Trách nhiệm thắp lửa nhân ái và nuôi dưỡng mạch nguồn sức mạnh dân tộc của người làm báo

Nhà báo Tô Đình Tuân, Tổng biên tập báo Người lao đông thích gọi công việc an sinh xã hội của người làm báo là hành trình kết nối người với người, kết nối trái tim với trái tim.

 

Ông Tuân trải lòng, trong bối cảnh hiện nay, đối với người làm báo, công việc ấy cũng là một sứ mạng, trách nhiệm xã hội.

Người làm báo không chỉ biết làm báo mà còn phải biết tham gia công tác xã hội, từ thiện, đóng góp cho đất nước, cho địa phương nơi mình sống và làm việc. Thông qua đó, góp phần giáo dục lý tưởng sống cho thế hệ trẻ, cũng là cách tự rèn luyện bản thân sống tốt, sống đẹp, sống vì cộng đồng. Như vậy, chúng ta sẽ góp phần nhen lên ngọn lửa nhân ái, để mọi người nhận thức được giá trị của cộng đồng, giá trị của tập thể, giá trị của sức mạnh dân tộc.

Đó là quyền lực đặc biệt của người làm báo

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng, ngoài quyền lực chính trị, quyền lực kinh tế, quyền lực xã hội, quyền lực truyền thông cũng có tác động, ảnh hưởng sâu sắc đến chiều hướng phát triển xã hội. Từ lâu, một số nước phương Tây từng quan niệm báo chí như là “quyền lực thứ tư” (sau quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp). Theo Luật Báo chí 2016, báo chí Việt Nam có 3 chức năng cơ bản: Phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; cơ quan ngôn luận của các cơ quan, tổ chức được pháp luật thừa nhận; diễn đàn của các tầng lớp nhân dân.

{keywords}
Người làm báo không chỉ biết làm báo mà còn phải biết tham gia công tác xã hội, từ thiện, đóng góp cho đất nước, cho địa phương nơi mình sống và làm việc.

Theo Khoản b, Điểm 2, Điều 25, Luật Báo chí 2016 quy định: “Nhà báo được quyền khai thác, cung cấp và sử dụng thông tin trong hoạt động báo chí theo quy định của pháp luật”. Như vậy, quyền năng cơ bản của nhà báo được thể hiện ở 8 chữ “khai thác, cung cấp, sử dụng thông tin”. Quyền khai thác thông tin là quyền phát hiện, tìm hiểu, khảo sát, điều tra, thu thập nguồn tin. Quyền cung cấp thông tin là quyền đưa ra những nội dung thông tin sau khi khai thác. Quyền sử dụng thông tin là quyền thể hiện, thực hiện và công bố thông tin để hướng tới và đạt được mục đích nhất định.

Chính quyền năng cơ bản đó đã góp phần xác lập vị thế nhà báo trong xã hội: Đó là người thu tin, đưa tin tới công chúng và xã hội. Một thông tin lành mạnh, hữu ích với công chúng và xã hội trước hết phải là một thông tin khách quan và bảo đảm “4 hợp” (hợp pháp, hợp lý, hợp tình, hợp thời). Hợp pháp nghĩa là tuân thủ đúng Hiến pháp, pháp luật. Hợp lý nghĩa là đảm bảo tính xác đáng, lô-gích, thực chất của vấn đề. Hợp tình nghĩa là phù hợp với tình cảm lương tri con người và đạo đức xã hội. Hợp thời là đưa ra đúng thời điểm được công chúng, dư luận xã hội quan tâm.

Với tư cách là những người tạo ra dư luận xã hội, đồng thời dẫn dắt, chi phối dư luận xã hội, nhà báo có vai trò to lớn trong việc góp phần ổn định chính trị, xã hội; tăng cường đồng thuận xã hội, qua đó góp phần cùng với thể chế chính trị kiến tạo, thúc đẩy sự phát triển hài hòa, tích cực, tiến bộ của xã hội. Chính vai trò, chức năng quan trọng đó đã góp phần tạo ra ưu thế nhất định của nhà báo trong xã hội. Từ đó, công chúng, xã hội ghi nhận, thừa nhận và đánh giá cao nghề báo. Và người ta có cơ sở để coi nghề báo là “nghề vinh quang” ít nhiều vì lẽ đó.

