Từ chức: Lạ mà không lạ

Lạ, vì dường như đây là lần đầu tiên, hai lãnh đạo cao nhất của một tỉnh cùng nộp đơn xin thôi chức vụ. Lạ, cũng vì ở nước ta, lâu lâu mới có chuyện từ chức.

Thông tin ông Lê Viết Chữ (Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi) và ông Trần Ngọc Căng (Phó bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh) có đơn gửi Bộ Chính trị, Ban Bí thư xin thôi giữ chức vụ đang được dư luận quan tâm. 

Thông tin này lạ mà không lạ!

{keywords}
Bí thư Tỉnh ủy và Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi xin thôi chức vụ

Lạ, vì dường như đây là lần đầu tiên, hai lãnh đạo cao nhất của một tỉnh cùng nộp đơn xin thôi chức vụ, mà nói nôm na là xin từ chức. Lạ, cũng vì ở nước ta, lâu lâu mới có chuyện từ chức, mà cũng chỉ với những chức quan nho nhỏ. Lạ, vì với nhiều người, làm cán bộ không phải là để cống hiến, phục vụ nhân dân mà là để “vinh thân, phì gia” khi nắm “quyền sinh, quyền sát” trong tay. Với những người này, từ chức là chuyện mà họ không bao giờ nghĩ đến.

Không lạ, vì trước đó, ngày 16/6/2020, ông Lê Viết Chữ đã bị Bộ Chính trị thi hành kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo. Ông này là người phải chịu trách nhiệm chính về những vi phạm, khuyết điểm của Ban thường vụ Tỉnh ủy các nhiệm kỳ 2010- 2015, 2015- 2020 và của Ban cán sự Đảng, UBND tỉnh nhiệm kỳ 2011- 2016.

Trong khi đó, ông Trần Ngọc Căng cũng bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo vì đã có nhiều vi phạm, khuyết điểm nghiêm trọng trong lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện công tác quản lý, sử dụng đất đai, tài chính ngân sách, dự án đầu tư và công tác cán bộ. Điều đáng nói là hàng loạt sai phạm nghiêm trọng kéo dài trong suốt 2 nhiệm kỳ qua khiến nhân dân Quảng Ngãi phải gánh chịu những hệ lụy không thể nào tính toán nổi. 

Với những vi phạm, khuyết điểm nghiêm trọng như vậy, hai ông này đương nhiên không còn xứng đáng với sự tin cậy của Đảng, của nhân dân và không còn uy tín để tiếp tục nắm giữ chức vụ lãnh đạo. Họ thừa hiểu rằng nếu không xin thôi chức vụ, họ cũng chẳng thể nào ngồi được trên chiếc ghế đã bị mọt ruỗng, lung lay và sắp đến hồi đổ sập. Trong trường hợp này, xin thôi chức vụ cũng chỉ là để vớt vát chút thể diện còn sót lại trước khi “hoàn dân”. 

Từ chức được hiểu là việc rời bỏ chức vụ trước khi hết nhiệm kỳ. Việc từ chức là quyết định cá nhân của một người giữ chức vụ nào đó, do tự nguyện hoặc do áp lực nào đó từ bên ngoài. Ở các nước châu Âu, từ chức được xem là “văn hoá chính trường”, là một điều rất bình thường đối với bất cứ vị trí nào, kể cả tổng thống, thủ tướng hay bộ trưởng.

Ở nước ta, vì nhiều lí do, lâu nay từ chức vẫn là một điều khá “xa lạ và hiếm hoi”, mặc dù trên thực tế, ngay từ năm 1997, Nghị quyết hội nghị Trung ương 3 khóa 8 của Đảng đã chỉ ra yêu cầu cần gấp rút “xây dựng và thực hiện tốt chế độ miễn nhiệm, từ chức, cho thôi việc, thay thế cán bộ kém phẩm chất, năng lực, không hoàn thành nhiệm vụ”. 

Ngày 25/10/2018, hội nghị Trung ương 8 khóa 12 của Đảng đã ban hành Quy định số 08-QĐ/TW về “Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là ủy viên Bộ Chính trị, ủy viên Ban Bí thư, ủy viên Ban chấp hành Trung ương”, trong đó có nêu rõ cán bộ, đảng viên “chủ động xin từ chức khi thấy mình không còn đủ điều kiện, năng lực, uy tín để thực hiện nhiệm vụ”. 

