Từ ngày 10/7, Thông tư số 16/2026/TT-BYT quy định thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để điều trị cho người bệnh sẽ có hiệu lực. 

Theo đó, hình thức hỗ trợ miễn phí một phần như quy định hiện hành sẽ không còn tồn tại.

Trước đó, Thông tư 31/2018 cho phép hai hình thức: hỗ trợ miễn phí toàn bộ và hỗ trợ miễn phí một phần số lượng thuốc trong chu kỳ, liệu trình điều trị.

Thực tế, cơ chế "miễn phí một phần" từng là nền tảng pháp lý cho nhiều chương trình hỗ trợ thuốc phổ biến hiện nay như "mua 2 tặng 1", "hỗ trợ theo tỷ lệ", "đồng chi trả", "hỗ trợ sau khi vượt ngưỡng chi phí", trong đó, doanh nghiệp hỗ trợ một phần chi phí điều trị cho bệnh nhân.

benh vien viet duc pham hai 1461 7175 2361.jpg
Tiền mua thuốc chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí điều trị. Ảnh: Phạm Hải

Theo quy chế hiện hành, chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí một phần phải được Bộ Y tế phê duyệt nội dung trước khi triển khai thực hiện. Với thông tư mới, Bộ Y tế không còn quy định này, cơ sở kinh doanh dược và bệnh viện chỉ cần ký văn bản thỏa thuận để triển khai việc hỗ trợ thuốc miễn phí.

Trong văn bản này, Bộ Y tế khuyến khích hỗ trợ đối tượng người có công với cách mạng, người bệnh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân tộc thiểu số, người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em, học sinh, sinh viên, người hưởng trợ cấp xã hội, người lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, người bệnh có thẻ BHYT nhưng còn gánh nặng chi phí lớn và phải được ghi trong văn bản thỏa thuận giữa hai cơ sở...

Theo Thông tư 16 mới ban hành, việc hỗ trợ thuốc được thực hiện theo khả năng hỗ trợ của cơ sở kinh doanh dược; đồng thời phải bảo đảm không thu tiền, không kèm điều kiện thương mại ràng buộc người bệnh, không tác động đến việc lựa chọn phương pháp điều trị, chỉ định sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả.

Văn bản của Bộ Y tế cũng quy định Quỹ Bảo hiểm y tế không thanh toán đối với số lượng thuốc hỗ trợ miễn phí đã sử dụng cho người bệnh có thẻ BHYT. Quy định này nhằm bảo đảm quản lý đúng bản chất nguồn thuốc hỗ trợ miễn phí, tránh thanh toán trùng, bảo đảm minh bạch trong sử dụng thuốc và quản lý quỹ.

Người bệnh tham gia chương trình tự nguyện đăng ký, ký Phiếu đăng ký tự nguyện tham gia chương trình và tuân thủ quy định về nhận, sử dụng thuốc hỗ trợ. Trường hợp ngừng sử dụng thuốc hoặc không tiếp tục tham gia chương trình, bệnh nhân hoặc người nhà bệnh nhân có trách nhiệm thông báo cho bác sĩ điều trị và hoàn trả số thuốc đã được cấp phát nhưng chưa sử dụng.

Quy định mới trong Thông tư 16/2026 được kỳ vọng giúp đẩy nhanh việc triển khai các chương trình hỗ trợ điều trị, tạo điều kiện để người bệnh tiếp cận thuốc miễn phí thuận lợi hơn.