Thông tin khi được đăng tải trên báo chí vốn có tính công khai, minh bạch nên nó có sức ảnh hưởng, tác động, lan tỏa nhanh nhạy, sâu rộng, đồng loạt trong xã hội. Nhất là trong bối cảnh “thế giới phẳng” hiện nay, với tốc độ lan tỏa “siêu nhanh” của báo điện tử, thông tin có thể đến khắp “hang cùng ngõ hẻm” của đất nước, thậm chí lan ra tới mọi “chân trời góc biển” chỉ trong một thời gian rất ngắn. Chính đặc điểm này đòi hỏi mỗi nhà báo không chỉ có tác phong làm việc nhanh nhạy, kịp thời, mà cần phải có thái độ bình tĩnh, tỉ mỉ, thận trọng, chính xác. 

Nhưng không chỉ có vậy, trước “mớ” thông tin hỗn độn trên không gian mạng xã hội và trước các luồng thông tin đa chiều trong cuộc sống hiện đại, điều cần có của nhà báo hiện nay là phải luôn tỉnh táo, sáng suốt, nhân văn trong việc tiếp cận khai thác, thẩm định nguồn tin và cung cấp, sử dụng thông tin. Tỉnh táo, sáng suốt để phát hiện, phân biệt được thông tin đúng-sai, thật-giả, chính-tà, hay-dở, tốt-xấu. Nhân văn để lựa chọn cách đưa tin phù hợp, cũng như cân nhắc mức độ, liều lượng nội dung thông tin mang lại lợi ích tối đa cho công chúng, xã hội và đất nước.

Vị thế xã hội đã mang lại niềm vui, niềm tự hào cho những người làm báo. Nhưng tính chất, đặc điểm thông tin trên báo chí và bối cảnh thời đại thông tin bùng nổ hiện nay cũng đang đặt ra yêu cầu và đỏi hỏi mỗi nhà báo phải thường xuyên, bền bỉ rèn luyện, bồi đắp, đề cao trách nhiệm xã hội của mình đối với từng con chữ, số liệu, bức ảnh, thước phim, khuôn hình… trên các phương tiện truyền thông đại chúng.

Nếu hiểu “trách nhiệm” là ý thức đầy đủ về phận sự của mình cũng như phần việc của mình phải đảm đương, gánh vác, thực hiện; thì “trách nhiệm xã hội” của nhà báo hiện nay không chỉ dừng lại ở sự coi trọng nghề báo mà cần thể hiện ở sự tận tụy dấn thân, cống hiến hết mình, sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân nhỏ nhoi và biết vượt qua những cám dỗ đời thường, những cạm bẫy “tiền tài danh vọng” để giữ gìn và ngày càng làm đẹp thêm vị thế, uy tín, danh dự nghề báo và nhà báo. 

Hải Văn

tin nổi bật

Những ngôi "Nhà tình nghĩa" ấm lòng bà con các dân tộc ở vùng sâu, vùng xa

Hỗ trợ xây dựng nhà cho người nghèo khó khăn về nhà ở là chủ trương lớn của Bộ Công an. Cùng với UBTƯ Mặt trân Tổ quốc Việt Nam và Thành ủy, chính quyền và nhân dân TP Hồ Chí Minh đã hỗ trợ xây nhà cho người nghèo ở vùng sâu, vùng xa.

Đời sống người dân Cao Phạ khởi sắc nhờ chuyển đổi sang làm du lịch

Là một trong điểm bay dù lượn đẹp nhất Việt Nam cũng như trên thế giới, đèo Khau Phạ đón hàng chục nghìn du khách mỗi năm và cũng nhờ đó thu nhập của người dân bản địa tăng đáng kể.

