Cái chết của hiệp sĩ và yêu cầu cải cách hành pháp

 - Không ai phủ nhận rằng mỗi người đều phải có trách nhiệm để cuộc sống quanh mình tốt đẹp hơn. Nhưng trách nhiệm của mỗi công dân đều phụ thuộc vào sự tự nguyện và năng lực của họ.

Anh Nguyễn Hoàng Nam năm nay 29 tuổi, độ tuổi mà phần lớn đều bị gia đình giục giã chuyện an cư lạc nghiệp. Anh và bạn gái đã chọn ngày lành tháng tốt, chuẩn bị làm lễ cưới. Một chuyện tình đẹp sẽ có một cái kết đẹp, nếu như không có sự việc đau lòng vào tối Chủ nhật vừa qua. Anh Nam và cùng với hai người khác bị sát hại sau khi cố gắng bắt nhóm trộm xe máy ở đường phố Sài Gòn.

Anh là thành viên của một nhóm hiệp sĩ đường phố, là những thường dân tình nguyện tham gia bắt cướp. Đây là mô hình đã được tuyên dương ở TP. HCM, góp phần không nhỏ vào công tác đảm bảo trị an của đô thị lớn và phức tạp nhất cả nước. Nhưng đi cùng đó là những thiệt thòi, nguy hiểm mà những người tử tế như họ không đáng phải gánh chịu. Cái chết của hiệp sĩ trên đường Cách mạng Tháng 8 đem đến mất mát không thể bù đắp cho người thân, và cùng với đó, là nỗi thất vọng về sự nghiêm minh của pháp luật.

Nạn cướp giật ở TP. HCM không phải là vấn đề mới mẻ. Từ cả chục năm nay, năm nào lãnh đạo thành phố cũng coi giảm thiểu các vụ cướp giật là ưu tiên số một. Thế nhưng, tình hình chưa bao giờ được cải thiện, dù trên báo cáo con số có vẻ đẹp hơn sau mỗi năm. Không một ai có thể yên tâm cầm điện thoại gọi điện hay tìm Google trên đường phố Sài Gòn.

Vào năm ngoái, Tạp chí The Economist đã xếp TP. HCM đứng thứ 6 trong danh sách 10 thành phố nguy hiểm nhất thế giới, đứng thứ hai ở Đông Nam Á (chỉ thua Manila). So sánh với Hà Nội, thành phố này năm 2017 xảy ra 192 vụ, và không có vụ việc nào có tính chất đặc biệt nghiêm trọng. Ở TP. HCM, năm 2016 (số liệu mới nhất) có đến 888 vụ, và liên tiếp xảy ra những vụ án kinh hoàng như trường hợp vừa qua trên đường Cách mạng Tháng 8. Rõ ràng, để xảy ra tình trạng kéo dài như vậy, trách nhiệm trực tiếp thuộc về lãnh đạo và các cơ quan có liên quan của TP. HCM.

Quay trở lại câu chuyện của các hiệp sĩ. Không ai phủ nhận rằng mỗi người đều phải có trách nhiệm để cuộc sống quanh mình tốt đẹp hơn. Nhưng trách nhiệm của mỗi công dân đều phụ thuộc vào sự tự nguyện và năng lực của họ. Không thể bắt một nhân viên văn phòng phải hỗ trợ giúp cống thoát ngập mỗi khi trời mưa, cũng như bác lái xe ôm phải biết bắt cướp. Xã hội có phân công lao động, và cá nhân chỉ có thể làm tốt những gì đã có kinh nghiệm hoặc được đào tạo.

