Đồng Thị Hải Yến (sinh năm 2000), quê Lạng Giang (Bắc Giang cũ) vừa trúng tuyển chương trình thạc sĩ của 7 trường đại học top đầu thế giới, trong đó có học bổng toàn phần từ Đại học Oxford và gói hỗ trợ gần 4 tỷ đồng/2 năm từ Đại học Yale.
7 tuổi xa nhà với hành trang là tấm ảnh gia đình
Mắc khiếm thị bẩm sinh, khi mới 20 ngày tuổi, Yến đã trải qua 7 cuộc phẫu thuật. Dẫu vậy, mắt trái của Yến chỉ còn thị lực 0,5/10, mắt phải không còn nhìn thấy gì.
Khi 5 tuổi rưỡi, Yến được bố cho theo học tại một trường dành cho trẻ khuyết tật ở Bắc Giang. Hai năm sau, theo lời khuyên của một người bác trong hội người mù tỉnh, bố Yến quyết định gửi con gái vào một mái ấm dành cho người khiếm thị tại TPHCM.
“Quyết định ấy không dễ dàng, nhưng bố luôn tin đó là điều tốt nhất cho con. Chính niềm tin của bố đã trở thành động lực để mình đi xa”, Yến nói.
7 tuổi, Yến phải học cách sống xa nhà với hành trang mang theo là tấm ảnh gia đình cùng tình yêu thương vô điều kiện của bố mẹ. Suốt một năm sau đó, Yến được các sơ tại mái ấm kèm học riêng trước khi chuyển sang học hòa nhập từ lớp 3.
Trong khi các bạn chỉ cần hai cuốn sách giáo khoa cho mỗi môn học, Yến phải sử dụng tới 9-10 cuốn sách chữ nổi. Nhưng trở ngại lớn nhất với Yến khi ấy không phải những khó khăn trong học tập mà là ánh nhìn của bạn bè.
“Năm lớp 7, mình từng muốn bỏ học vì bị bạn bè trêu chọc và mặc cảm về ngoại hình”, Yến kể.
Dù vậy, cô bé sớm nhận ra nếu không học, bản thân sẽ phải sống dựa vào người khác cả đời. “Mình tin học tập là con đường giúp người khuyết tật làm chủ cuộc sống”, Yến nói.
Từ đó, nữ sinh đặt ra từng mục tiêu cho mình. Suốt những năm phổ thông, Yến luôn là học sinh có thành tích xuất sắc ở lớp.
Ngoài học tập, Yến còn giành hơn 50 huy chương thể thao trong nước và quốc tế, trong đó có HCB Đại hội Thể thao Người khuyết tật Đông Nam Á 2015 và HCV Đại hội Thể thao Người khuyết tật Trẻ châu Á 2017.
Đường đến loạt đại học hàng đầu thế giới
Năm 2018, Hải Yến trúng tuyển vào ngành Công tác xã hội của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM. Sau 2 năm học tại đây, Yến nhận ra môi trường này chưa phù hợp với định hướng học thuật của bản thân nên chuyển hướng. Năm 2020, Yến trúng tuyển vào Trường Đại học Fulbright Việt Nam.
Bước vào môi trường mới, áp lực ngôn ngữ cùng sự khác biệt về phương pháp học tập khiến Yến thường xuyên căng thẳng.
“Các bạn xung quanh đều rất giỏi và nói tiếng Anh trôi chảy. Trong khi đó, mình chỉ nghe hiểu khoảng 10% những gì thầy cô giảng”, Yến nhớ lại.
Kết thúc học kỳ đầu, Yến nhận điểm D đầu tiên trong đời. Nhưng thay vì bỏ cuộc, nữ sinh chọn cách tiếp tục cố gắng. Cô ghi âm bài giảng để nghe lại, đồng thời nhờ trung tâm hỗ trợ học thuật giúp cải thiện kỹ năng học tập. Những nỗ lực ấy dần mang lại kết quả.
Năm 2024, Yến tốt nghiệp xuất sắc ở cả hai chuyên ngành là Tâm lý học và Việt Nam học, đồng thời nhận danh hiệu “Danh dự”, nằm trong top 20% sinh viên có thành tích học tập cao nhất trường.
Sau khi tốt nghiệp, Yến dành 2 năm vừa đi làm, vừa xây dựng hồ sơ du học, với mục tiêu trở thành giảng viên và theo đuổi con đường nghiên cứu chuyên sâu về sức khỏe tinh thần.
Trong bộ hồ sơ gửi các trường đại học hàng đầu thế giới, Yến không tập trung kể về thành tích cá nhân mà đi sâu trả lời câu hỏi: “Mình sẽ trở thành ai và đóng góp gì cho cộng đồng”.
Cô gái Việt đã chia sẻ về những nghiên cứu mình từng tham gia, từ dự án hợp tác với Đại học Harvard về hiện tượng suy nghĩ quá mức ở thanh thiếu niên LGBTQI+ đến nghiên cứu về tác động của sức khỏe tinh thần đối với tình trạng thất nghiệp của người khuyết tật tại Việt Nam và Mỹ.
Năm 2021, Yến đồng sáng lập dự án spa massage - trị liệu tạo việc làm cho người khuyết tật, đồng thời tham gia sáng lập The VIP Companion - tổ chức đào tạo kỹ năng như sử dụng AI, viết CV cho người khiếm thị.
Bên cạnh đó, trong các cuộc phỏng vấn với hội đồng tuyển sinh, Yến luôn khẳng định khiếm thị không phải là rào cản và hạn chế nằm ở sự thiếu nỗ lực chứ không phải ở tầm nhìn.
Nhờ hồ sơ học thuật nổi bật, các nghiên cứu chuyên sâu cùng 6 thư giới thiệu từ giảng viên và nhà nghiên cứu quốc tế, cô gái khiếm thị lần lượt nhận được thư báo đỗ từ 7 trường đại học danh tiếng.
Sau nhiều cân nhắc, Yến quyết định chọn Đại học Yale bởi chương trình đào tạo phù hợp nhất với định hướng nghiên cứu về y tế công cộng và sức khỏe tinh thần, dù cô vẫn phải tự trang trải một phần chi phí sinh hoạt.
Nhìn lại hành trình đã qua, Yến cho rằng kết quả mình có được hôm nay là từ sự yêu thương và hỗ trợ của bố mẹ, các sơ, thầy cô, bạn bè - những người đã tin tưởng và tiếp thêm động lực cho Yến trên mỗi chặng đường.
Tháng 8 tới, Yến sẽ lên đường sang Mỹ. Phía trước vẫn còn không ít thử thách, nhưng cô gái Việt không quá lo lắng. Yến ví đôi mắt của mình như một ô cửa chỉ đón được rất ít ánh sáng. Thế nhưng, cô chưa bao giờ để điều đó giới hạn khát vọng sống và học tập.
“Một khung cửa sổ lớn có thể đón được rất nhiều ánh nắng. Khung cửa sổ của mình chỉ đón nhận được một ít ánh sáng thôi, nhưng mình tin rằng bản thân không bao giờ bị hạn chế trong việc đi tìm ánh sáng”, Yến nói.
.svg){kind=icon}