Thực hiện chính sách tiền tệ, hoạt động ngân hàng gắn với việc hỗ trợ giảm nghèo

NHNN đã ban hành Quyết định số 1449/QĐ-NHNN kế hoạch tổ chức thực hiện Phong trào thi đua “Vì người nghèo – Không để ai bị bỏ lại phía sau” giai đoạn 2021 – 2025.

Giảm thiểu tối đa thiệt thòi, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người khuyết tật

Theo cam kết tại Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Khu vực (Hiệp định RCEP), Việt Nam có nghĩa vụ gia nhập Hiệp ước Marrakesh trong thời hạn 5 năm kể từ khi Hiệp định RCEP có hiệu lực (ngày 1/1/2022).

Bình Dương: Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu lớn nhất Đông Nam bộ

Năm nay, Bình Dương có số sản phẩm đạt giấy chứng nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu lớn nhất khu vực Đông Nam bộ.

Tiếp tục tạo sức sống mới và truyền cảm hứng mạnh mẽ giá trị của nghệ thuật Xòe Thái

Xoè Thái là di sản thứ 14 của Việt Nam được UNESCO ghi danh là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là niềm tự hào của dân tộc Thái và của cả cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.

Vốn tín dụng CSXH đã hỗ trợ, tạo việc làm cho trên 660 nghìn lao động

Trong 9 tháng qua, vốn tín dụng chính sách xã hội đã hỗ trợ, tạo việc làm cho trên 660 nghìn lao động, giúp trên 4,9 nghìn lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài...

Công tác dạy nghề gắn chặt với xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững

Giải quyết tốt công tác đào tạo nghề để thúc đẩy công cuộc xóa đói giảm nghèo đạt được kết quả mạnh mẽ và bền vững là bài toán khó đặt ra không chỉ với Vĩnh Long mà với tất cả các địa phương trên cả nước.

Nâng cao kiến thức về môi trường, ảnh hưởng của môi trường đến phát triển bền vững

Hôm 20/9, UBND tỉnh tổ chức Hội thảo bồi dưỡng nâng cao kiến thức khoa học về môi trường và ảnh hưởng của môi trường đến phát triển kinh tế bền vững ở Hà Giang.

Điểm tựa KHCN trong xây dựng nông thôn mới

Thành tựu to lớn có tính bước ngoặt lịch sử của xây dựng nông thôn mới 10 năm qua là sự khẳng định vai trò đóng góp của Chương trình khoa học công nghệ.

Sử dụng các nền tảng số để đẩy mạnh thông tin về quyền con người

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh vừa ký Quyết định số 1079/QĐ-TTg ngày 14/9/2022 phê duyệt Đề án truyền thông về quyền con người ở Việt Nam giai đoạn 2023 – 2028.

“Tuyên truyền, quảng bá hỗ trợ phát triển thương mại miền núi, hải đảo năm 2022”

Việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu về các sản phẩm của miền núi, vùng sâu, vùng xa và hải đảo đóng vai trò rất quan trọng.

Phú Yên: Sôi nổi các hoạt động vì người nghèo

Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh Phú Yên vừa triển khai kế hoạch tổ chức các hoạt động tháng cao điểm Vì người nghèo năm 2022.

Nâng cao trình độ nghiệp vụ cho những người làm công tác dân tộc tại cơ sở

Các học viên được cập nhật những kiến thức cơ bản về văn hóa dân tộc thiểu số; quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng về dân tộc và công tác dân tộc; pháp luật và chính sách của Nhà nước về phát triển kinh tế-xã hội trong vùng đồng bào DTTS.

Ước tính năm 2022 tỷ lệ nghèo đa chiều duy trì mức giảm 1-1,5%/năm

Ước kết quả thực hiện mục tiêu giảm nghèo năm 2022: Tỷ lệ nghèo đa chiều duy trì mức giảm 1-1,5%/năm; tỷ lệ hộ nghèo DTTS giảm trên 3%/năm; tỷ lệ hộ nghèo ở các huyện nghèo giảm từ 4-5%/năm.