Trong một xã hội pháp quyền, nhà nước là thể chế duy nhất được độc quyền bạo lực, dùng bạo lực để trấn áp tội phạm hay những hiểm hoạ liên quan đến an ninh và toàn vẹn lãnh thổ. Đại diện của nhà nước để sử dụng bạo lực khi cần thiết là quân đội và công an. Một xã hội mà người dân buộc phải tự bảo vệ mình trước cái xấu là một xã hội thất bại về mặt luật pháp. Một xã hội mà nhiều bên khác nhau được quyền hay cổ suý sử dụng bạo lực – dù với mục đích tốt hay xấu – là nơi dung dưỡng “luật rừng”, thói vô pháp vô thiên, và tạo ra mầm mống cho hỗn loạn. Đó là điểm chung của kiếm khách trong truyện của Kim Dung, tung hoành ở những thời loạn lạc, và những tay buôn ma tuý có vũ khí gieo rắc nỗi kinh hoàng tại Trung và Nam Mỹ. Vì thế, khi để người dân – có hay không có vũ khí – đối diện với tội phạm, các cơ quan chức năng có liên quan nên tự thấy hổ thẹn.

Sau thảm kịch đau lòng trên, điều cần làm nhất là chấn chỉnh lại lực lượng công an, an ninh, vốn được nhận lương, thưởng để đảm bảo cho người dân thành phố được an toàn. Người dân có quyền chất vấn lực lượng này về năng lực và tinh thần làm việc, bởi họ chính là người trả lương thông qua thuế, lệ phí, và các khoản đóng góp. Xung quanh “tố cáo” của một người dân về việc nhờ công an viên tại hiện trường giúp đỡ và bị từ chối do “khác địa phận hành chính”, cần phải xem xét thái độ “vì nước quên thân, vì dân phục vụ” của các cán bộ đó.

 

Cái chết của những hiệp sĩ Sài Gòn thể hiện hai thất bại lớn của nhà nước. Thất bại đầu tiên là việc khiến những hiệp sĩ áo vải lao ra đường: nhà nước đã không đảm bảo được an toàn tương đối cho công dân của mình khiến họ - không còn cách nào khác – phải tự hành động. Thất bại thứ hai là khi các hiệp sĩ ra đường: nhà nước không có chính sách nào để bảo vệ họ, những người nhận thay gánh nặng an ninh nhiều khi là quá sức với họ.

Nếu nhà nước nhận thấy việc phải có những hiệp sĩ đường phố, những người thông thuộc địa bàn và các đối tượng phức tạp ở địa phương, là cần thiết, thì phải sớm thể chế hoá hoạt động của họ. Có thể đặt họ trong một biên chế “lỏng” của cán bộ chuyên trách cấp cơ sở, có phụ cấp, đào tạo, và trang bị, đồng thời phải có cơ chế quản lý đầu vào đủ tốt. Hoặc cũng có thể đặt họ trong danh sách dự bị theo kiểu “ngụ binh ư nông” – chỉ kêu gọi tham gia khi có trường hợp khẩn cấp hoặc cần thiết. Đây là cách Mỹ thực hiện với Lực lượng Vệ binh Quốc gia (National Guard). Thứ ba, có thể sử dụng họ như bồ câu truyền tin: nắm bắt hoạt động gây án và báo cáo cho lực lượng hình sự theo đường dây nóng, thay vì trực tiếp tham gia xử lý.

Mô hình hiệp sĩ đã hoạt động ở Sài Gòn trong một thời gian dài, đủ dài để chính quyền đưa ra cách ứng xử phù hợp, chứ không phải lập lờ nước đôi như hiện tại: ngợi khen và ủng hộ khi họ có thành tích trấn áp tội phạm, và im lặng khi họ bị chỉ trích. Hành động như vậy là không công bằng với mồ hôi nước mắt của những người ròng rã trên đường phố để bảo vệ người dân, không công bằng với cả máu của những người đã ngã xuống.

Tôi tin rằng những kẻ thủ ác nhất định sẽ bị bắt và trừng trị nghiêm minh. Nhưng để cái chết của người tốt không uổng phí, chính quyền TP. HCM nên thực sự đánh giá lại nghiêm túc năng lực của cơ quan hành pháp địa phương và có những chấn chỉnh kịp thời.

Khắc Giang

Nhớ "hiệp sĩ" trên những dặm đường tình nguyện

Nhớ "hiệp sĩ" trên những dặm đường tình nguyện

 Thiên tai đến bất ngờ, hoặc bất cứ nơi nào có hoàn cảnh khó khăn cần hỗ trợ, là các thành viên "Nghị lực sống" lại sát cánh hỗ trợ.

