Tư duy quản lý của chúng ta còn lạc hậu

- “Doanh nghiệp Việt Nam có lên kịp đoàn tàu 4.0 hay lại lỡ tàu là do chất lượng thể chế, mà đây lại do Chính phủ quyết định” – Ông Đặng Quang Vinh – Phó ban Môi trường Kinh doanh, Viện Nghiên cứu Quản lí Kinh tế Trung ương nhận định.

Bài 1: Vé để lên ngay con tàu 4.0

Bài 2: Khi nhiều doanh nghiệp đến Singapore khởi nghiệp

Rào cản thể chế

Người ta vẫn nói từ nhận thức sẽ đi đến hành động. Ông đã phân tích rất nhiều rào cản là trở ngại hiện nay để chúng ta đuổi kịp cuộc cách mạng 4.0. Còn một rào cản nữa mà lâu nay chúng ta vẫn thường hay nói đến là rào cản ngay trong chính tư duy, thưa ông?

Đúng vậy. Một rào cản nữa là tư duy quản lí.

Chẳng hạn, vấn đề quản lí phương tiện giao thông Uber và Grab. Tư duy quản lí của chúng ta rất lạc hậu, dùng giác quan chứ không phải dùng công nghệ để quản lí, trong khi ở nước ngoài, họ dùng công nghệ để quản lí công nghệ.

Ở Mỹ, họ để hãng Uber và Grab hoạt động thoải mái. Có tình huống là khi các hãng taxi ra vào sân bay, họ phải trả phí nhưng xe uber lại không đăng kí là taxi nên trốn được phí đó. Từ đó, chính  quyền nhìn thấy sự bất bình đẳng và yêu cầu hãng xe Uber làm việc với chính quyền để xây dựng phần mềm mỗi khi xe Uber ra vào sân bay thì hệ thống sẽ tự động thông báo và trừ tiền.

Một điểm nữa còn vướng mắc trong tư duy quản lí của ta là không hướng đến những rủi ro thực tế. Chẳng hạn khi quản lí hãng taxi thì điều quan trọng nhất là hướng đến việc đảm bảo quyền lợi và an toàn cho khách hàng, bảo vệ đúng cái họ cần thôi chứ bắt taxi đo đếm đồng hồ điện tử, rồi phải có mào hay không, rồi phải sơn màu gì…để làm gì?!

Tư duy quản lý của chúng ta còn lạc hậu
Doanh nghiệp Việt Nam có lên kịp đoàn tàu 4.0 hay lại lỡ tàu là do chất lượng thể chế, mà đây lại do Chính phủ quyết định.

Một ví dụ nữa. Mô hình Airbnb là mô hình chủ nhà cho thuê sẽ thu luôn tiền thuế và nộp cho nhà nước. Về mặt công nghệ của mô hình này không có gì khó khăn cả, chỉ cần tạo ra nền tảng công nghệ tốt bao gồm việc kết nối không dây hoặc có dây, tối ưu hoá cơ sở dữ liệu từ đó giúp công việc kinh doanh hiệu quả và phía nhà nước quản lí cũng dễ dàng hơn nhiều.

Hiện nay, rất nhiều số liệu trong doanh nghiệp lẫn cơ quan nhà nước chưa số hoá. Bây giờ cần kết nối lại và tạo ra một nền tảng pháp lý để bảo vệ lợi ích cá nhân, cho phép thương mại hoá, đảm bảo an toàn cơ sở dữ liệu cá nhân để không bị đánh cắp, không bị tấn công.

Đi liền với hạ tầng công nghệ là thúc đẩy việc xây dựng chính phủ điện tử, hướng tới chính phủ số. Chính phủ điện tử chỉ đơn thuần là không dùng giấy tờ nữa nhưng quan trọng là chính phủ số nhằm ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại, công nghệ trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây mục đích tự động hoá, tối ưu hoá các dịch vụ hành chính công.

Các quốc gia đang phát triển như Việt Nam cần có nhiều trung tâm hướng tới phát triển công nghệ thậm chí là chế tạo công nghệ cao cấp, ứng dụng rorbot trong chế tạo, công nghệ sinh học và ứng dụng trong các ngành nghề khác.

Tựu chung, cần thay đổi cách tổ chức hệ thống khoa học quốc gia. Nâng cao hiệu quả hoạt động các cơ sở nghiên cứu của nhà nước, đẩy mạnh kết nối giữa các doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu để nghiên cứu nhanh chóng được đưa vào sản xuất.

Tất cả những cuộc cách mạng ở các nước phát triển lẫn đang phát triển thành công hay không phụ thuộc vào chính sách và thể chế, nỗ lực của chính phủ. Bài học phát triển của Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan là giải quyết được bài toán thể chế.

