Thúc đẩy quyền tự do kinh doanh để Việt Nam có thể 'hóa rồng'

Xu hướng cải thiện môi trường kinh doanh đang bị chững lại, thậm chí mức độ can thiệp của Nhà nước vào thị trường có dấu hiệu tăng lên. Điều này cho thấy, quyền tự do kinh doanh tại Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để cải cách.

Quyền tự do kinh doanh vẫn hạn chế

Tiến sỹ Nguyễn Minh Thảo, Viện Quản lý Kinh tế Trung ương cho biết, nếu như Luật Đầu tư phiên bản năm 2014 quy định 267 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, thì đến Luật Đầu tư phiên bản 2020 đã giảm xuống còn 227 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Nhìn về số lượng có giảm, tuy nhiên, qua rà soát thực tế vẫn cao hơn nhiều. Việc cắt giảm Danh mục, chủ yếu dưới hình thức gộp tên ngành nghề hoặc sử dụng tên ngành nghề có phạm vi điều chỉnh rộng hơn, để rút gọn về số lượng. Điển hình là trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn. Ví dụ như quy định về “Kinh doanh thức ăn thủy sản, thức ăn chăn nuôi”, đây vốn là hai lĩnh vực quản lý Nhà nước khác nhau gồm “thức ăn thủy sản” và “thức ăn chăn nuôi”, nhưng đã được lắp ghép cơ học với nhau thành một, để giảm số lượng. Cũng tương tự như vậy là ngành nghề “Kinh doanh giống cây trồng, giống vật nuôi”; ngành nghề “ Kinh doanh dịch vụ khảo nghiệm thức ăn thủy sản, thức ăn chăn nuôi”… 

Chỉ tính riêng 2 lĩnh vực nông nghiệp và xây dựng, trên thực tế số lượng ngành nghề kinh doanh có điều kiện nhiều gấp 3 lần so với danh mục nêu ra tại Luật Đầu tư 2020. Điều này cho thấy cải cách về môi trường kinh doanh vẫn mang nặng tính hình thức hơn là thực chất, bà Thảo nhận xét.

Cùng với đó, còn nhiều vấn đề tồn tại khác như: tình trạng “cài cắm” điều kiện kinh doanh trong các thông tư do cấp bộ ban hành vẫn tràn ngập, thủ tục về đất đai còn rất khó khăn, sự mâu thuẫn, chồng chéo về luật pháp trong các lĩnh vực....  Khiến cho môi trường kinh doanh vẫn đầy rào cản và hạn chế quyền tự do kinh doanh của người dân.

Ông Fred Mcmahon, đến từ Viện Fraser (Canada) cho rằng, tự do kinh doanh đóng vai trò vô cùng quan trọng nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại các quốc gia và Việt Nam cũng không ngoại lệ. Tự do kinh doanh gắn liền với xã hội lành mạnh hơn, môi trường trong sạch hơn, GDP bình quân đầu người cao hơn, phát triển con người, dân chủ và xóa đói giảm nghèo.

Thay đổi để "hóa rồng"

Ít tự do về kinh doanh, nên tự do về kinh tế luôn bị xếp ở thứ hạng thấp. Theo đánh giá của Viện Fraser, tính từ năm 2000 đến nay, xếp hạng tự do kinh tế của Việt Nam luôn nằm ở vị trí dưới 100. Cụ thể, năm 2000 Việt Nam đạt 5,58 điểm (thang điểm 10), xếp thứ hạng 105; năm 2010 đạt 5,9 điểm, xếp thứ hạng 128; năm 2015 đạt 6,04 điểm, xếp thứ hạng 126 và năm 2022 đạt 6,42 điểm, xếp thứ  hạng 113, trên tổng số 165 nền kinh tế.

Xếp hạng tự do kinh tế, của Quỹ Di sản (Heritage Foundation) cũng tương tự, năm 2022 Việt Nam đứng thứ 84 trên 160 nền kinh tế. Trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam chỉ xếp trên Lào (thứ 151) và Campuchia (thứ 106), còn lại đều kém các nước khác.

Số liệu của Viện Fraser cũng cho thấy, các quốc gia tự do nhất về kinh tế, chỉ có 2% dân số sống trong nghèo đói cùng cực (1,9 USD/ngày), so với 31% của các quốc gia tự do ít nhất. GDP bình quân đầu người/năm ở các quốc gia tự do nhất là 48.251 USD, trong khi ở các quốc gia tự do thấp nhất là 6.542 USD.

Ít tự do về kinh doanh, nên tự do về kinh tế luôn bị xếp ở thứ hạng thấp. Ảnh minh họa: Hoàng Hà.

Theo ông Fred Mcmahon, muốn tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng GDP nhanh hơn, bền vững hơn, không còn cách nào khác, Việt Nam cần phải tập trung cải cách kinh tế, cải cách thị trường. Muốn làm được như vậy, thúc đẩy tự do kinh doanh đóng vai trò quan trọng, từ đó sẽ tác động đến tăng trưởng kinh tế.

