Việt Nam nhập siêu hơn 15 tỷ USD sau nhiều năm xuất siêu liên tiếp

Theo Cục Hải quan, sự gia tăng mạnh của nhập khẩu các mặt hàng điện tử, dầu thô và máy móc thiết bị phục vụ sản xuất là những nguyên nhân chính khiến cán cân thương mại đảo chiều.

Số liệu mới nhất từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho thấy, từ đầu năm đến ngày 7/6, Việt Nam đã nhập siêu khoảng 15,36 tỷ USD. Đây được xem là hiện tượng khác biệt so với xu hướng trong nhiều năm qua, khi nền kinh tế thường xuyên ghi nhận thặng dư thương mại ở mức cao.

Tại buổi gặp mặt báo chí ngày 9/6, ông Ngô Như An, Phó trưởng Ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan - Cục Hải quan (Bộ Tài chính), cho biết trong 5 tháng đầu năm, mức nhập siêu đạt 13,81 tỷ USD. Tuy nhiên, chỉ trong chưa đầy 10 ngày đầu tháng 6, con số này đã tăng thêm hơn 1,5 tỷ USD.

Theo ông An, sự gia tăng đột biến của ba nhóm hàng nhập khẩu chủ lực gồm máy vi tính và sản phẩm điện tử, dầu thô cùng máy móc thiết bị phục vụ sản xuất là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên.

Đứng đầu danh sách là nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện. Riêng trong tháng 5, nhóm hàng này đã nhập siêu gần 8 tỷ USD. Lũy kế 5 tháng đầu năm, mức nhập siêu của nhóm đạt tới 32 tỷ USD, tăng 80,5% so với cùng kỳ năm trước.

Với kim ngạch nhập khẩu đạt 88,2 tỷ USD, nhóm hàng điện tử hiện chiếm tới 38,4% tổng giá trị nhập khẩu của cả nước, trở thành yếu tố then chốt tạo áp lực lên cán cân thương mại.

Bên cạnh đó, tình hình địa chính trị phức tạp và xung đột tại Trung Đông đã đẩy giá dầu thô tăng cao, làm gia tăng giá trị nhập khẩu. Mặc dù lượng dầu thô nhập khẩu giảm 18,2% so với cùng kỳ năm ngoái, giá bình quân mỗi tấn dầu lại tăng từ 570,2 USD lên 725,7 USD, khiến tổng trị giá nhập khẩu vẫn tăng 4,1%.

Đối với xăng dầu thành phẩm, mức tăng còn rõ nét hơn khi sản lượng nhập khẩu tăng 15,8%, trong khi kim ngạch tăng tới 81,6%, đạt gần 4,9 tỷ USD tính đến hết tháng 5.

Nguyên nhân quan trọng tiếp theo đến từ nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị và linh kiện ô tô phục vụ sản xuất. Trong 5 tháng đầu năm, kim ngạch nhập khẩu máy móc thiết bị đạt 27,8 tỷ USD, còn linh kiện và phụ tùng ô tô vượt 3,1 tỷ USD.

Theo đánh giá của cơ quan Hải quan, nhiều doanh nghiệp đang chủ động tăng nhập khẩu và dự phòng thiết bị nhằm bảo đảm duy trì hoạt động sản xuất cho các đơn hàng đã ký kết trước đó.

Dù bức tranh thương mại hiện vẫn nghiêng về phía nhập siêu, ông Ngô Như An cho rằng áp lực thâm hụt đang có dấu hiệu hạ nhiệt. Việt Nam đã xuất siêu khoảng 0,5 tỷ USD trong nửa cuối tháng 5, đồng thời mức nhập siêu trong những ngày đầu tháng 6 cũng thấp hơn đáng kể so với giai đoạn trước.

Tuy nhiên, việc dự báo chính xác cán cân thương mại từ nay đến cuối năm vẫn là bài toán khó do những biến động khó lường của thị trường quốc tế cũng như các cuộc xung đột vũ trang đang diễn ra.

Để phục vụ công tác điều hành kinh tế vĩ mô, Cục Hải quan cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến xuất nhập khẩu và công bố số liệu định kỳ nửa tháng một lần, qua đó hỗ trợ các cơ quan chức năng đánh giá tình hình và xây dựng các kịch bản quản lý phù hợp trong bối cảnh mới.

Tiến Dũng