Ngày 18/6, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TPHCM tổ chức gặp gỡ nhóm chuyên gia nghiên cứu dự án sáng kiến tìm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh thuộc Đại học Công nghệ Texas (Mỹ), nhằm trao đổi thông tin, tư liệu, phục vụ việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trên địa bàn.
Từng bước khoanh vùng các địa điểm nghi chôn cất tập thể
Tại buổi làm việc, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TPHCM, cho biết thời gian qua, đơn vị đã đối chiếu nhiều nguồn bản đồ và hình ảnh lưu trữ qua các thời kỳ, đồng thời gặp gỡ nhân chứng từng có mặt tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành (nay là Công viên Lê Thị Riêng). Qua đó, bước đầu xác định một số khu vực có dấu hiệu liên quan đến vị trí chôn cất tập thể cán bộ, chiến sĩ trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.
Tuy nhiên, công tác xác minh đang vấp phải nhiều trở ngại.
"Chúng tôi mong muốn các đối tác tiếp tục hỗ trợ truy xuất, chia sẻ những nguồn tư liệu có liên quan, đặc biệt là hồ sơ quân sự, tài liệu lưu trữ của Việt Nam Cộng hòa, thông tin từ các cựu binh Mỹ, Úc và các nhân chứng từng tham gia hoặc chứng kiến sự việc. Càng có nhiều thông tin được đối chiếu từ nhiều nguồn khác nhau khả năng xác minh, khoanh vùng và tổ chức tìm kiếm sẽ càng hiệu quả hơn", Thiếu tướng Trung nhấn mạnh.
TS Stephen F. Maxner - Giám đốc Trung tâm Việt Nam và lưu trữ Việt Nam (VNCA), khẳng định đơn vị sẵn sàng trích xuất, chia sẻ dữ liệu từ kho lưu trữ để hỗ trợ TPHCM. Theo ông, kho tài liệu này được chia thành hai nhóm chính gồm hồ sơ tình báo và hồ sơ chiến trường.
Trong đó, nhóm hồ sơ chiến trường chứa nhiều thông tin có giá trị trực tiếp đối với công tác tìm kiếm liệt sĩ, gồm vị trí chôn cất ban đầu, danh sách quân nhân mất tích, báo cáo tử trận và thậm chí cả thư tay, giấy khen, kỷ vật thu được trên chiến trường.
"Khi các tư liệu từ nhiều phía được tập hợp, đối chiếu và xác minh, khả năng tìm ra những manh mối mới sẽ cao hơn, góp phần hỗ trợ công tác tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ của Việt Nam", ông Stephen Maxner cho biết.
Đối chiếu tư liệu nhiều phía để tìm thêm manh mối
Hiện khoảng 40 nhà nghiên cứu và cộng tác viên đang tham gia phân tích, đối chiếu dữ liệu tại VNCA. Kết quả sẽ được chuyển thành các chỉ dẫn cụ thể để hỗ trợ địa phương khoanh vùng và tổ chức tìm kiếm.
Cũng tại buổi làm việc, TS Alex Thai Dinh Vo (VNCA) cho biết thêm, nguồn tư liệu không chỉ giới hạn ở các báo cáo quân sự mà còn bao gồm thư từ, nhật ký chiến trường, ghi chép cá nhân và nhiều văn bản được lưu giữ sau chiến tranh - trong đó nhiều hồ sơ ghi nhận khá chi tiết về địa hình tác chiến hoặc vị trí chôn cất.
Theo ông, các manh mối được hình thành từ việc đối chiếu nhiều nguồn tư liệu khác nhau. Sau khi xác minh với cựu binh Mỹ và các bên liên quan, thông tin sẽ được chuyển giao cho Việt Nam để kiểm chứng và phục vụ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.
Đại diện VNCA cũng đánh giá thời điểm phối hợp với TPHCM là phù hợp khi địa giới hành chính thành phố được mở rộng, tạo điều kiện triển khai công tác tìm kiếm trên nhiều địa bàn từng diễn ra các trận đánh ác liệt. Một số địa điểm đang được các bên đặc biệt chú ý gồm khu vực ngã tư Gò Mây (nay thuộc phường Bình Tân), cầu Bình Lợi và nhiều điểm nóng khác trong Tổng tiến công Tết Mậu Thân 1968.
Kết luận buổi làm việc, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung đánh giá cao những tư liệu quý của dự án, cho rằng đây là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Hai bên thống nhất duy trì trao đổi thông tin thường xuyên và phối hợp lâu dài. Dự kiến đầu tháng 7 sẽ tổ chức hội thảo chuyên đề nhằm kết nối các nhà nghiên cứu, cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và cơ quan chức năng hai nước để bổ sung dữ liệu phục vụ công tác này.
.svg){kind=icon}
