Từ chối học y để nối tiếp con đường nghiên cứu của mẹ

Nguyễn Vũ Thảo Trâm (SN 2004), lớp Cử nhân khoa học tài năng Sinh học, vừa tốt nghiệp loại Xuất sắc ngành Sinh học của Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, với vị trí á khoa toàn ngành.

Mẹ của Trâm trước đây cũng là sinh viên ngành Sinh học của trường này, sau đó trở thành giảng viên Trường Đại học Khoa học, Đại học Thái Nguyên. Tuổi thơ của Trâm gắn với những lần được theo mẹ đến trường, say mê quan sát các thiết bị trong phòng thí nghiệm. Những ký ức ấy đã gieo vào cô bé niềm yêu thích đặc biệt với Sinh học từ rất sớm.

“Mẹ luôn là thần tượng của em”, Trâm chia sẻ.

Khi Trâm 8 tuổi, mẹ em trở thành nữ phó giáo sư trẻ nhất ngành Sinh học vào năm 2012. Hình ảnh người mẹ say mê với những công trình nghiên cứu đã trở thành động lực để Trâm nuôi dưỡng ước mơ trở thành nhà khoa học.

Nhưng khi Trâm học lớp 7, mẹ đột ngột qua đời. Sự ra đi của mẹ là cú sốc lớn với Trâm ở thời điểm đó. Song mất mát cũng trở thành động lực khiến nữ sinh quyết tâm đi tiếp con đường còn dang dở của mẹ.

Lên cấp 3, Trâm theo học lớp chuyên Sinh của Trường THPT Chuyên Thái Nguyên và từng giành giải Ba học sinh giỏi quốc gia. Dù đủ điểm đỗ ngành Y khoa của Trường Đại học Y Hà Nội, Trâm vẫn quyết định theo đuổi ngành Sinh học tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên. 

1784977400834_2442257421863140029_2442257421863140029_ac1fa6f9d2325635d012c4d645afc99d (1).jpg
Nguyễn Vũ Thảo Trâm tốt nghiệp loại Xuất sắc tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên. Ảnh: NVCC

Bước vào đại học, Trâm nhanh chóng nhận ra môi trường học khác hoàn toàn so với thời phổ thông. Khối lượng kiến thức lớn, nhiều môn học chuyên sâu cùng cách học thiên về tự nghiên cứu khiến nữ sinh không khỏi bỡ ngỡ. Học kỳ đầu tiên, kết quả học tập của Trâm chưa đạt như kỳ vọng.

Nhận ra chăm chỉ thôi chưa đủ, Trâm bắt đầu rèn thói quen tự học, tìm tòi tài liệu, biết đặt câu hỏi và chủ động kết nối kiến thức. Bên cạnh đó, Trâm có một nhóm bạn, mỗi người mạnh ở một mảng khác nhau, cùng chia sẻ tài liệu, thảo luận và giải quyết những phần kiến thức khó.

“Chúng em đều có chung mục tiêu nên luôn động viên, nhắc nhở và cùng nhau tiến bộ”, Trâm nói.

Song song với việc học trên lớp, nữ sinh tham gia nghiên cứu tại phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, do học chương trình cử nhân tài năng có khối lượng tín chỉ lớn, thời gian thực hành của Trâm không nhiều, ngay trong bài kiểm tra kỹ thuật đầu vào, Trâm đạt điểm thấp nhất.

“Lần đầu nhận kết quả như vậy, em đã rất sốc, quyết tâm phải cố gắng nhiều hơn”, Trâm nhớ lại.

Từ đó, nữ sinh gần như dành toàn bộ thời gian rảnh trong phòng thí nghiệm để rèn từng thao tác, kỹ năng nghiên cứu.

Nhận học bổng tiến sĩ khi chưa tốt nghiệp

Bước ngoặt đến vào năm thứ ba, khi Trâm có cơ hội tham gia chương trình trao đổi nghiên cứu kéo dài hai tháng tại Đại học Công nghệ Nanyang (NTU), Singapore. Tại đây, lần đầu tiên Trâm được tham gia vào các nghiên cứu về tổng hợp sinh học và công nghệ chỉnh sửa hệ gen dưới sự hướng dẫn của giáo sư.

Kết thúc chương trình, giáo sư hướng dẫn khuyên Trâm nên quay trở lại NTU để tiếp tục học tập và nghiên cứu.

Theo nữ sinh, hai tháng tại Singapore đã thay đổi hoàn toàn góc nhìn của em về nghiên cứu khoa học.

“Em được làm việc trong môi trường học thuật rất chuyên nghiệp, hiệu quả và có cơ hội kết nối với các giáo sư hàng đầu. Khi trở về Việt Nam, em xác định sẽ theo đuổi con đường nghiên cứu nghiêm túc hơn”, Trâm nói.

1784977390325_2442257421863140029_2442257421863140029_3704785ea5293cd5f589d8a2e7214a94.jpg
Trâm mong muốn theo đuổi con đường nghiên cứu giống như mẹ. Ảnh: NVCC

Sau chuyến trao đổi, Trâm tập trung nghiên cứu về ứng dụng công nghệ chỉnh sửa gen trong nghiên cứu ung thư. Từ đầu năm thứ ba đại học, cuối tuần nào Trâm cũng ở trong phòng thí nghiệm. Nhờ vậy, kỹ thuật nghiên cứu cũng tiến bộ rất nhanh.

Đề tài của Trâm sau đó đã giành giải Nhất nghiên cứu khoa học sinh viên cấp trường. Nữ sinh cũng là tác giả chính của một bài báo khoa học trong nước. 

Tháng 10/2025, Trâm bắt đầu chuẩn bị hồ sơ du học. Ngoài GPA xuất sắc, hồ sơ của Trâm còn có thư giới thiệu từ các giáo sư, phó giáo sư uy tín trong ngành mà em từng có cơ hội làm việc.

Ngoài ra, theo Trâm, phần quan trọng nhất là buổi phỏng vấn kéo dài khoảng 15 phút.

“Hội đồng tuyển sinh không hỏi quá nhiều về thành tích mà chủ yếu muốn biết ứng viên hiểu đề tài đến đâu, khoảng trống nghiên cứu nằm nơi nào và định hướng nghiên cứu trong tương lai là gì”, Trâm nói.

Tuy nhiên, để chuẩn bị cho 15 phút phỏng vấn, nữ sinh đã dành hai tuần xây dựng bài thuyết trình, hệ thống lại toàn bộ quá trình nghiên cứu, chuẩn bị cho các câu hỏi chuyên môn và định hướng nghiên cứu.

1784977401365_2442257421863140029_2442257421863140029_e49c6eeda365a3c4f59cd401ceb88596.jpg
Trâm giành học bổng ươm tạo nhà khoa học trẻ. Ảnh: NVCC

Tháng 5/2026, khi ở học kỳ cuối cùng, Trâm nhận thông báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ tại Đại học Công nghệ Nanyang.

“Đó là kết quả em chưa từng nghĩ tới ở thời điểm bước chân vào đại học”, Trâm nói.

Với kết quả này, nữ sinh dự định sẽ tiếp tục nghiên cứu ứng dụng công nghệ chỉnh sửa gen liên quan đến khả năng chống ung thư tại Singapore.

“Em hy vọng sẽ tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu lâu dài giống như mẹ từng mong muốn”, Trâm chia sẻ.