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao và hạ tầng quy mô lớn.
Theo đại diện Ban, mục tiêu của quá trình khảo sát là đánh giá năng lực độc lập của từng đơn vị hoặc tổ hợp tư vấn nhằm lựa chọn phương án phù hợp nhất.
Tối ưu hướng tuyến, giảm tác động
Sau khi được lựa chọn, đơn vị tư vấn sẽ triển khai khảo sát toàn diện, rà soát hướng tuyến và cập nhật hồ sơ báo cáo tiền khả thi trước đây để tối ưu về kỹ thuật, hiệu quả kinh tế, đồng thời giảm thiểu tác động tới các công trình quan trọng và địa phương có tuyến đi qua.
Quá trình lập FS được chia thành hai giai đoạn gồm báo cáo giữa kỳ và báo cáo nghiên cứu khả thi hoàn chỉnh. Trong đó, báo cáo giữa kỳ được xem là bước “định hình” dự án, xác định các nội dung cốt lõi như hướng tuyến, vị trí công trình trọng yếu, công nghệ áp dụng và hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật.
Dự kiến sau 12 tháng kể từ ngày ký hợp đồng, đơn vị tư vấn sẽ trình báo cáo giữa kỳ. Sau khi được thẩm định, phê duyệt, đơn vị tư vấn tiếp tục hoàn thiện hồ sơ chi tiết để trình báo cáo cuối cùng vào khoảng tháng thứ 27. Việc phê duyệt FS dự kiến hoàn thành sau khoảng 30 tháng triển khai.
Đáng chú ý, trong quá trình lập FS, đơn vị tư vấn cũng sẽ xây dựng hồ sơ phục vụ lựa chọn nhà đầu tư hoặc nhà thầu triển khai dự án ở giai đoạn tiếp theo.
Theo Ban QLDA Thăng Long, một trong những yêu cầu quan trọng là đơn vị tư vấn phải đề xuất phương án phân chia dự án thành phần, tiểu dự án và phân kỳ đầu tư hợp lý. Mục tiêu là giúp Việt Nam có thể sớm hình thành các đoạn đường sắt tốc độ cao vận hành trước năm 2035, đồng thời tích lũy kinh nghiệm quản lý, vận hành và khai thác hệ thống đường sắt hiện đại.
Đại diện Ban cho biết Nghị quyết 172 của Quốc hội đã mở “khung tiến độ” linh hoạt để có thể tách một số dự án thành phần hoặc hạng mục độc lập triển khai trước nếu cần thiết.
Việc quy định mốc khởi công dự án trong giai đoạn 2026-2028 cũng nhằm tạo dư địa triển khai sớm một số hạng mục mà không phải điều chỉnh lại nghị quyết.
Theo kế hoạch hiện nay, công tác giải phóng mặt bằng được tách thành 15 dự án độc lập do các địa phương thực hiện, trong khi dự án di dời hạ tầng điện do EVN triển khai riêng. Mốc hoàn thành giải phóng mặt bằng được đặt ra vào quý IV/2028.
Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam được Quốc hội xác định triển khai trong giai đoạn 2026-2035. Tuyến có chiều dài khoảng 1.541km, thuộc nhóm dự án đường sắt tốc độ cao quy mô lớn hàng đầu thế giới hiện nay.
Chưa “chốt” đối tác công nghệ
Liên quan đến việc lựa chọn đối tác cung cấp và chuyển giao công nghệ, Ban QLDA Thăng Long khẳng định hiện chưa có quyết định cụ thể.
Theo Nghị định 123, việc lựa chọn đối tác công nghệ là một phần quan trọng của báo cáo giữa kỳ và sẽ do đơn vị tư vấn nghiên cứu, đề xuất trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế cũng như điều kiện thực tế của Việt Nam.
“Cơ quan quản lý sẽ giao bài toán cho tư vấn nghiên cứu và đề xuất. Sau đó cơ quan có thẩm quyền mới xem xét, quyết định lựa chọn đối tác cung cấp và chuyển giao công nghệ phù hợp”, đại diện Ban nhấn mạnh.
Trong giai đoạn lập FS, nguồn vốn được xác định là vốn ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, hình thức đầu tư cụ thể ở giai đoạn triển khai sẽ phụ thuộc vào kết quả nghiên cứu cuối cùng và phương án đầu tư được lựa chọn.
Theo Ban QLDA Thăng Long, kỳ vọng lớn nhất là đơn vị tư vấn được lựa chọn sẽ đưa ra phương án đầu tư khả thi, phù hợp với năng lực và điều kiện thực tế của Việt Nam.
.svg){kind=icon}
