Tại khu vực miền Tây Nam Bộ, người dân thường lưu truyền kinh nghiệm dùng lá cúc tần xay, giã vắt lấy nước uống cùng bia để hỗ trợ điều trị sỏi thận. 

Theo đó, họ lấy một nắm lá cúc tần tươi (tên khoa học là Pluchea indica) rửa sạch, xay hoặc giã nát lấy nước cốt rồi hòa uống cùng một lượng bia mang đi uống. Sau vài ngày hoặc vài tuần áp dụng cách này, nhiều người cảm thấy việc đi tiểu trở nên dễ dàng hơn, cảm giác đau tức vùng thắt lưng giảm bớt và thậm chí có trường hợp cho hay viên sỏi nhỏ kích thước khoảng 5mm được đào thải ra ngoài.

Lý giải về công dụng của loại cây quen thuộc này, Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam cho biết cúc tần là một vị thuốc nam quý với nhiều nghiên cứu chứng minh có chứa tinh dầu, flavonoid cùng các hợp chất sở hữu hoạt tính chống viêm và chống oxy hóa mạnh mẽ. 

cay cuc tan.webp
Cây cúc tần được người dân miền Tây kết hợp với bia chữa sỏi thận. Ảnh: Hải Anh 

Trong đời sống dân gian, cây cúc tần vốn được sử dụng phổ biến để xông giải cảm, chữa đau nhức xương khớp, đau đầu, bệnh trĩ hoặc các chứng viêm nhiễm nhẹ.

Đối với việc kết hợp cúc tần với bia để đẩy sỏi thận của người miền Tây, Tiến sĩ Phương cho rằng căn cứ trên hai yếu tố cơ bản. 

Thứ nhất, lá cúc tần từ lâu đã được ứng dụng nhằm mục đích giảm viêm, giảm đau, hỗ trợ lưu thông khí huyết và cải thiện một số bệnh lý ở đường tiết niệu. 

Thứ hai, bia có đặc tính lợi tiểu tức thời, làm gia tăng lượng nước tiểu trong thời gian ngắn. 

Chính vì vậy, nhiều người suy luận rằng việc kết hợp hai thứ này sẽ thúc đẩy quá trình tăng bài tiết nước tiểu, từ đó hỗ trợ tống khứ cặn bã hoặc các viên sỏi nhỏ ra khỏi cơ thể. 

Tuy nhiên, Tiến sĩ Phương khẳng định đây chủ yếu chỉ là kinh nghiệm truyền miệng trong dân gian và hiện nay chưa có bất kỳ nghiên cứu lâm sàng đáng tin cậy nào chứng minh công thức kết hợp giữa cúc tần và bia có thể làm tan hay tống sỏi một cách chắc chắn.

Đặt vấn đề liệu bia có phải là thành phần bắt buộc trong bài thuốc này hay không, Tiến sĩ Phương nhận định điều này chưa chắc chắn. 

Nếu mục đích chính chỉ là làm tăng lượng nước tiểu thì về mặt lý thuyết, người dùng hoàn toàn có thể kết hợp lá cúc tần với các loại dược liệu có tính lợi tiểu tự nhiên khác như mã đề, rau má, râu ngô hay kim tiền thảo. 

Ông chia sẻ rằng đây cũng chính là hướng suy luận mà nhiều người làm thuốc nam thường nghĩ đến. Thay vì sử dụng bia tiềm ẩn nhiều tác hại, việc tận dụng các loại thảo dược trên vừa tăng lượng nước tiểu vừa bổ sung thêm nhiều hoạt chất sinh học có lợi cho đường tiết niệu.

Dù vậy, Tiến sĩ Ngô Đức Phương lưu ý rằng những phân tích trên mới chỉ dừng lại ở mức độ suy luận dựa trên cơ chế dược lý và kinh nghiệm dân gian chứ không phải là khuyến cáo điều trị y khoa chính thức. 

Do đó, người đang mắc bệnh sỏi thận cần hết sức thận trọng khi tự ý áp dụng mẹo dân gian này. Điều quan trọng nhất là người bệnh phải đến cơ sở y tế thăm khám để xác định chính xác bản thân đang mắc loại sỏi gì và kích thước bao nhiêu nhằm có hướng xử lý an toàn, hiệu quả.