Giữa tháng 8 vừa qua, Học viện Ngoại giao Việt Nam phối hợp với Viện Nghiên cứu Nam Hải Trung Quốc tổ chức Đối thoại học thuật với chủ đề “25 năm Hiệp định Phân định Vịnh Bắc Bộ: Bài học và tương lai hợp tác biển song phương”.
Đây là hoạt động đối thoại kênh 2 giữa hai cơ quan nghiên cứu học thuật hàng đầu về Biển Đông của hai nước để tìm kiếm các ý tưởng sáng tạo nhằm xây dựng lòng tin, thúc đẩy hợp tác biển giữa hai nước.
Đối thoại lần này thu hút sự tham gia của các nhân chứng lịch sử, các chuyên gia, cán bộ của hai bên đã từng tham gia vào quá trình đàm phán phân định, ký kết Hiệp định; là dịp để tổng kết những bài học kinh nghiệm quý giá của quá trình đàm phán 25 năm trước. Các cựu chuyên gia, cán bộ chia sẻ về những khó khăn đã vượt qua và cả những quyết tâm, sự kiên trì của hai bên với nhiều vòng đàm phán trong suốt 26 năm kể từ khi bắt đầu tiến hành đàm phán vào năm 1974 để có thể đi đến ký kết Hiệp định vào ngày 25/12/2000.
Các đại biểu của hai bên đều nhất trí cao về ý nghĩa lịch sử quan trọng của Hiệp định Phân định Vịnh Bắc Bộ đối với quan hệ song phương và quan hệ Trung Quốc - ASEAN, đóng góp quan trọng vào hoà bình, ổn định và phát triển trong khu vực và trên thế giới.
Hai bên nhấn mạnh, việc tuân thủ nhận thức chung cấp cao của lãnh đạo hai nước, tôn trọng luật pháp quốc tế đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982 và các tập quán và thực tiễn quốc tế liên quan, tôn trọng nguyên tắc công bằng và có tính đến mọi hoàn cảnh hữu quan như địa lý tự nhiên và đời sống người dân hai nước trong Vịnh Bắc Bộ là các nhân tố then chốt góp phần thành công của tiến trình đàm phán.
Trên cơ sở các bài học kinh nghiệm của quá trình đàm phán, ký kết Hiệp định Phân định Vịnh Bắc Bộ, các đại biểu của hai bên đã thảo luận đề xuất, các sáng kiến thúc đẩy hợp tác trên biển giữa hai nước. Các ý kiến, đề xuất của chuyên gia, học giả hai nước sẽ góp phần giúp các cơ quan chức năng của hai bên nghiên cứu, triển khai hợp tác trong thời gian tới.
Vịnh Bắc Bộ là một trong những vịnh lớn ở Đông Nam Á và thế giới, có diện tích khoảng 126.250 km2 (36.000 hải lý vuông), chiều ngang nơi rộng nhất khoảng 310 km (176 hải lý).
Vịnh Bắc Bộ do bờ biển của hai nước Việt Nam và Trung Quốc bao bọc, bao gồm bờ biển Đông Bắc Việt Nam, bờ biển phía Nam tỉnh Quảng Tây, bán đảo Lôi Châu và đảo Hải Nam của Trung Quốc.
Vịnh có hai cửa: eo biển Quỳnh Châu nằm giữa bán đảo Lôi Châu và đảo Hải Nam với bề rộng khoảng 19 hải lý và cửa chính của vịnh từ đảo Cồn Cỏ (Việt Nam) tới mũi Oanh Ca (đảo Hải Nam), rộng khoảng 220 km (119 hải lý). Chiều dài bờ biển phía Việt Nam khoảng 763 km, phía Trung Quốc khoảng 695 km.
Phần vịnh phía Việt Nam có khoảng 2.300 đảo, đá ven bờ, đặc biệt có đảo Bạch Long Vĩ nằm cách đất liền Việt Nam khoảng 110 km, cách đảo Hải Nam Trung Quốc khoảng 130 km.
Với đặc điểm cấu tạo trên, khi cả Trung Quốc và Việt Nam mở rộng vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa theo Công ước 1982 sẽ tạo ra vùng chồng lấn giữa Vịnh cần phải giải quyết.
Do Vịnh là một biển nửa kín, nên hai nước, căn cứ Công ước 1982, có nghĩa vụ hợp tác với nhau (Điều 63, 123).
Vịnh Bắc Bộ có vị trí chiến lược quan trọng đối với Việt Nam và Trung Quốc cả về kinh tế lẫn quốc phòng - an ninh. Hai nước đều có nhu cầu đàm phán giải quyết phân định.
Nhờ những quyết tâm, sự kiên trì của hai bên với nhiều vòng đàm phán trong suốt 26 năm kể từ khi bắt đầu tiến hành đàm phán vào năm 1974, hai bên đã ký kết Hiệp định vào ngày 25/12/2000.
.svg){kind=icon}
