Ngày 13/8, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính phối hợp với Tập đoàn Thermo Fisher Scientific tổ chức Diễn đàn “Đồng hành cùng Việt Nam hiện thực hóa khát vọng phát triển công nghiệp bán dẫn, AI và đổi mới sáng tạo”.

Trong khuôn khổ diễn đàn, hai bên ký kết và trao Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) nhằm phát triển phòng thí nghiệm dùng chung về bán dẫn và công nghệ y - sinh tại NIC Hòa Lạc theo tiêu chuẩn quốc tế.

W-13082026 NIC Vo Xuan Hoai.jpg
Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc NIC phát biểu khai mạc diễn đàn, sáng 13/8. Ảnh: Du Lam

Phát biểu khai mạc, ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc NIC nhấn mạnh: "Giá trị lớn nhất của hợp tác giữa NIC và Thermo Fisher không chỉ nằm ở việc đưa một số thiết bị hay công nghệ vào Việt Nam, mà là cùng nhau xây dựng một mô hình hạ tầng nghiên cứu mở, nơi doanh nghiệp, startup, trường đại học và viện nghiên cứu có thể tiếp cận công nghệ, thiết bị và chuyên gia ở tiêu chuẩn quốc tế với chi phí và thời gian hợp lý hơn".

Lời giải cho điểm nghẽn thiếu hụt máy móc, hạ tầng công nghệ cao

Trong bối cảnh Việt Nam đang quyết liệt triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, hai ngành công nghệ chiến lược là công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI) được xác định là động lực tăng trưởng mới. Tuy nhiên, việc đầu tư hệ thống thiết bị đo lường, phân tích, kiểm thử và nghiên cứu chuyên sâu đòi hỏi nguồn kinh phí rất lớn.

Rào cản về chi phí đầu tư ban đầu đắt đỏ cùng tốc độ thay đổi nhanh chóng của công nghệ khiến nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ, các nhóm khởi nghiệp (startup) cũng như các viện nghiên cứu, trường đại học trong nước khó có khả năng tự trang bị toàn bộ hạ tầng. Nếu từng đơn vị tự đầu tư riêng lẻ, nguồn lực sẽ bị phân tán, dẫn đến tình trạng hiệu suất khai thác thiết bị không cao và lãng phí.

Để giải quyết điểm nghẽn hạ tầng dùng chung này, NIC đã chủ động kết nối và xúc tiến hợp tác với các đối tác quốc tế, trong đó có Thermo Fisher Scientific - tập đoàn công nghệ sở hữu vốn hóa 220 tỷ USD. Theo định hướng hợp tác, mô hình phòng thí nghiệm dùng chung dự kiến đặt tại NIC Hòa Lạc sẽ hoạt động như một hạ tầng nghiên cứu mở.

Thay vì mỗi đơn vị phải tự bỏ ra khoản kinh phí khổng lồ để sở hữu máy móc riêng, mô hình dùng chung cho phép tập trung nguồn lực, giúp các nhà khoa học, kỹ sư và doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp hệ thống thiết bị hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia quốc tế với chi phí hợp lý. Nhờ đó, các đơn vị có thể giảm chi phí tiếp cận công nghệ, rút ngắn thời gian nghiên cứu - phát triển (R&D) và nhanh chóng đưa sản phẩm ra thị trường.

Hợp sức tạo bệ phóng cho công nghệ chiến lược

W-13082026 NIC 1.jpg
Ông Gianluca Pettiti, Chủ tịch kiêm Giám đốc Vận hành của Thermo Fisher Scientific mong muốn đóng góp năng lực công nghệ, thiết bị và chuyên môn để hỗ trợ Việt Nam nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển sản phẩm và đổi mới sáng tạo. Ảnh: Du Lam

Đánh giá cao tiềm năng phát triển các ngành công nghệ cao tại Việt Nam, ông Gianluca Pettiti, Chủ tịch kiêm Giám đốc Vận hành của Thermo Fisher Scientific, khẳng định tập đoàn sẵn sàng đóng góp năng lực thiết bị, công nghệ và kinh nghiệm từ mạng lưới cơ sở nghiên cứu rộng lớn tại hơn 50 quốc gia trên thế giới.

"Việt Nam đã có một tầm nhìn rất tham vọng để tạo ra một hệ sinh thái cạnh tranh về đổi mới sáng tạo toàn cầu với những ngành cơ bản như là công nghệ sinh học, hay y tế, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo... Để đạt được tham vọng này, không chỉ cần đến công nghệ mà còn cần một nền tảng rất quan trọng - năng lực nghiên cứu cũng như khả năng của lực lượng lao động và sự hợp tác đa bên", ông Gianluca Pettiti khẳng định.

Không chỉ dừng lại ở việc mượn lực từ tập đoàn quốc tế, khối doanh nghiệp công nghệ trong nước cũng chủ động tham gia xây dựng hệ sinh thái. Ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT, nhấn mạnh yêu cầu tăng cường năng lực tự chủ công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam và cho biết FPT sẵn sàng phối hợp cùng NIC và Thermo Fisher trong các mảng thế mạnh như AI, dữ liệu, tự động hóa và chuyển đổi số. Sự đóng góp này nhằm bổ sung năng lực công nghệ số cho các mô hình phòng thí nghiệm và hạ tầng nghiên cứu dùng chung.

Sự kết hợp giữa vai trò kiến tạo của Nhà nước, công nghệ chuyên sâu từ tập đoàn quốc tế và giải pháp phần mềm của doanh nghiệp nội địa tạo nên mô hình hợp tác công - tư kiểu mới. Mô hình này giúp chuyển hóa các nguồn lực quốc tế thành năng lực nghiên cứu và phát triển thực chất ngay tại Việt Nam.

Phòng thí nghiệm dùng chung tại NIC Hòa Lạc được định hướng trở thành hạ tầng nền tảng, phục vụ toàn bộ chuỗi công đoạn: từ nghiên cứu phát triển, kiểm thử công nghệ cho đến đào tạo nhân lực chất lượng cao. Việc hình thành trung tâm nghiên cứu mở này không chỉ giải quyết bài toán trước mắt cho các startup hay trường đại học mà còn tạo tiền đề để nhân rộng mô hình sang các lĩnh vực công nghệ chiến lược khác trong tương lai.

Mục tiêu cuối cùng, theo lãnh đạo NIC, là hình thành những năng lực công nghệ thực chất tại Việt Nam, nơi doanh nghiệp có thể tiếp cận công nghệ tiên tiến, nhà khoa học có hạ tầng để nghiên cứu, startup có điều kiện phát triển sản phẩm và các tập đoàn quốc tế tìm thấy một hệ sinh thái đủ năng lực để đầu tư, hợp tác và cùng tăng trưởng.

Sáng kiến mới hỗ trợ 15.000 USD cho thanh niên khởi nghiệp20 dự án công nghệ và đổi mới sáng tạo vì cộng đồng và phát triển bền vững của giới trẻ sẽ nhận gói hỗ trợ tài chính không hoàn lại lên tới 15.000 USD và cơ hội kết nối mạng lưới chuyên gia dài hơi để hiện thực hóa sản phẩm trong đời sống.