Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đang chủ trì, phối hợp khẩn trương với các bộ, ngành và địa phương, cơ quan liên quan xây dựng đề án trình Hội nghị Trung ương lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa 14 ban hành Nghị quyết về các giải pháp chiến lược thúc đẩy tăng trưởng kinh tế "2 con số" gắn với xác lập mô hình tăng trưởng mới, đồng thời trình ban hành Chương trình hành động thực hiện nghị quyết.
Lần đầu tiên có quan điểm 'lấy phát triển để ổn định, ổn định để thúc đẩy phát triển'
Xin ông cho biết các nội dung cốt lõi về phát triển kinh tế - xã hội được nêu trong Văn kiện Đại hội 14?
Văn kiện Đại hội 14 của Đảng đã xác định rõ “2 mục tiêu 100 năm”, theo đó, đến năm 2030, nước ta trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045, trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Đồng thời, văn kiện cũng xác định mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 8.500 USD.
Văn kiện đã nêu 5 quan điểm chỉ đạo chiến lược, trong đó có nhiều nội dung mới về phát triển kinh tế - xã hội. Đáng chú ý là lần đầu tiên có quan điểm "lấy phát triển để ổn định, ổn định để thúc đẩy phát triển" và nêu yêu cầu về tự chủ chiến lược, đổi mới mô hình phát triển; coi bảo vệ môi trường là nhiệm vụ trung tâm cùng với nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội; đồng thời, công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế đã được nâng tầm trở thành trọng yếu, thường xuyên.
Văn kiện Đại hội 14 cũng đề ra quan điểm về xác lập mô hình tăng trưởng mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia là động lực chính và phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất; hoàn thiện thể chế phát triển gắn với thực hiện đồng bộ 4 chuyển đổi (chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực).
Bên cạnh đó, Đại hội 14 định hướng nhiều nội dung lớn, cụ thể về hoàn thiện thể chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đổi mới mô hình tăng trưởng, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính, phát triển văn hóa - con người, bảo đảm quốc phòng - an ninh, đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Đặc biệt, Đại hội nhấn mạnh tiếp tục tập trung vào thực hiện thành công 3 đột phá chiến lược với những trọng tâm cho giai đoạn 5 năm tới.
Thứ nhất là đột phá về thể chế và thực thi, bảo đảm chủ trương đi đôi với lộ trình, nguồn lực và giám sát. Không chỉ hoàn thiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà còn tập trung vào các vấn đề mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để, phát triển lực lượng sản xuất mới, các mô hình, phương thức sản xuất kinh doanh mới.
Thứ hai là đột phá về nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, thông qua đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, xây dựng xã hội học tập. Trọng tâm mới là thu hút, trọng dụng nhân tài, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao trong các ngành công nghệ cao, công nghệ lõi.
Thứ ba là đột phá về hạ tầng đồng bộ, hiện đại, nhất là hạ tầng giao thông, năng lượng, đô thị gắn với liên kết vùng và phát triển bền vững; chuyển trọng tâm sang hạ tầng số và dữ liệu, hạ tầng xanh...
Một trong những mục tiêu cụ thể của nhiệm kỳ Đại hội 14 đề ra là “phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm”. Ban Chính sách, chiến lược Trung ương tham mưu những giải pháp nào để thực hiện thành công mục tiêu này, thưa ông?
Hiện nay, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đang chủ trì, phối hợp khẩn trương với các bộ, ngành và địa phương, cơ quan liên quan xây dựng Đề án trình Hội nghị Trung ương lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 14 ban hành Nghị quyết về các giải pháp chiến lược thúc đẩy tăng trưởng kinh tế "2 con số" gắn với xác lập mô hình tăng trưởng mới, đồng thời trình ban hành Chương trình hành động thực hiện nghị quyết.
Để thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng kinh tế “2 con số”, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương tham mưu triển khai đồng bộ và hiệu quả 10 nhóm nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu.
Đó là tạo sự thống nhất cao trong nhận thức và hành động về sự cần thiết, cấp bách phải thực hiện các giải pháp đột phá, đồng bộ và mang tính cách mạng để thực hiện yêu cầu tăng trưởng cao và bền vững gắn với xác lập mô hình tăng trưởng mới.
Thứ hai là đẩy nhanh chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới, lấy phát triển đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính.
Thứ ba là khẩn trương, quyết liệt hoàn thiện mô hình quản trị quốc gia và thể chế phát triển; xóa bỏ các rào cản, điểm nghẽn để giải phóng sức sản xuất và khơi thông mọi nguồn lực; thực hiện cuộc cách mạng về cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Thứ tư là bảo đảm các yếu tố nền tảng cho tăng trưởng “2 con số” giai đoạn 2026-2030 và tiếp tục tăng trưởng nhanh, bền vững đến năm 2045. Trong đó gồm có việc bảo đảm nguồn vốn đầu tư cho tăng trưởng; bảo đảm cung ứng điện và các nguồn năng lượng khác; bảo đảm lao động đủ số lượng và tiêu chuẩn chất lượng; bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô; bảo đảm hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại.
Thứ năm là đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với chuyển đổi số đồng bộ, toàn diện, hiệu quả các ngành, lĩnh vực.
Thứ sáu là phát huy vai trò chiến lược của thị trường trong nước; thúc đẩy toàn diện các động lực tăng trưởng từ phía cầu.
Thứ bảy là tạo động lực mới cho phát huy vai trò cộng hưởng tích cực của các khu vực kinh tế trên cơ sở hài hòa hợp tác và cạnh tranh.
Thứ tám là khai thác và phát huy hiệu quả không gian phát triển mới của các vùng, cực tăng trưởng, địa phương và các mô hình, phương thức kinh tế mới cũng là một nhiệm vụ, giải pháp quan trọng.
Thứ chín là hội nhập quốc tế thực chất, chủ động, thu hút và sử dụng hiệu quả các nguồn lực từ bên ngoài.
Cuối cùng là nâng cao hiệu quả kết hợp giữa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh gắn với bảo đảm vững chắc, quốc phòng, an ninh; bảo đảm an sinh xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái.
Mô hình tăng trưởng mới đồng bộ với 5 quá trình chuyển đổi quan trọng
Trong các nội dung quan trọng của chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội 14 có nhấn mạnh đến nhiệm vụ “xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính”. Ông có thể nói rõ hơn các yêu cầu đặt ra đối với xác lập mô hình tăng trưởng mới là gì, thưa ông?
Yêu cầu đặt ra đối với xác lập mô hình tăng trưởng mới là phải lấy phát triển đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng đạt “2 con số” trong giai đoạn 2026-2030 và tiếp tục tăng trưởng nhanh, bền vững đến năm 2045 .
Tạo lập, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới từ phát triển các mô hình kinh tế mới, mô hình khu kinh tế chuyên biệt và từ các không gian kinh tế, các ngành kinh tế mới; hình thành các cực tăng trưởng, các vùng kinh tế trọng điểm, các đô thị, đặc khu kinh tế thế hệ mới.
Theo đó, cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang dựa vào nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh. Trong đó tập trung vào tăng năng suất lao động (đạt khoảng 8,5%/năm so với mức 5-6% hiện nay), tăng tỷ trọng đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt trên 55% (so với mức khoảng 47% hiện nay), nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư để giảm tỷ lệ sử dụng vốn (ICOR) ở mức khoảng 6,4 hiện nay xuống còn khoảng 4-4,5; tạo lập, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới từ phát triển các mô hình kinh tế mới, mô hình khu kinh tế chuyên biệt và từ các không gian kinh tế, các ngành kinh tế mới; hình thành các cực tăng trưởng, các vùng kinh tế trọng điểm, các đô thị, đặc khu kinh tế thế hệ mới.
Mô hình tăng trưởng mới cần dựa trên 2 nền tảng quan trọng đó là Nhà nước kiến tạo, thể chế phát triển hiện đại và tri thức, khoa học, công nghệ và năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia.
Đồng thời cần phát huy mạnh mẽ vai trò động lực, tiên phong, dẫn dắt của kinh tế nhà nước; động lực quan trọng nhất của kinh tế tư nhân, động lực kép từ thị trường xuất khẩu và trong nước; kết hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các động lực tăng trưởng mới và các động lực tăng trưởng truyền thống, giữa thu hút các nguồn lực bên ngoài và huy động nguồn nội lực, trong đó nguồn lực bên ngoài là quan trọng, đột phá nhưng nguồn nội lực là quyết định.
Cuối cùng, mô hình tăng trưởng mới cần bảo đảm đồng bộ với 5 quá trình chuyển đổi quan trọng, đó là chuyển đổi quản trị quốc gia, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi cơ cấu, chuyển đổi lao động.
Đại hội 14 tạo ra 3 đột phá thể hiện rõ bản lĩnh và trí tuệ của Đảng sẽ bảo đảm cho sự phát triển tươi đẹp của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Theo đại biểu Quốc hội Hà Sỹ Đồng, Đại hội 14 có ý nghĩa bản lề lịch sử. Đất nước ở thời điểm không được phép do dự, không được phép chậm trễ, càng không được phép tự bằng lòng.
.svg){kind=icon}
