Từ Hàn Quốc, Pháp đến Canada, Australia hay Ả Rập Xê Út, thuế không chỉ là công cụ tăng thu ngân sách mà còn là đòn bẩy để chống đầu cơ và giải phóng nguồn cung nhà ở.

Khi đất bỏ không trở thành “gánh nặng thuế”

Hàn Quốc là một trong những quốc gia có chính sách thuế nghiêm ngặt đối với đất bỏ trống. Theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Hàn Quốc, đất không sử dụng sau 2 năm sẽ chịu mức thuế 2% trên tổng giá trị; sau 10 năm, mức thuế có thể lên tới 10%. 

Theo Sedaily, từ năm 2028, Hàn Quốc sẽ siết chặt thuế đối với đất không dùng cho mục đích kinh doanh. Cụ thể, chủ sở hữu sẽ không còn được hưởng ưu đãi thuế dành cho người nắm giữ đất lâu dài và thuế đánh vào lợi nhuận khi bán loại đất này sẽ tăng thêm 10%.

Hình 1.png
Những ngôi nhà bỏ trống tại các đô thị lớn đang trở thành mục tiêu của các chính sách thuế ngày càng cứng rắn tại nhiều quốc gia. Ảnh: CBC 

Tại Ả Rập Xê Út, theo Bộ Đô thị và Nhà ở nước này, chương trình thuế đất trắng (White Land Tax) đã được nâng cấp đáng kể. 

Thay vì mức thuế cố định 2,5% trước đây, chủ sở hữu đất chưa phát triển tại các khu vực ưu tiên cao giờ đây có thể phải đối mặt với mức thuế lên tới 10% giá trị đất mỗi năm. 

Riêng tại thủ đô Riyadh, mức thuế được chia theo 5 vùng ưu tiên, với vùng “ưu tiên tối đa” phải chịu mức 10%, giảm dần xuống 7,5%, 5% và 2,5% cho các vùng còn lại. Đáng chú ý, chương trình này không chỉ áp dụng cho đất trống, mà còn được mở rộng sang các tòa nhà bỏ trống, theo DLA Piper.

Ở châu Âu, theo cổng thông tin chính thức của chính phủ Pháp Service-Public.fr, nước này áp dụng Thuế nhà ở bỏ trống (TLV). Theo đó, chủ sở hữu phải nộp 17% giá trị cho thuê trong năm đầu tiên và mức này tăng lên 34% cho những năm tiếp theo.

Từ năm 2027, Pháp sẽ hợp nhất hai loại thuế hiện hành thành một loại thuế duy nhất, tiếp tục duy trì mức thuế suất cao nhằm khuyến khích đưa nhà bỏ trống vào sử dụng. 

Theo cơ quan thuế Ireland Revenue.ie, nước này cũng đánh thuế mạnh vào nhà bỏ trống (VHT). Cụ thể, nếu một ngôi nhà chỉ được sử dụng dưới 30 ngày mỗi năm, chủ sở hữu sẽ phải chịu loại thuế này. Từ khi ra đời năm 2023, mức thuế đã tăng từ gấp 3 lần lên gấp 7 lần thuế tài sản địa phương.

Canada, Australia, Nhật Bản: Thuế bỏ trống ở nhiều cấp độ

Canada áp dụng song song nhiều cấp thuế đối với nhà bỏ trống. Theo cổng thông tin chính thức của chính phủ Canada, ở cấp liên bang, Thuế nhà ở không sử dụng (UHT) là loại thuế hàng năm với mức 1% trên giá trị của những bất động sản bị bỏ trống hoặc sử dụng dưới mức, có hiệu lực từ 1/1/2022. 

Loại thuế này chủ yếu nhắm vào các chủ sở hữu là người nước ngoài không cư trú. Ở cấp tỉnh và thành phố, mức thuế có thể cao hơn đáng kể. 

Theo cổng thông tin chính quyền thành phố Vancouver, Thuế nhà bỏ trống (Empty Home Tax) được áp dụng ở mức 3% giá trị bất động sản, với đề xuất tăng lên 5%. Toronto cũng đã triển khai thuế tương tự, từ mức 1% vào năm 2022 lên 3% vào năm 2024, theo chính quyền thành phố Toronto.

Tại Australia, theo Cơ quan Thuế bang Victoria, bang này áp dụng Thuế đất nhà ở bỏ trống (VRLT) với lộ trình tăng dần theo thời gian. 

Mức thuế bắt đầu từ 1% và có thể tăng lên tối đa 3% giá trị đất. Từ ngày 1/1/2025, phạm vi áp dụng của loại thuế này đã được mở rộng ra toàn bang, bao gồm cả các khu vực ngoại ô Melbourne và vùng nông thôn Victoria.

Theo Cơ quan Tài chính Đài Loan (Trung Quốc), chính quyền áp dụng “Thuế đất trống” với mức thuế được tính bằng 2-5 lần so với thuế đất thông thường. 

Đối với đất nông nghiệp bị bỏ hoang, chủ sở hữu có thể phải chịu thêm một khoản thuế gọi là “thuế đất hoang”, với mức tăng từ 1-3 lần so với thuế nông nghiệp thông thường.

Nhật Bản có cách tiếp cận gián tiếp, theo Japan Times, thay vì đánh thuế trực tiếp vào nhà bỏ trống, chính quyền địa phương có thể loại bỏ các ưu đãi thuế đất dành cho nhà ở. 

Khi một ngôi nhà bị coi là “nhà bỏ trống bị quản lý kém” hoặc “nhà bỏ trống cụ thể”, khoản giảm trừ thuế tài sản có thể bị hủy bỏ, khiến hóa đơn thuế tăng lên đáng kể, trong một số trường hợp, có thể lên tới gấp 6 lần mức thông thường, theo Nippon.com. 

Thành phố Neyagawa thuộc tỉnh Osaka đã trở thành địa phương đầu tiên tại Nhật Bản thông qua sắc lệnh áp dụng “Thuế nhà ở bỏ trống” trên toàn thành phố, dự kiến có hiệu lực từ năm 2029.

Hình 2.png
Tại nhiều thành phố, những khu đất bỏ trống giữa khu dân cư đang bị đánh thuế ngày càng cao nhằm thúc đẩy phát triển và tăng nguồn cung nhà ở. Ảnh: The Guardian

Theo Bộ Tài chính Singapore, nước này không có loại thuế riêng dành cho nhà bỏ trống, nhưng vẫn áp mức thuế tài sản cao hơn đối với những bất động sản không do chủ sở hữu sử dụng.

Cụ thể, nếu chủ sở hữu tự ở trong nhà, họ được hưởng mức thuế ưu đãi. Nhưng nếu nhà được cho thuê hoặc để bỏ trống, mức thuế sẽ cao hơn đáng kể. Đối với đất trống và đất đang phát triển, giá trị chịu thuế được tính bằng 5% giá trị thị trường ước tính.

Tây Ban Nha, Italia và Mỹ: Những “làn sóng” thuế mới

Theo cơ quan thuế Tây Ban Nha Agencia Tributaria, nước này cho phép chính quyền địa phương áp dụng mức phụ phí lên tới 150% đối với Thuế bất động sản (IBI) đối với những ngôi nhà bị bỏ trống trên 2 năm. 

Đối với chủ sở hữu không cư trú, ngay cả khi bất động sản bị bỏ trống cả năm, họ vẫn phải chịu thuế thu nhập ước tính, được tính bằng 19% (đối với công dân EU/EEA) hoặc 24% (đối với người ngoài EU) của 1,1% hoặc 2% giá trị địa chính của bất động sản.

Tại Italia, theo Investire Oggi, thuế bất động sản (IMU) vẫn phải nộp ngay cả khi căn nhà bị bỏ trống hoàn toàn. 

Tuy nhiên, mức thuế có thể được giảm 50% nếu bất động sản được chứng nhận là không thể ở được hoặc không sử dụng được.

Tại Mỹ, một số thành phố đã áp dụng các biện pháp thuế mạnh tay ở cấp địa phương. Thành phố Oakland (bang California) đánh thuế từ 3.000 USD đối với căn hộ và 6.000 USD đối với nhà ở và đất chưa phát triển bị bỏ trống. 

Thành phố Baltimore (bang Maryland) thậm chí còn áp dụng mức thuế gấp 3 lần thuế suất đầy đủ trong năm đầu tiên và gấp 4 lần trong các năm tiếp theo đối với những bất động sản bị phân loại là “bỏ trống”.