Như ông vừa phân tích có rất nhiều những rào cản mà chúng ta đang gặp phải trong quá trình bước lên con tàu cách mạng công nghiệp 4.0. Tôi thấy ông đặc biệt nhấn mạnh đến vấn đề thể chế, luật pháp?

Chính xác. Thể chế chính là rào cản lớn nhất.

 

Việt Nam đứng ở đâu trên bản đồ kinh tế thế giới là do doanh nghiệp quyết định chứ không phải do Chính phủ quyết định. Doanh nghiệp Việt Nam sẽ nhảy lên bắt kịp đoàn tàu 4.0 hay vẫn đứng đó thì lại do Chính phủ quyết định hay nói cách khác là thể chế, luật pháp quyết định.

Tư duy về thể chế của chúng ta hiện nay rất lạc hậu. Chúng ta vẫn theo nền kinh tế kế hoạch, xem nhà nước làm được mọi việc. Nhà nước chỉ làm những việc thực sự cần làm, rủi ro đến đâu thì quản lí đến đó. Trong bất kì môi trường kinh tế hay môi trường số đều như nhau, nhà nước chỉ can thiệp và xử lí khi có rủi ro, còn không thì hãy để cho xã hội làm.

Chẳng hạn, bây giờ chúng ta không cho dùng đồng Bitcoin nhưng trong một phạm vi nào đó không gây thiệt hại cho người dân thì tại sao lại phải cấm? Cần đặt ra những câu hỏi, đối tượng nào tham gia bitcoin, tác động đến xã hội thế nào. Nếu toàn dân tham gia và người nghèo tham gia, có thể tác động rộng đến toàn bộ xã hội thì lúc đó ta cần phải cẩn trọng và khống chế tác động sớm.

Như tôi đã nói ở trên, nhà nước cần thay đổi tư duy đó là: đánh giá dựa trên rủi ro, dùng công nghệ để quản lý công nghệ chứ không thể dùng mắt quản lý công nghệ.

Xây dựng trung tâm sáng tạo

Chúng ta đã từng bỏ lỡ thời cơ hai cuộc cách mạng công nghiệp thứ hai và thư ba, vậy chúng ta nên chớp lấy cơ hội cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư thế nào để không bị bỏ lại phía sau thêm lần nữa?

Cách tiếp cận là Việt Nam cần nhanh chóng ứng dụng công nghệ đã có và có thể phát triển một số công nghệ mới. Việc ứng dụng những công nghệ đã có là tương đối rõ ràng nhưng câu chuyện khó khăn và gây tranh cãi nhiều hơn là tạo ra những công nghệ mới.

Khi tôi sang Singapore tham quan Trung tâm Đổi mới Sản xuất, họ lắp những máy cảm biến vào từng bộ phận là máy phát điện, dây chuyền sản xuất hay bất cứ công đoạn nào, từ đó thu thập số liệu để có thể điều chỉnh quá trình sản xuất đáp ứng hiệu quả cao.

Thực ra ta gọi là mới nhưng không hẳn là mới với thế giới. Một số công nghệ mới Việt Nam có thể hướng tới là công nghệ sử dụng blockchain, công nghệ chuỗi khối để tạo nền tảng cho những dịch vụ như thanh toán điện tử, tín dụng online, các sàn giao dịch logistic…thì Việt Nam có thể làm được.

Hiện nay, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang rất tâm huyết và sẽ triển khai việc xây dựng trung tâm sáng tạo ở Hoà Lạc. Trung tâm này sẽ hoạt động như một doanh nghiệp độc lập bao gồm việc đầu tư, tư vấn công nghệ, tư vấn giải pháp và hỗ trợ khởi nghiệp. Các chuyên gia hay CEO sẽ là người nước ngoài để tạo hệ sinh thái mới ngang tầm như các trung tâm ở thung lũng Silicone, Hoa Kì.

Ngoài ra, trung tâm này sẽ tư vấn cho doanh nghiệp Việt Nam áp dụng các giải pháp công nghệ cao nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất. Quan trọng nhất, trung tâm này sẽ xây dựng hệ thống thể chế mới mục đích ứng dụng được công nghệ phát triển nhất, phá bỏ được những rào cản cũ.

Đây là cơ hội cho Việt Nam vươn lên và ứng dụng những cái đã có để nhanh chóng tạo ra những sản phẩm đột phá.

Lan Anh - Tư Giang

Vé để lên ngay con tàu 4.0

Vé để lên ngay con tàu 4.0

Khi Giáo sư Jason Furman, Chủ tịch Hội đồng cố vấn kinh tế của Tổng thống Mỹ Barack Obama, đến Việt Nam hồi cuối tháng Bảy vừa rồi, ông nhận được câu hỏi từ một phóng viên: Liệu robot thông minh có cướp đi việc làm của con người?

