Vì sao lại nói ‘vắng như chùa Bà Đanh’?

Chùa Bà Đanh tọa lạc tại thôn Đanh Xá, xã Kim Bảng, tỉnh Ninh Bình (trước đây là huyện Kim Bảng, Hà Nam). Chùa còn có tên khác là Bảo Sơn tự, nằm cạnh núi Ngọc nổi tiếng thơ mộng và linh thiêng với diện tích khoảng 10ha.

Chùa là một quần thể kiến trúc liên hoàn gồm nhà bái đường, nhà thượng điện, nhà trung đường, phủ thờ Mẫu, nhà Tổ… Chùa thuộc dòng Phật giáo Đại Thừa sở hữu những nét riêng, khá độc đáo.

Lý giải cho sự vắng vẻ đi vào thành ngữ “Vắng như chùa Bà Đanh”, nhiều ý kiến cho rằng do trước đây, chùa nằm ở xa dân cư, ba mặt là sông và rừng rậm chắn, lối đi độc đạo, lại có nhiều thú dữ khiến người dân sợ hãi. Vì thế, chùa ít người đến viếng thăm.

Theo truyền thuyết của địa phương, chùa thờ nữ thần linh thiêng trông coi việc điều mưa khiển gió, giúp dân trừ lũ lụt, đem lại mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu nên được gọi là chùa Đức Bà làng Đanh, gọi tắt là chùa Bà Đanh như tên gọi ngày nay.

Chùa Bà Đanh nằm bên tả ngạn sông Đáy, tựa lưng vào núi Ngọc. Đối ngạn về phía Đông là cụm di tích Đền Trúc - Ngũ Động Sơn.

Chùa Bà Đanh cũng như nhiều chùa khác ở miền Bắc, điện thờ gồm nhiều tượng Phật và Bồ Tát như các chùa thờ Phật theo phái Đại thừa, đồng thời còn có tượng Tam phủ, Tứ phủ của tín ngưỡng dân gian. Năm 1994, chùa Bà Đanh được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia.

Lễ hội chùa Bà Đanh được tổ chức từ ngày 9 đến 11 tháng 2 (âm lịch) hàng năm. Ngoài những nghi thức tế lễ truyền thống, chùa còn tổ chức lễ cầu an, rước kiệu và trò chơi dân gian như: chọi gà, kéo co, bơi thuyền chải, cờ người.