Về mặt pháp lý, điều 7 luật Cán bộ, công chức năm 2008 qui định: “Từ chức là việc cán bộ, công chức lãnh đạo, quản lý đề nghị được thôi giữ chức vụ khi chưa hết nhiệm kỳ hoặc chưa hết thời hạn bổ nhiệm”.

Như vậy, theo các quy định của Đảng và Nhà nước, từ chức là một hành động hoàn toàn tự nguyện, thể hiện lòng tự trọng và bản lĩnh của người lãnh đạo. Đáng tiếc là trong thực tế, đại đa số những trường hợp từ chức vẫn là do “cực chẳng đã”, là khi ở vào thế không còn đường lùi. Viện lí do rằng việc ông Chữ và ông Căng xin thôi chức vụ xuất phát từ nguyện vọng cá nhân, “nhằm tạo điều kiện để kiện toàn công tác nhân sự cho đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi nhiệm kỳ 2020- 2025” chỉ là ngụy biện và không có tính thuyết phục.

Nếu là người có lòng tự trọng và có bản lĩnh, hẳn là 2 vị lãnh đạo đầu tỉnh kia không phải chờ đến ngày hôm nay mới gửi đơn xin thôi chức vụ. Từ chức trong trường hợp này không phải xuất phát từ lòng tự trọng hay bản lĩnh của người lãnh đạo, mà đơn giản chỉ là không còn sự lựa chọn nào khác. 

Từ lâu, thành ngữ “Quan nhất thời, dân vạn đại” đã trở thành câu cửa miệng của  người dân khi muốn nhắc nhở rằng làm quan dù có oai đến mấy, quyền lực đến mấy rồi cũng chỉ có thời hạn nhất định, rằng “hết quan, hoàn dân” là lẽ đương nhiên; chỉ có cái danh xưng là “dân”, là người bình thường mới còn mãi với thời gian. “Quan” chỉ là cái hư danh tồn tại hữu hạn, nay còn, mai mất, cũng như cái áo, cái mũ, cởi bỏ ra là hết. Chỉ có “dân” là trường tồn, cũng giống như cái hồn, cái cốt hiện hữu đời đời, kiếp kiếp. Sâu xa hơn, thành ngữ này còn muốn nhắc nhở những ai đang làm quan hãy biết giữ gìn danh dự, uy tín để sau này khi trút bỏ “mũ áo” vẫn được nhân dân tôn trọng.

Sẽ không có gì đáng ngạc nhiên, nếu trước thềm đại hội Đảng các cấp, sẽ có thêm nhưng lá đơn xin thôi chức vụ. Nhưng sẽ là điều đáng mừng nếu như có những cán bộ xin thôi giữ chức vụ vì tự nhận thấy mình không đủ điều kiện, năng lực, uy tín để làm lãnh đạo chứ không phải vì “bỏ của chạy lấy người”, cố vớt vát chút thể hiện cuối cùng hay đơn giản là vì chẳng thể “cố đấm ăn xôi” được nữa!  

Và khi đó, chuyện lãnh đạo từ chức mới không còn là chuyện lạ!

Doãn Hữu Tuệ

Mờ mờ ảo ảo trong lý do 'xin thôi chức' của lãnh đạo Quảng Ngãi

Mờ mờ ảo ảo trong lý do 'xin thôi chức' của lãnh đạo Quảng Ngãi

Với sự gia tăng các vụ kỷ luật cán bộ lãnh đạo, dư luận rộ lên câu chuyện từ chức, thậm chí có ý kiến nêu cần xây dựng và đưa vào áp dụng cái gọị là văn hóa từ chức ở nước ta.

tin nổi bật

Cựu Thủ tướng Ehud Barak: Israel tìm mọi cách để phát hiện, chăm sóc từng nhân tài

Israel rất nhỏ bé, không có nhiều tài nguyên giá trị như dầu hay mỏ quý. Nhưng chúng tôi có thứ nguyên liệu giá trị nhất: chất xám - cựu Thủ tướng Israel Ehud Barak chia sẻ với Tuần Việt Nam trong chuyến công du tới Việt Nam.

Lý do khiến nữ Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc từ chức

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc Park Soon-ae buộc phải từ chức ngày 8/8 do thất bại trong việc thuyết phục người dân chấp nhận việc bắt đầu bậc tiểu học từ 5 tuổi.

