Trump sẽ đối xử với châu Á thế nào?

Đối thoại mềm mỏng hay chủ trương chính sách cứng rắn? - Đó là một câu hỏi lớn mà châu Á đang đối diện khi Tổng thống đắc cử Donald Trump chính thức vào Phòng Bầu Dục.

Đối thoại mềm mỏng hay chủ trương chính sách cứng rắn? - Đó là một câu hỏi lớn mà châu Á đang đối diện khi Tổng thống đắc cử Donald Trump chính thức vào Phòng Bầu Dục.

"Chiến thắng của ông Trump đang làm dấy lên bất an ở khắp châu Á. Nhiều người kinh ngạc", CNN dẫn lời Jeff Kingston - Giám đốc phụ trách các nghiên cứu châu Á tại Đại học Temple, Nhật Bản.

{keywords}
Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump (Ảnh: Gage Skidmore)

Từ Trung Quốc, Nhật Bản tới nhiều nước nhỏ bé hơn ở Đông Nam Á, giới lãnh đạo đang muốn biết liệu Tổng thống Trump có thực hiện các cam kết tranh cử của ông hay không - vì chúng sẽ có thể làm rung chuyển các liên minh, làm thay đổi bản đồ địa chính trị và có nguy cơ tạo ra xung đột toàn diện.

Nhật Bản

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã nhanh chóng cảm nhận được những thay đổi sâu sắc trong các mối quan tâm của Mỹ. Ông là sẽ là nhà lãnh đạo đầu tiên ở châu Á gặp trực tiếp Tổng thống đắc cử Donald Trump vào ngày 17/11 trên đường tới hội nghị APEC ở Peru, nơi ông sẽ cố gắng bảo vệ liên minh Nhật - Mỹ.

Trong chiến dịch tranh cử, Trump từng khiến Nhật Bản và Hàn Quốc, hai đồng minh thân thiết nhất của Mỹ, choáng váng khi gợi ý họ đang hưởng lợi miễn phí các cam kết của Mỹ. Ông cho rằng Nhật Bản nên tự kiếm lấy vũ khí hạt nhân để tự vệ trước Triều Tiên.

"Nhật Bản là đồng minh gắn bó nhất của Mỹ ở châu Á, và ông ấy (Abe) sẽ muốn điều này được tái khẳng định", Kingston nhận xét. Nhật cũng muốn biết Trump có kế hoạch nào để tiếp cận Triều Tiên - nước liên tục thử tên lửa kể từ đầu năm nay.

Trung Quốc

Trung Quốc vốn là "một túi cát để Trump đấm" khi tranh cử. Ông đe dọa thực hiện một cuộc chiến thương mại toàn diện với Bắc Kinh, cáo buộc cường quốc châu Á này "cưỡng bức" Mỹ.

"Có thể ở giai đoạn đầu nhiệm kỳ, ông Trump có thể tấn công Trung Quốc để thiết lập quyền lực của một vị tổng tư lệnh mới", biên tập viên báo Global Times nhận định. Tuy nhiên, Shen Singli - Phó Viện trưởng Viện Quan hệ quốc tế, Đại học Fudan ở Thượng Hải - lại nghi ngờ chuyện Trump sẽ thực hiện những tuyên bố ông đưa ra khi tranh cử vì quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là rất khăng khít.

"Một cuộc chiến thương mại là điều khó tưởng tượng", ông Shen nhận định. "Trump là một người thông minh. Ông ấy nói thế để giành phiếu. Một khi nắm quyền, ông ấy sẽ tiếp tục khôn ngoan và không muốn làm tổn hại các cơ hội tái cử".

Shen Singli còn cho rằng Trump sẽ tập trung hơn vào các ưu tiên trong nước, nên Mỹ sẽ ít cạnh tranh với Trung Quốc về các vấn đề như Biển Đông.

Hàn Quốc

Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ giữa lúc Hàn Quốc đang trải qua một thời kỳ tồi tệ. Tổng thống Park Geun-hye đang bị bê bối tham nhũng bủa vây, dẫn tới những cuộc biểu tình lớn chưa từng có đòi bà từ chức.