Xã hội pháp quyền phải quản lý bằng pháp luật, không phải bằng nghĩa khí

Xã hội pháp quyền phải quản lý bằng pháp luật, không phải bằng nghĩa khí

Việc cổ vũ các "hiệp sỹ" rồi nhân rộng điển hình thành phong trào, sẽ khiến cho người ta có cảm giác xã hội quay về thời kỳ chưa có nhà nước khi công lý và trật tự trông chờ vào cá nhân xuất chúng...

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Tiêu điểmicon04/11/2018  
Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại dai dẳng giữa Washington với Bắc Kinh, các công ty đã dời cơ sở sản xuất từ Trung Quốc sang các nước láng giềng xung quanh.
Mỹ không cần "cải tổ" hay "công khai hóa" vì làm thường xuyên
Mỹ không cần "cải tổ" hay "công khai hóa" vì làm thường xuyên
Tiêu điểmicon10/10/2018  
Có nhà báo hỏi Tổng thống Reagan là nước Mỹ có ý định thực thi 'cải tổ' và 'công khai hóa' như Gorbachev đang theo đuổi hay không.
Năm cuộc 'đại chiến’ chưa từng thấy của ông Donald Trump
Năm cuộc 'đại chiến’ chưa từng thấy của ông Donald Trump
Tiêu điểmicon09/10/2018  
Trong lịch sử thế giới cận đại gần 500 năm qua, thế giới chưa từng chứng kiến một nhân vật lãnh đạo nào của một quốc gia hùng mạnh nhất thế giới như Donald Trump.
"Gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được"
"Gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được"
Tiêu điểmicon08/10/2018  
TBT Đỗ Mười đập tay xuống bàn than: “Trời ơi, các anh hợp tác đầu tư với nước ngoài để lấy được công nghệ về cho đất nước, thế mà gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được...'  
Liên minh Nga-Trung: Nắm tay nhau khuynh đảo thế giới
Liên minh Nga-Trung: Nắm tay nhau khuynh đảo thế giới
Tiêu điểmicon07/10/2018  
Các cuộc tập trận Nga – Trung quy mô lớn vừa qua là thông điệp: nếu tiếp tục gây sức ép với chúng tôi bằng trừng phạt, thuế quan và triển khai quân sự, chúng tôi sẽ nắm tay nhau và tiến lên phía trước.
"Nếu nêu gương suông thì không giải quyết được vấn đề gì cả"
"Nếu nêu gương suông thì không giải quyết được vấn đề gì cả"
Tiêu điểmicon05/10/2018  
Vấn đề nêu gương của cán bộ đảng viên, một lần nữa, lại được nhấn mạnh ở cấp độ rất cao và quyết liệt tại Hội nghị Trung ương VIII. 
"Phấn đấu không đạt thì bị phê bình, tội gì không bịa"
"Phấn đấu không đạt thì bị phê bình, tội gì không bịa"
Tiêu điểmicon05/10/2018  
Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động, TS Nguyễn Thị Lan Hương nói: “Quốc hội thực sự có dám đối diện với sự thật là tỷ lệ lao động qua đào tạo có mỗi 23% thôi? So với các nước là thua rất nhiều'.
Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước: Bước đột phá của hệ thống chính trị
Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước: Bước đột phá của hệ thống chính trị
Tiêu điểmicon06/10/2018  
Tổng Bí thư được bầu chọn làm Chủ tịch nước sẽ tạo điều kiện để thực hiện giám sát quyền lực tốt hơn.    
Tổng bí thư - Chủ tịch nước: "Thời điểm đã chín muồi!"
Tổng bí thư - Chủ tịch nước: "Thời điểm đã chín muồi!"
Tiêu điểmicon04/10/2018  
“Nếu chỉ nghĩ về oai quyền, lợi ích của mình, ai chả muốn bộ máy dưới quyền phình to mãi ra, ai chả thích hoành tráng”.
Liệu FDI có làm thui chột doanh nghiệp trong nước?
Liệu FDI có làm thui chột doanh nghiệp trong nước?
Tiêu điểmicon04/10/2018  
Hôm nay, ngày 4/10 Hội nghị “Tầm nhìn mới, cơ hội mới cho FDI trong kỷ nguyên mới” sẽ được tổ chức để tổng kết 30 năm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam.
'Trước khi mất, ông Đỗ Mười còn nhắc đi nhắc lại...'
'Trước khi mất, ông Đỗ Mười còn nhắc đi nhắc lại...'
Tiêu điểmicon04/10/2018  
Ông Nguyễn Đình Hương, nguyên Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, nguyên Trưởng Ban Bảo vệ Chính trị nội bộ Đảng chia sẻ những tình cảm về cố Tổng Bí thư Đỗ Mười với Tuần Việt Nam.
Chuyện nêu gương: Người trên ăn ở chính ngôi
Chuyện nêu gương: Người trên ăn ở chính ngôi
Tiêu điểmicon03/10/2018  
Khi anh ăn ở “chính ngôi”, liêm chính, đường hoàng, đĩnh đạc, “người dưới” ắt nể phục, chẳng dám “hỗn hào”, càng không thể làm loạn, “lộn nhào lên trên”.
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán”
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán”
Tiêu điểmicon03/10/2018  
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán trong việc làm theo nghị quyết của Đảng. Những gì Đảng đã quyết và giao, ông làm rất triệt để”.
Ông Đỗ Mười: ‘Ghế tôi là ghế cực nóng, anh nào muốn tôi nhường ngay’
Ông Đỗ Mười: ‘Ghế tôi là ghế cực nóng, anh nào muốn tôi nhường ngay’
Tiêu điểmicon02/10/2018  
“Anh nói là thành công à? Anh nâng lãi suất lên là đánh vào quốc doanh, làm cho nhiều xí nghiệp quốc doanh đình đốn không hoạt động được. Anh đánh vào giai cấp công nhân, làm biết bao người thất nghiệp”
Lãnh đạo nêu gương sáng: Xã tắc bình yên, dân nể phục
Lãnh đạo nêu gương sáng: Xã tắc bình yên, dân nể phục
Tiêu điểmicon02/10/2018  
Khi khẳng định cán bộ là gốc của mọi công việc, thì tấm gương của cán bộ chính là “chất keo” gắn kết bảo đảm cho “cái gốc” ấy trụ vững.
Tham nhũng kiểu “Chí Phèo”
Tham nhũng kiểu “Chí Phèo”
Tiêu điểmicon25/09/2018  
Việc khuyến khích làm giàu thay vì “xoá nghèo” sẽ liên quan đến việc thay đổi quan điểm chủ đạo về ưu tiên chính sách.
Thử bàn về tiêu chuẩn cán bộ thời công nghiệp 4.0
Thử bàn về tiêu chuẩn cán bộ thời công nghiệp 4.0
Tiêu điểmicon20/09/2018  
Trong thời đại công nghiệp 4.0, tôi nghĩ cán bộ cần có đủ 3 tiêu chuẩn: Đức, tài và bản lĩnh.
Rung lắc ngoại giao và  "tam giác chiến lược Mỹ – Hàn – Triều"
Rung lắc ngoại giao và "tam giác chiến lược Mỹ – Hàn – Triều"
Tiêu điểmicon20/09/2018  
Các xung lực ngoại giao và chiến lược đang thay đổi chóng mặt trên bán đảo Triều Tiên báo trước các thỏa thuận an ninh tiềm năng, sẽ khác nhiều so với bất kỳ sự mong đợi hay tưởng tượng nào cách đây vài năm.
“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”
“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”
Tiêu điểmicon19/09/2018  
“Em nghĩ thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”, tôi mạo muội nói thẳng những suy nghĩ của mình với riêng Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết.
Tập thể quyết định, sao bắt tôi chịu trách nhiệm?
Tập thể quyết định, sao bắt tôi chịu trách nhiệm?
Tiêu điểmicon18/09/2018  
Thực tế có quá nhiều lý do khiến việc xử lý người đứng đầu khi để ngành, cơ quan, tổ chức, đơn vị mình xảy ra tham nhũng không hề đơn giản.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN