Vì sao ông Trump muốn chấm dứt hiệp ước hạt nhân với Nga?

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút khỏi Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) kéo dài hơn 1 thập kỷ qua với Nga.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút khỏi Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) kéo dài hơn 1 thập kỷ qua với Nga.

Hình ảnh chân thực về cuộc sống ở ngoại ô Bình Nhưỡng

Thế giới 24h: Điều kinh hoàng ở nơi nghi có MH370

Những bí ẩn chưa lời giải quanh vụ nhà báo Khashoggi bị giết

Nói với các phóng viên hôm 20/10 trước khi lên chuyên cơ Không lực Một (Air Force One) rời Nevada cho chiến dịch vận động tiếp theo, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng: “Nga đã vi phạm thỏa thuận. Họ đã vi phạm thỏa thuận đó nhiều năm rồi. Tôi không hiểu tại sao Tổng thống Obama đã không đàm phán hay rút khỏi hiệp ước này. Chúng tôi sẽ không để họ vi phạm hiệp ước, tiếp tục với vũ khí hạt nhân còn chúng ta thì không được phép làm điều đó. Chúng ta là bên vẫn còn ở trong thỏa thuận và tuân thủ các thỏa thuận. Những Nga thì không. Vì thế, chúng ta sẽ xóa bỏ thỏa thuận đó". 

{keywords}
Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Tổng thống Nga Putin trong cuộc gặp thượng đỉnh hồi tháng 7/2018 tại Helsiki. Ảnh: CNN

INF là gì?

Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung INF được ký giữa Tổng thống Mỹ Ronald Regan và Nhà lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev ngày 8/12/1987 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/6/1988.

Theo Hiệp ước INF, cả Nga và Mỹ cam kết cam kết không sản xuất, thử nghiệm, triển khai các tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình trên mặt đất tầm trung và tầm ngắn (từ 500 - 5.500 km). Hiệp ước được ký kết đã mở ra một nền tảng bạo vệ cho các đồng minh châu Âu của Mỹ và đánh dấu một thỏa thuận quan trọng giữa 2 nước là trung tâm của cuộc chạy đua vũ trang trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Cựu phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ John Kirby, hiện là chuyên gia phân tích quân sự và ngoại giao của CNN, giải thích rằng, hiệp ước INF “không được thiết kế để giải quyết tất cả các vấn đề giữa Mỹ và Liên Xô”, mà “là để cung cấp các biện pháp về sự ổn định chiến lược trên lục địa châu Âu”.

Ông nói: “Tôi cho rằng các đồng minh châu Âu bây giờ không ai mừng khi nghe tin Tổng thống Trump muốn Mỹ rút khỏi hiệp ước này”.

Tại sao tuyên bố rút khỏi INF vào thời điểm này?

Chính quyền của Tổng thống Trump nhiều lần nói rằng, Nga vi phạm hiệp ước INF, và cũng chỉ ra rằng, chính quyền tiền nhiệm của Tổng thống Barack Obama cũng không ít lần cáo buộc Nga vi phạm các điều khoản của hiệp ước.

Năm 2014, CNN đưa tin Mỹ cáo buộc Nga vi phạm Hiệp ước INF, viện dẫn các vụ thử tên lửa hành trình từ năm 2008. Thời điểm đó (năm 2014), đã thông báo cho các đồng minh NATO về các hành động nghi là phá vỡ hiệp ước của phía Nga. Tuy nhiên, phải tới gần đây NATO mới chính thức xác nhận các hành động của Nga giống như vi phạm hiệp ước INF.

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg đầu tháng này nói rằng, NATO vẫn “lo ngại về việc Nga thiếu tôm trọng các cam kết quốc tế, trong đó có Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung”.

“Hiệp ước INF là yếu tố quan trọng đối với an ninh của chúng tôi. Hiện tại hiệp ước này đang gặp nguy hiểm vì các hành động của Nga. Sau nhiều năm phủ nhận, Nga mới đây đã thừa nhận sự tồn tại của hệ thống tên lửa mới, có tên là 9M729. Nga không cung cấp bất cứ câu trả lời đáng tin cậy nào về hệ thống tên lửa mới. Tất cả các thành viên NATO đều nhất trí rằng, đánh giá hợp lý nhất là: Nga đang vi phạm hiệp ước INF. Do đó, điều cấp thiết là Nga phải giải quyết các mối lo ngại này một cách đầy đủ và minh bạch”, ông Stoltenberg nói trong cuộc họp của các bộ trưởng quốc phòng NATO đầu tháng 10/2018.

Việc Nga không tuân thủ Hiệp ước INF cũng được nêu trong Báo cáo tình hình hạt nhân gần đây nhất do Bộ Quốc phòng Mỹ công bố tháng 2/2018, theo đó, Nga “tiếp tục vi phạm một loạt hiệp ước và cam kết về kiểm soát vũ khí”.