"Đối với Abe, gặp gỡ ngay từ đầu là rất khôn ngoan", John Delury thuộc Đại học Yonsei ở Seoul nhận xét. "Hàn Quốc lúc này đang vô lãnh đạo, không có ai thực sự để gặp ông Trump".

Trong tuần, Park Geun-hye sẽ bị các công tố viên Hàn Quốc thẩm vấn, nên bà khó mà di chuyển khỏi đất nước. Nhiều trợ tá của nữ Tổng thống đã từ chức, và bà cũng đã buộc phải sa thải Thủ tướng.

Có rất nhiều nguy cơ. Hàn Quốc về mặt lý thuyết hiện đang trong tình trạng chiến tranh với Triều Tiên. Nước này là nơi đồn trú của 28.500 binh sĩ Mỹ theo cam kết của Washington bảo vệ đồng minh trong trường hợp xảy ra xung đột. Nước này cũng là nơi Mỹ triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa tinh vi THAAD.

Trong chiến dịch tranh cử, Donald Trump từng tuyên bố ông sẽ cân nhắc chuyện rút quân Mỹ đóng ở Hàn Quốc nếu như Seoul không đóng góp phần chi phí lớn hơn.

"Trump nói về việc tái đàm phán liên minh - ông cảm thấy mình có một sự ủy nhiệm lớn. Bà Park thì đã mất đi tín nhiệm. Đó là cách rất tệ để bước vao đàm phán", Delury bình luận thêm

Philippines

Quan hệ giữa Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte và người đồng cấp Mỹ Barack Obama đã sứt mẻ nghiêm trọng. Duterte dành những lời thô tục nói về Obama và cảnh báo sẽ tách rời Washington về kinh tế và quân sự.

Nhà Trắng dưới quyền Trump sẽ có một mối quan hệ tốt hơn với ông Duterte, theo Richard Javad Heydarian - một giáo sư khoa học chính trị tại Đại học De La Salle ở Manila. Hiện Tổng thống Philippines đã chỉ định đối tác thương mại của Trump ở Philippines làm đặc sứ thương mại Mỹ.

Tuy nhiên, Heydarian lo ngại một chính quyền dưới sự lãnh đạo của ông Trump - với tràn ngập các vấn đề trong nước - sẽ không mang lại lợi ích cho các nước nhỏ hơn ở châu Á như Philippines về lâu về dài.

"Khả năng Mỹ phóng chiếu sức mạnh sẽ giảm bớt và trọng lực sẽ hướng vào Trung Quốc", Heydarian nhận định.

Xem thêm: Tin thế giới

Thanh Hảo

Những thói quen của Trump mỗi ngày

Dù bận rộn và lịch trình luôn thay đổi song Tổng thống Mỹ mới đắc cử Donald Trump luôn giữ các thói quen hàng ngày dưới đây:

Chi tiết ngạc nhiên khi Trump gặp Obama tại Nhà Trắng

Tổng thống đắc cử Donald Trump đã rất ngạc nhiên trước khối lượng công việc đồ sộ của ông chủ Nhà Trắng.

Các con của Trump được tiếp cận tin tối mật?

Nhóm của ông Donald Trump vừa thông báo với các nhân viên Nhà Trắng về khả năng sẽ cho phép những người con lớn của Tổng thống đắc cử tiếp cận với các thông tin tối mật về an ninh Mỹ.

Trợ tá của Hillary Clinton "tiên tri" thất cử

Một trong những trợ tá cấp cao của Hillary Clinton đã đưa ra nhận xét được cho là cực kỳ chính xác về nguyên nhân bà thất cử.

Các 'ông lớn' muốn gì ở Trump?

Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ. Trong khi đây là tin mừng với các địch thủ của Mỹ, thì với các đồng minh, thực tế này ‘lành ít dữ nhiều’.

tin nổi bật

Nguồn gốc cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Á

Giá nhiên liệu tăng khiến một loạt quốc gia ở châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong nhiều năm giữa lúc phải vật lộn với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng nhanh.

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.