Sau hơn tám thập niên kể từ ngày Độc lập 2/9/1945, Việt Nam đang đứng trước một tham vọng phát triển lớn: Đi nhanh hơn để thu hẹp khoảng cách với các nước đi trước.
Ngày 2/9/1945, trên Quảng trường Ba Đình, một dân tộc vừa giành lại độc lập đã tuyên bố với thế giới quyền tự quyết định vận mệnh của mình. Đó cũng là sự mở đầu cho hành trình người Việt Nam tự kiến tạo tương lai của chính mình.
Đại hội XIV của Đảng mở ra một chặng đường phát triển mới với mục tiêu rất cao: Đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Nhưng phía sau những mục tiêu ấy là yêu cầu lớn hơn: Xây dựng năng lực phát triển mới của quốc gia.
Nhìn vào cán cân tiết kiệm - đầu tư, có thể thấy xét trên toàn nền kinh tế, Việt Nam không thiếu nguồn tiền cho đầu tư.
Trong quản trị quốc gia đa dân tộc, câu hỏi quan trọng không chỉ là Nhà nước hỗ trợ các cộng đồng thiểu số như thế nào, mà còn là cách thức phát triển đó có tôn trọng gia đình, cộng đồng, bản sắc văn hóa và quyền tham gia của người dân hay không.
Từ Mỹ đến Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore không quốc gia nào đi đúng lộ trình phát triển kinh tế tầm thấp. Với Việt Nam, bài học nằm ở cách mở vùng trời từng bước, đồng thời xây dựng năng lực quản trị dữ liệu và an toàn.
Điều tham khảo ở mô hình Hợp Phì không phải các thương vụ, mà là bộ cấu phần thể chế cho phép các thương vụ đó diễn ra và quan trọng không kém là cho phép chúng kết thúc.
Từ khoảng năm 2020, Hợp Phì chuyển trọng tâm sang một nhóm ngành khác hẳn về bản chất: lượng tử, nhiệt hạch, thăm dò không gian sâu và kinh tế tầm thấp.
Chỉ đạo giảm thuế của Thủ tướng Lê Minh Hưng là cách khoan sức dân đúng lúc, khi ngân sách đang thu rất tốt nhưng người dân và doanh nghiệp còn nhiều khó khăn.
Từ cú “giải cứu” NIO giữa khủng hoảng thanh khoản, chấp nhận thất bại với plasma đến đặt cược hàng tỷ nhân dân tệ vào CXMT, Hợp Phì cho thấy một mô hình đầu tư công nghiệp đặc biệt: dám rót vốn, chấp nhận rủi ro và biết khi nào nên rút lui.
Không có lợi thế tự nhiên, cũng không phải trung tâm tài chính hay công nghệ của Trung Quốc, Hợp Phì từng là thành phố phải giở bản đồ mới tìm thấy. Hai thập niên sau, nơi đây trở thành trung tâm công nghệ cao, bắt đầu từ cú đặt cược vào màn hình.
Có lẽ chưa khi nào chính sách tiền tệ phải gánh nhiều mục tiêu cùng lúc như hiện nay: Lo vốn cho tăng trưởng hai con số, giảm lãi suất nhưng vẫn phải kiểm soát lạm phát, tỷ giá và giữ an toàn hệ thống ngân hàng.
Ý nghĩa lớn nhất của Chỉ thị 30 không chỉ là chống lừa đảo, mà là giữ gìn một môi trường giao dịch an toàn để người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư tiếp tục đặt niềm tin vào không gian số.
Với khoảng 1 triệu doanh nghiệp, trong đó 98% là doanh nghiệp nhỏ và vừa, Luật Phát triển Doanh nghiệp nhỏ và vừa (Luật Phát triển DNNVV) thực chất là một đạo luật phát triển doanh nghiệp tư nhân Việt Nam.
Khi những nguồn vốn dài hạn được mở rộng, sức ép lên tín dụng ngân hàng cũng có thể giảm bớt. Lãi suất khi ấy sẽ có thêm điều kiện để tìm một mặt bằng thấp hơn.
Dự thảo nghị quyết mới về bảo vệ những người “dám làm” được kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường pháp lý rõ ràng hơn để khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
Muốn vươn lên nấc thang phát triển cao hơn, Việt Nam cần thực hiện đồng thời ba cuộc chuyển hóa chiến lược, với thể chế là đòn bẩy quyết định.
Chủ trương sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập giai đoạn 2025-2026 theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thực chất là một cuộc cải cách về cách tổ chức hệ thống giáo dục, chứ không đơn thuần là sáp nhập trường học.
Chỉ sau bốn năm, tư duy về giá đất đã chuyển từ niềm tin vào cơ chế thị trường sang tăng cường vai trò điều tiết của Nhà nước, sau khi thực tiễn triển khai Luật Đất đai 2024 tồn tại một số điều ngoài dự kiến.
Chỉ trong bốn năm, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành hai nghị quyết lớn về đất đai. Điều đó phản ánh một thực tế rất đáng chú ý: Đất đai luôn là một trong những vấn đề chiến lược của quốc gia, và tư duy về đất đai cũng phải không ngừng phát triển.
Chỉ trong bốn năm, Trung ương ban hành hai nghị quyết lớn về đất đai: Nghị quyết 18 năm 2022 và Nghị quyết 21 năm 2026, điều đó hiếm khi xảy ra với một chính sách nền tảng, tác động toàn diện đến nền kinh tế như đất đai.
Bốn mươi năm trước, Đổi mới đã thay đổi quỹ đạo phát triển của Việt Nam. Kinh tế nhiều thành phần và kinh tế thị trường trở thành nền tảng giúp đất nước thoát khỏi khủng hoảng, mở cửa với thế giới và duy trì tăng trưởng trong gần bốn thập niên.
Việc bổ sung nguyên tắc "đi bên phải, chỉ chuyển sang làn trái để vượt xe" không chỉ là sửa vài dòng văn bản pháp luật mà còn là điều chỉnh biển báo, đào tạo, sát hạch, tổ chức thực thi và thay đổi thói quen của hàng triệu người tham gia giao thông.
Số doanh nghiệp gia nhập thị trường vẫn tăng, quy mô vốn của doanh nghiệp mới cũng lớn hơn. Nhưng cùng lúc đó, số doanh nghiệp rút lui cũng tăng, số làm ăn có lãi không nhiều hơn số báo lỗ và phần lớn doanh nghiệp vẫn có quy mô nhỏ.
Thông điệp của Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn có ý nghĩa vượt ra ngoài câu chuyện xử lý tiêu cực của một kỳ thi. Đó là lời khẳng định, cải cách giáo dục muốn thành công phải bắt đầu từ sự trung thực.