Để thúc đẩy tự do kinh doanh, Chính phủ cần chú trọng đến cải cách thực chất ngành nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện và điều kiện kinh doanh. Đơn giản hoá, tạo sự minh bạch về thủ tục hành chính, duy trì sự ổn định của chính sách.  Khắc phục bất cập do mâu thuẫn, chồng chéo trong quy định pháp luật. Thực hiện hiệu quả các hoạt động đối thoại với doanh nghiệp. Bám sát các chỉ số quốc tế có uy tín để nhận diện khoảng cách, vấn đề và tạo áp lực, động lực cải thiện. Huy động sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp vào xây dựng chính sách và thường xuyên thực hiện các đánh giá độc lập.

tin nổi bật

Lỗ bạc triệu sau khi chen chúc mua vàng Thần Tài, trăm nghìn người móc ví 'biếu' nhà buôn

Trong nhiều năm gần đây, sức cầu mua vàng rất lớn ngày vía Thần Tài đã đẩy giá vàng tăng nhanh, lên hàng triệu đồng/lượng. Người mua vàng cầu may lỗ sau vài ngày do giá giảm nhanh.

Facebook, Google, Apple... kê khai, nộp thuế 1.800 tỷ đồng

Ngày làm việc đầu tiên sau Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, các nhà cung cấp nước ngoài như Facebook, Google; Apple... đã thực hiện kê khai, nộp thuế đạt 1.800 tỷ đồng.

Giá vàng lập tức giảm mạnh sau ngày vía Thần Tài, sao năm nào cũng đổ xô mua vàng giá đắt?

Mua vàng cầu may và ngày vía Thần Tài trở thành thói quen của nhiều người. Song, quy luật giá vàng thường giảm mạnh ngay sau ngày Thần Tài mùng 10/1 âm lịch khi nhu cầu không còn

EVN lo tài chính u ám, 'lỗ lịch sử' trong năm 2023

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) năm qua lỗ đậm gần 29.000 tỷ đồng, nhưng con số này còn có thể tăng mạnh, thậm chí gấp đôi trong năm 2023 này

Loại hoa độc lạ hút khách dịp vía Thần Tài, chậm chân khó mua nổi

Có tên vô cùng ý nghĩa cho ngày vía Thần Tài, loại hoa có sắc đỏ tươi tắn vừa có thể cắm chơi, vừa có thể ăn uống được thu hút khách đặt mua.

Sự kiện chứng khoán đáng chú ý ngày 30/1

Kết quả kinh doanh kém hiệu quả trong quý IV/2022 của một số doanh nghiệp như Tập đoàn Đất Xanh, CTCP Đầu tư LDG..., là những thông tin sự kiện chứng khoán ngày 30/1.

Giá vàng hôm nay 30/1: Vàng nhảy múa, giá bất ngờ giảm mạnh

Giá vàng thế giới giảm nhẹ nhưng vẫn duy trì ở quanh mức cao nhất trong vòng 9 tháng. Giá vàng trong nước ngày hôm nay bất ngờ giảm mạnh, tới 900.000 đồng/lượng.

Ngày vía Thần Tài: Lì xì mạ vàng, hũ muối, gạo vàng đắt khách

Sát ngày vía Thần Tài năm nay, lì xì mạ vàng 24k tài lộc, hũ muối, gạo vàng... bỗng dưng đắt khách mua.

Doanh nghiệp của 'vua hàng hiệu' Hạnh Nguyễn tăng trưởng 814%

Thị trường chứng khoán vừa ghi nhận một số doanh nghiệp có mức tăng trưởng doanh thu rất mạnh trong quý IV/2022, với mức tăng tới 3 con số, trong đó có doanh nghiệp của 'vua hàng hiệu' Johnathan Hạnh Nguyễn.

Độc đáo vải may quần áo làm từ bã cà phê, sợi sen

Bã cà phê, vỏ hàu, sợi sen... được sản xuất thành sợi vải may quần áo với những tính năng không ngờ.

Giá vàng tăng 500 nghìn đồng/lượng từ sau Tết Nguyên đán

Giá vàng trong nước tăng, người giữ vàng lời 500 nghìn đồng/lượng nếu mua từ trước Tết tới nay.

Mua vàng vía Thần Tài, sau 5 năm lãi gần 30 triệu đồng/lượng

Nhiều người mua vàng vào dịp vía Thần Tài chỉ để cầu may mắn, tài lộc. Song, có người giữ suốt 5 năm nay thu về khoản lãi tới gần 30 triệu đồng/lượng khi đem bán.

Hé lộ mức lương ‘khủng’ trong giới IT, lên tới 80 triệu/tháng

Kiến trúc sư giải pháp đang là các chuyên gia IT được trả mức lương top đầu trong ngành. Với kinh nghiệm làm việc từ 3-5 năm kinh nghiệm, họ được trả 80 triệu đồng/tháng.

Giá vàng tăng mạnh, PNJ lãi kỷ lục, cổ phiếu của 'nữ hoàng kim tiền' bay cao

"Nữ hoàng kim tiền" Việt Nam Cao Thị Ngọc Dung đón nhận tin vui với giá cổ phiếu bay cao nhờ vào mùa cao điểm và giá vàng thế giới tăng mạnh. Triển vọng không mấy sáng của ngành bán lẻ chưa làm khó PNJ.

Đầu năm mới: Ông Phạm Nhật Vượng có thêm 400 triệu USD, tỷ phú Trần Đình Long bứt phá

Nhiều tỷ phú USD Việt Nam ghi nhận tài sản tăng mạnh ngay đầu năm mới Quý Mão sau khi giảm sâu trong năm 2022. Tỷ phú Phạm Nhật Vượng có thêm 400 triệu USD, trong khi ông Nguyễn Đăng Quang và Trần Đình Long bứt phá.