Người Do Thái dạy trẻ con làm nông nghiệp, trở thành những thanh niên biết làm giàu

Israel nổi tiếng là một quốc gia phát triển về nông nghiệp công nghệ cao (agtech). Bằng trí tuệ và lao động, họ đã biến vùng đất với hơn 60% diện tích là sa mạc thành những nông trại trù phú.

Cho cán bộ yếu kém từ chức, Hà Nội có nói và làm

Kế hoạch số 205/KH-UBND vừa được UBND TP Hà Nội ban hành yêu cầu các cơ quan, quận huyện kịp thời miễn nhiệm, cho từ chức, thay thế cán bộ có năng lực hạn chế, uy tín thấp, mắc sai phạm mà không chờ hết nhiệm kỳ, hết thời hạn bổ nhiệm.

Bóng dáng Trung Quốc trong thảm họa kinh tế của Sri Lanka

Sri Lanka trải qua cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất 7 thập kỷ qua, khi Tổng thống bỏ đi lánh nạn giữa làn sóng biểu tình chống đối và gửi email xin từ chức từ nước ngoài, buộc quốc hội phải bầu người thay thế.

Sao cứ để người bị kỷ luật rao giảng đạo đức

Trong hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt nghị quyết Trung ương 5 (khóa 13) vừa qua, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương có những phát biểu mang tính định hướng rất quyết liệt.

Từ Vị Xuyên đến nghĩa trang Trường Sơn: Chiếc xe lăn Bộ trưởng trao cho thương binh

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng lặng lẽ cắm nén hương lên bàn thờ các anh hùng liệt sỹ ở nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Trường Sơn.

Một thời chảo lửa túi bom, nay dựng đền thờ chung, làm giỗ tập thể

Đến Quảng Trị trong cái nắng cháy da cháy thịt, sự khốc liệt của chiến tranh đã ngấm sâu vào lòng đất thiêng, hiện hình qua từng nhành cây, ngọn cỏ, qua tấm bia chứng tích hay ghi danh liệt sĩ.

Khủng hoảng năng lượng: Nỗi lo toàn cầu

Không chỉ ở Mỹ và châu Âu, cuộc khủng hoảng năng lượng đang khiến giá cả tại các lục địa leo thang.

Giải pháp tái thiết quan hệ Australia - Trung Quốc

Quan hệ Australia - Trung Quốc cần được thiết lập lại, đặc biệt về thương mại. Sự thay đổi chính phủ ở Canberra và phản ứng chính thức của Bắc Kinh tạo cơ hội hiếm có để hai nước tái xây dựng quan hệ và ngăn chặn các va chạm mới.

Các đảo quốc Thái Bình Dương trong cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung

Không lâu sau khi lên nắm quyền vào năm 2012, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã tuyên bố “khu vực Thái Bình Dương rộng lớn đủ chỗ cho cả Trung Quốc và Mỹ”.

Chọn người hiền tài: Hào kiệt đời nào cũng có

Cô đọng nhất, theo ngữ nghĩa, người hiền tài là người vừa hiền lại vừa tài. Kinh điển nhất, người hiền tài là nguyên khí của quốc gia.

Cảm tình với Việt Nam của ông Abe - vị Thủ tướng có đôi tay mềm ấm

Tôi cảm nhận được rằng ông Abe Shinzo là người gần gũi. Khi bắt tay ông, tôi thấy rất mềm và ấm. Tôi học được ông 2 điều, đó là sự chủ động và quyết đoán.

Abe Shinzo: Chính trị gia định hình nước Nhật thời hiện đại

Cố Thủ tướng Abe Shinzo là chính trị gia đã định hình lại nước Nhật trong thời kỳ hiện đại, để lại nhiều di sản về cả kinh tế, chính trị lẫn xã hội.

10 năm luật Biển: Cơ sở pháp lý để trở thành quốc gia mạnh từ biển

Ngày 21/6/2012, Quốc hội thông qua luật Biển đầu tiên. Luật biển Việt Nam 2012 đã pháp điển hoá các quy định của Công ước LHQ về luật biển - UNCLOS và Tuyên bố chính phủ về các vùng biển Việt Nam ngày 12/5/1977.