“Nói rộng hơn, Nga đang bác bỏ hoặc trốn tránh các nghĩa vụ và cam kết quốc tế dưới một loạt hiệp ước, và ngăn chặn những nỗ lực của Mỹ về Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (START)”, báo cáo nhấn mạnh.

INF có ý nghĩa gì với an ninh Mỹ?

Việc Mỹ rút khỏi hiệp ước INF có thể dấy lên một cuộc chạy đua vũ trang trên khắp châu Âu, tương tự với cuộc chạy đua đã từng diễn ra trước khi hiệp ước được ký vào những năm 1980.

“Tôi không nghĩ chúng ta đang ở đúng thời điểm”, ông John Kirby nói. “Nếu rút khỏi INF, chúng ta thực sự cần phải nghĩ chúng ta sẽ làm điều đó như thế nào, ngay bây giờ, vì năng lực của chúng ta không cân bằng với Nga, đặc biệt là về các tên lửa. CHúng ta sẽ cố gắng và chống lại chúng như thế nào? Chúng ta sẽ cố gắng và giúp ngăn chặn việc sử dụng nó trên lục địa châu Âu ra sao?”.

Yếu tố Trung Quốc?

Giới chức chính quyền Mỹ tin rằng, Hiệp ước INF đang đặt Mỹ ở thế bất lợi hơn vì Trung Quốc không tham gia vào cam kết cắt giảm các tên lửa hạt nhân tầm trung ở Thái Bình Dương, trong khi các điều khoản của Hiệp ước không cho phép Mỹ phát triển vũ khí mới.

Phát biểu với các phóng viên ngày 20/10, Tổng thống Trump có đề cập tới Trung Quốc khi giải thích về lý do ông muốn Mỹ rút khỏi INF.

“Nếu Nga hay Trung Quốc chạy tới và nói ‘chúng ta hãy khôn ngoan hơn, hãy để không ai trong chúng ta phát triển những vũ khí này’. Nhưng nếu Nga đang làm điều đó, Trung Quốc làm điều đó và chúng ta thì vẫn cứ tuân thủ các cam kết thì đó là điều không thể chấp nhận được”, ông Trump nói.

Phát biểu trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện năm 2017, Tư lệnh Bộ chỉ huy Thái Bình Dương, Đô đốc Harry Harris nói rằng, khoảng 95% lực lượng tên lửa Trung Quốc sẽ vi phạm INF nếu Trung Quốc là một bên trong thỏa thuận. “Đây là sự thật rất quan trọng, vì Mỹ không có năng lực tương đương do chúng ta tuân thủ INF với Nga”.

Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton cũng dự kiến sẽ thảo luận về INF với giới chức Nga khi ông có chuyến thăm Moscow sắp tới.

Trong khi đó, nhà phân tích John Kirby cho rằng phía Nga sẽ đồng ý với quyết định của Mỹ về việc rút khỏi INF. “Điều này cho Nga cái cớ tiếp túc những gì họ đang làm và sẽ làm một cách công khai hơn”.

Phản ứng về quyết định của Tổng thống Donald Trump, Thượng nghị sỹ Nga Alexey Pushkov ngày 21/10 nói trên Twitter rằng: “Mỹ đang đưa thế giới trở lại Chiến tranh Lạnh” và đây là “cú đòn nặng giáng vào toàn bộ hệ thống ổn định chiến lược trên thế giới”.

Thượng nghị sỹ Nga Konstantin Kosachev cũng cảnh báo trên Facebook cá nhân rằng hậu quả sẽ thực sự thảm khốc. Tuy nhiên, ông nói việc Mỹ rút khỏi INF vẫn chưa chính thức và có thể coi tuyên bố của ông Trump là “một kiểu ra tối hậu thư hơn là một hành động pháp lý đã hoàn thành”.

Theo VOV

Ông Trump tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Nga

Ông Trump tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Nga

Tổng thống Trump bất ngờ tuyên bố sẽ rút Mỹ khỏi một hiệp ước cấm thử vũ khí hạt nhân đã ký với Nga từ thời chiến Chiến tranh Lạnh.

Vụ nhà báo bị giết: Lý do ông Trump không muốn trừng phạt Ảrập Xêút

Vụ nhà báo bị giết: Lý do ông Trump không muốn trừng phạt Ảrập Xêút

Nhà Trắng có thể đối mặt với quá nhiều rủi ro khi bắt Ảrập Xêút phải trả giá nếu quả thực nước này đứng sau vụ giết nhà báo Jamal Khashoggi.

Thế giới 7 ngày: Phát ngôn sốc của ông Trump

Thế giới 7 ngày: Phát ngôn sốc của ông Trump

Vụ nhà báo Ảrập Xêút bị giết dã man trong lãnh sự quán nước này ở Thổ Nhĩ Kỳ, phát ngôn gây sốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump, bằng chứng mới về máy bay MH370 là các sự kiện thế giới nổi bật trong tuần qua.