Khi nhiều doanh nghiệp đến Singapore khởi nghiệp

Khi nhiều doanh nghiệp đến Singapore khởi nghiệp

“Điều quan trọng nhất là cần tạo niềm tin cho doanh nghiệp. Khung pháp lý của Việt Nam hiện nay chưa tốt nên nhiều doanh nghiệp đã sang Singapore khởi nghiệp”

Làm nhà nước gặp ‘con ông cháu bà’, ra khởi nghiệp thì…

Làm nhà nước gặp ‘con ông cháu bà’, ra khởi nghiệp thì…

Không phải chuyện xa xôi, ngay những người xung quanh tôi cũng rơi vào cái vòng luẩn quẩn của khởi nghiệp.    

"Hạt nhân đấu tranh trên không gian mạng"

"Hạt nhân đấu tranh trên không gian mạng"

Cần phải có những sức ép đến doanh nghiệp và nhà nước để nâng cao ý thức trong việc bảo mật an toàn thông tin cá nhân.

Bài học từ Estonia: Khống chế tham nhũng bằng tin học hóa

Bài học từ Estonia: Khống chế tham nhũng bằng tin học hóa

“Estonia khống chế được mức độ tham nhũng thấp như vậy phần lớn là do hiệu quả của việc nâng cao tính minh bạch thông qua tin học hóa” - Nguyên Tổng thống Estonia, ông Toomas Hendrik IIves cho biết.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Tiêu điểmicon04/11/2018  
Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại dai dẳng giữa Washington với Bắc Kinh, các công ty đã dời cơ sở sản xuất từ Trung Quốc sang các nước láng giềng xung quanh.
Mỹ không cần "cải tổ" hay "công khai hóa" vì làm thường xuyên
Mỹ không cần "cải tổ" hay "công khai hóa" vì làm thường xuyên
Tiêu điểmicon10/10/2018  
Có nhà báo hỏi Tổng thống Reagan là nước Mỹ có ý định thực thi 'cải tổ' và 'công khai hóa' như Gorbachev đang theo đuổi hay không.
Ngay từ đầu Việt Nam đã mở toang, thông thoáng hết mức
Ngay từ đầu Việt Nam đã mở toang, thông thoáng hết mức
Tiêu điểmicon10/10/2018  
Chính sự ra đời của Luật Đầu tư nước ngoài đã góp phần tạo ra một bước tiến dài của hành trình Đổi mới đất nước, đưa Việt Nam trở thành một điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài.
Năm cuộc 'đại chiến’ chưa từng thấy của ông Donald Trump
Năm cuộc 'đại chiến’ chưa từng thấy của ông Donald Trump
Tiêu điểmicon09/10/2018  
Trong lịch sử thế giới cận đại gần 500 năm qua, thế giới chưa từng chứng kiến một nhân vật lãnh đạo nào của một quốc gia hùng mạnh nhất thế giới như Donald Trump.
"Gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được"
"Gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được"
Tiêu điểmicon08/10/2018  
TBT Đỗ Mười đập tay xuống bàn than: “Trời ơi, các anh hợp tác đầu tư với nước ngoài để lấy được công nghệ về cho đất nước, thế mà gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được...'  
Liên minh Nga-Trung: Nắm tay nhau khuynh đảo thế giới
Liên minh Nga-Trung: Nắm tay nhau khuynh đảo thế giới
Tiêu điểmicon07/10/2018  
Các cuộc tập trận Nga – Trung quy mô lớn vừa qua là thông điệp: nếu tiếp tục gây sức ép với chúng tôi bằng trừng phạt, thuế quan và triển khai quân sự, chúng tôi sẽ nắm tay nhau và tiến lên phía trước.
"Nếu nêu gương suông thì không giải quyết được vấn đề gì cả"
"Nếu nêu gương suông thì không giải quyết được vấn đề gì cả"
Tiêu điểmicon05/10/2018  
Vấn đề nêu gương của cán bộ đảng viên, một lần nữa, lại được nhấn mạnh ở cấp độ rất cao và quyết liệt tại Hội nghị Trung ương VIII. 
"Phấn đấu không đạt thì bị phê bình, tội gì không bịa"
"Phấn đấu không đạt thì bị phê bình, tội gì không bịa"
Tiêu điểmicon05/10/2018  
Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động, TS Nguyễn Thị Lan Hương nói: “Quốc hội thực sự có dám đối diện với sự thật là tỷ lệ lao động qua đào tạo có mỗi 23% thôi? So với các nước là thua rất nhiều'.
Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước: Bước đột phá của hệ thống chính trị
Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước: Bước đột phá của hệ thống chính trị
Tiêu điểmicon06/10/2018  
Tổng Bí thư được bầu chọn làm Chủ tịch nước sẽ tạo điều kiện để thực hiện giám sát quyền lực tốt hơn.    
Tổng bí thư - Chủ tịch nước: "Thời điểm đã chín muồi!"
Tổng bí thư - Chủ tịch nước: "Thời điểm đã chín muồi!"
Tiêu điểmicon04/10/2018  
“Nếu chỉ nghĩ về oai quyền, lợi ích của mình, ai chả muốn bộ máy dưới quyền phình to mãi ra, ai chả thích hoành tráng”.
Liệu FDI có làm thui chột doanh nghiệp trong nước?
Liệu FDI có làm thui chột doanh nghiệp trong nước?
Tiêu điểmicon04/10/2018  
Hôm nay, ngày 4/10 Hội nghị “Tầm nhìn mới, cơ hội mới cho FDI trong kỷ nguyên mới” sẽ được tổ chức để tổng kết 30 năm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam.
'Trước khi mất, ông Đỗ Mười còn nhắc đi nhắc lại...'
'Trước khi mất, ông Đỗ Mười còn nhắc đi nhắc lại...'
Tiêu điểmicon04/10/2018  
Ông Nguyễn Đình Hương, nguyên Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, nguyên Trưởng Ban Bảo vệ Chính trị nội bộ Đảng chia sẻ những tình cảm về cố Tổng Bí thư Đỗ Mười với Tuần Việt Nam.
Chuyện nêu gương: Người trên ăn ở chính ngôi
Chuyện nêu gương: Người trên ăn ở chính ngôi
Tiêu điểmicon03/10/2018  
Khi anh ăn ở “chính ngôi”, liêm chính, đường hoàng, đĩnh đạc, “người dưới” ắt nể phục, chẳng dám “hỗn hào”, càng không thể làm loạn, “lộn nhào lên trên”.
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán”
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán”
Tiêu điểmicon03/10/2018  
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán trong việc làm theo nghị quyết của Đảng. Những gì Đảng đã quyết và giao, ông làm rất triệt để”.
Ông Đỗ Mười: ‘Ghế tôi là ghế cực nóng, anh nào muốn tôi nhường ngay’
Ông Đỗ Mười: ‘Ghế tôi là ghế cực nóng, anh nào muốn tôi nhường ngay’
Tiêu điểmicon02/10/2018  
“Anh nói là thành công à? Anh nâng lãi suất lên là đánh vào quốc doanh, làm cho nhiều xí nghiệp quốc doanh đình đốn không hoạt động được. Anh đánh vào giai cấp công nhân, làm biết bao người thất nghiệp”
Lãnh đạo nêu gương sáng: Xã tắc bình yên, dân nể phục
Lãnh đạo nêu gương sáng: Xã tắc bình yên, dân nể phục
Tiêu điểmicon02/10/2018  
Khi khẳng định cán bộ là gốc của mọi công việc, thì tấm gương của cán bộ chính là “chất keo” gắn kết bảo đảm cho “cái gốc” ấy trụ vững.
Tham nhũng kiểu “Chí Phèo”
Tham nhũng kiểu “Chí Phèo”
Tiêu điểmicon25/09/2018  
Việc khuyến khích làm giàu thay vì “xoá nghèo” sẽ liên quan đến việc thay đổi quan điểm chủ đạo về ưu tiên chính sách.
Thử bàn về tiêu chuẩn cán bộ thời công nghiệp 4.0
Thử bàn về tiêu chuẩn cán bộ thời công nghiệp 4.0
Tiêu điểmicon20/09/2018  
Trong thời đại công nghiệp 4.0, tôi nghĩ cán bộ cần có đủ 3 tiêu chuẩn: Đức, tài và bản lĩnh.
Rung lắc ngoại giao và  "tam giác chiến lược Mỹ – Hàn – Triều"
Rung lắc ngoại giao và "tam giác chiến lược Mỹ – Hàn – Triều"
Tiêu điểmicon20/09/2018  
Các xung lực ngoại giao và chiến lược đang thay đổi chóng mặt trên bán đảo Triều Tiên báo trước các thỏa thuận an ninh tiềm năng, sẽ khác nhiều so với bất kỳ sự mong đợi hay tưởng tượng nào cách đây vài năm.
“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”
“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”
Tiêu điểmicon19/09/2018  
“Em nghĩ thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”, tôi mạo muội nói thẳng những suy nghĩ của mình với riêng Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN