Quý IV/2024, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) chính thức công nhận nhà máy Ninh Hạ của tập đoàn Mengniu (Trung Quốc) là "Nhà máy hải đăng" (Lighthouse Factory). Đây là nhà máy sữa nước đầu tiên trên thế giới đạt được danh hiệu này.
Danh hiệu "Nhà máy hải đăng" được WEF trao cho các cơ sở sản xuất tiên phong ứng dụng công nghệ số tiên tiến để nâng cao giá trị cho khách hàng, rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường và tối ưu hiệu suất vận hành.
Theo WEF, nhờ ứng dụng hơn 30 giải pháp công nghệ 4.0, nhà máy Mengniu Ninh Hạ đã giảm 32% chi phí vận hành, rút ngắn 55% chu kỳ giao hàng và giảm 60% lỗi chất lượng.
Nhà máy được tự động hóa hoàn toàn dưới sự giám sát của đội ngũ kỹ sư vận hành và bảo trì.
Các nhân viên vận hành này sẽ nhận chỉ thị trực tiếp và được hệ thống phát cảnh báo theo thời gian thực bất cứ khi nào xuất hiện tình huống cần xử lý.
Đáng chú ý, cơ sở đặt mục tiêu đạt tỷ lệ hiệu quả lao động cao nhất thế giới: chỉ cần 100 nhân sự để sản xuất 1 triệu tấn sản phẩm sữa mỗi năm.
Những con số từ mô hình "nhà máy hải đăng" vạch ra tiêu chuẩn mới cho ngành sản xuất bơ sữa toàn cầu. Tuy nhiên, khi nhìn về thị trường Việt Nam, các nhà sản xuất đang phải đối mặt với một thực tế phức tạp hơn nhiều.
Chia sẻ với VietNamNet bên lề Triển lãm Quốc tế Ngành Sữa và Sản phẩm Sữa 2026, ông Nguyễn Vân, Giám đốc khối Kỹ Thuật Tetra Pak Việt Nam đánh giá thách thức lớn nhất của ngành sữa trong nước hiện nay là sự thiếu đồng bộ về hạ tầng.
Do đặc thù mở rộng quy mô kinh doanh theo từng giai đoạn, các doanh nghiệp ngành sữa thường đầu tư thiết bị ở nhiều thời điểm khác nhau.
Hệ quả là trong cùng một nhà máy có sự pha trộn giữa các loại máy móc thế hệ cũ và những thiết bị vạn vật kết nối (IoT) hiện đại. Không tương thích về công nghệ khiến việc quản lý và đồng bộ hóa dữ liệu trở thành rào cản lớn.
Bên cạnh đó, quy mô vốn đầu tư cũng là một bài toán hóc búa. Đa số doanh nghiệp không thể chịu mức chi phí khổng lồ để loại bỏ dây chuyền cũ và thay mới toàn bộ hạ tầng công nghệ chỉ trong một lần.
Để giải quyết tình trạng này, một số giải pháp phần mềm kiến trúc mở như nền tảng Factory OS đã được đưa vào ứng dụng.
Theo đại diện Tetra Pak, trọng tâm của phương pháp này là xây dựng một nền tảng tích hợp dữ liệu, đóng vai trò như một "lớp kết nối thông minh" có khả năng giao tiếp với mọi thiết bị bất kể tuổi đời công nghệ.
“Hệ thống sẽ chuẩn hóa các dữ liệu rời rạc từ hệ thống SCADA đời cũ cho đến các thiết bị thế hệ mới thành một nguồn dữ liệu duy nhất, phục vụ cho việc tự động hóa”, ông Nguyễn Vân nói.
Factory OS không chọn cách tiếp cận thay thế toàn bộ thiết bị mà kết nối và nâng cấp giá trị của các thiết bị hiện hữu để tối ưu hóa hiệu suất vận hành mà không đòi hỏi chi phí đầu tư quá lớn.
Nhờ thiết kế theo dạng mô-đun linh hoạt, doanh nghiệp sữa có thể phân bổ chi phí theo nhu cầu thực tế.
Họ có thể bắt đầu số hóa ở quy mô nhỏ như phòng điều khiển trung tâm. Sau khi đánh giá được hiệu quả thực tế, nhà máy mới tiếp tục rót vốn để nâng cấp hệ thống quản lý sản xuất (MES) hay kết nối với hệ thống hoạch định tài nguyên doanh nghiệp (ERP).
Ngoài vấn đề đồng bộ thiết bị, ngành sữa còn chịu áp lực cực lớn về rủi ro từ yếu tố con người.
Công nghệ chế biến sữa đòi hỏi tiêu chuẩn vệ sinh nghiêm ngặt, bất kỳ sai sót thủ công nào cũng ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng mẻ sản xuất.
Để khắc phục, các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) đang được tích hợp sâu vào hệ thống vận hành. AI giúp số hóa toàn bộ các quy trình vận hành chuẩn, hoạt động như một trợ lý ảo nhắc việc và hướng dẫn người thao tác thực hiện chính xác từng bước kiểm soát vệ sinh.
Điều này giúp nhân sự tự tin thực hiện chính xác các bước tiêu chuẩn, đảm bảo chất lượng, hiệu suất cũng như tính tự động hóa của nhà máy.
Việc áp dụng các giải pháp số hóa toàn diện đang dần chứng minh hiệu quả trên quy mô toàn cầu với mức tiết kiệm chi phí vận hành trung bình 32%.
Tại Việt Nam, xu hướng này cũng đang được các doanh nghiệp lớn trong ngành áp dụng trong lộ trình xây dựng nhà máy thông minh, từng bước thu hẹp khoảng cách với các "ngọn hải đăng" của thế giới.
Thêm cơ hội đưa sản phẩm AI Việt Nam vươn tới Thung lũng SiliconMột hành lang đổi mới sáng tạo xuyên biên giới dành riêng cho các doanh nghiệp khởi nghiệp (startup) trí tuệ nhân tạo đã chính thức được thiết lập, mở ra cơ hội lớn cho các startup Việt Nam tiến ra thị trường toàn cầu.
.svg){kind=icon}