Kremlin bình luận về 'quan hệ đặc biệt" giữa hai ông Trump-Putin

Kremlin bình luận về 'quan hệ đặc biệt" giữa hai ông Trump-Putin

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump không có những mối quan hệ đặc biệt vì điều đó không có khả năng xảy ra, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov khẳng định

Ông Trump ‘gần như chắc chắn’ nhà báo Khashoggi đã chết

Ông Trump ‘gần như chắc chắn’ nhà báo Khashoggi đã chết

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/10 cho biết, ‘gần như chắc chắn’ nhà báo Jamal Khashoggi đã chết.

tin nổi bật

Đức không chuyển tiêm kích cho Ukraine, Kiev chỉ trích Mỹ chậm giao xe tăng

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius hôm 27/1 tuyên bố Berlin sẽ không cung cấp tiêm kích cho Ukraine.

Video UAV cảm tử Nga ‘diệt gọn’ lựu pháo M777 của Ukraine

Máy bay không người lái (UAV) cảm tử Lancet của Nga mới đây đã phá hủy một khẩu lựu pháo M777 do Mỹ sản xuất được các binh sĩ Ukraine sử dụng trong khu vực chiến dịch quân sự đặc biệt.

Quốc gia thành viên NATO bị nghi bí mật chuyển tiêm kích MiG-29 cho Ukraine

Các tiêm kích MiG-29 bị nghi được một thành viên NATO gửi tới Ukraine trong tình trạng đã tháo rời, và khai báo là phụ tùng thay thế.

Doanh thu xuất khẩu vũ khí của Mỹ tăng 49% trong năm tài khóa 2022

Trong năm tài khóa 2022, doanh thu đến từ bán vũ khí của Mỹ đã tăng 49%, đạt mốc 205,6 tỷ USD.

Hình ảnh xe bọc thép hiện đại nhất Ukraine bị pháo kích trên chiến trường

Ở thời điểm hiện tại của cuộc xung đột Nga-Ukraine, các phương tiện cơ giới hoạt động độc lập trên chiến trường dễ trở thành mục tiêu cho pháo binh đối phương.

Tiêm kích Eurofighter Typhoon từng đánh bại F-22 của Mỹ như thế nào?

Tại một cuộc tập trận vào năm 2012, tiêm kích Eurofighter Typhoon đã thành công đánh bại F-22 của Mỹ khi cận chiến trên không.

Màn đọ súng ‘nảy lửa’ giữa rừng cây của xe tăng Nga và Ukraine

Bộ Quốc phòng Nga mới đây đã công bố đoạn video ghi lại cảnh đánh bại lực lượng Ukraine với hỏa lực yểm trợ từ xe chiến đấu BMPT Terminator (Kẻ hủy diệt).

Đại sứ Nga nói xe tăng Mỹ sẽ bị ‘phá hủy’, Đức xác nhận đưa Leopard 2 tới Ukraine

Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov cảnh báo dàn xe tăng chiến đấu của Mỹ khi được gửi tới Ukraine sẽ bị các lực lượng Nga tiêu diệt.

Rơi máy bay quân sự Philippines, 2 phi công thiệt mạng

Hai phi công Philippines thiệt mang sau khi một chiếc máy bay của không quân nước này bị rơi trong quá trình bay huấn luyện vào hôm nay (25/1).

Hé lộ số lượng xe tăng Mỹ và Đức có thể chuyển cho Ukraine

Các nguồn tin cho biết Mỹ có thể chuyển 30 xe tăng Abrams và Đức ít nhất là 14 chiếc Leopard cho quân đội Ukraine.

Tìm hiểu về lực lượng tình báo tự kỷ của quân đội Israel

Lực lượng vũ trang Israel cổ vũ những người mắc chứng tự kỷ tham gia các đơn vị tình báo của quân đội, nơi họ có thể phát huy tốt nhất khả năng của mình.

Các game thủ vô tình tiết lộ bí mật tiêm kích Mỹ

Những người chơi game trực tuyến đã vô tình để lộ các thông tin nhạy cảm về hai mẫu tiêm kích F-16 và F-15E của Mỹ trong lúc tranh luận về vũ khí ưa thích của họ.

Nga sẽ điều tàu chiến mang tên lửa siêu vượt âm tập trận cùng Trung Quốc, Nam Phi

Một tàu khu trục mang theo các các tên lửa hành trình siêu vượt âm thế hệ mới của Nga sẽ tham gia các cuộc tập trận chung với Trung Quốc và Nam Phi vào tháng 2.

Sức mạnh của xe bọc thép Canada trang bị cho Ukraine

Xe bọc thép chở quân Senator mà Canada sắp viện trợ cho Ukraine sở hữu tính cơ động cao, khả năng bảo vệ chống lại các cuộc tấn công vật lý và hóa học.

Video lực lượng thân Ukraine giao tranh với quân Nga ở Bakhmut

Những hình ảnh dưới đây cho thấy mức độ giao tranh dữ dội những ngày qua tại thành phố Bakhmut thuộc Đông Ukraine.