
Ken, nhân viên viết quảng cáo cho một công ty an ninh mạng lớn tại Miami (Mỹ), từng rất yêu thích công việc của mình cho đến khi workslop xuất hiện.
Workslop là hệ quả ngoài ý muốn của sự bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI). Khái niệm này chỉ tình trạng nhân viên sử dụng AI để nhanh chóng tạo ra các sản phẩm trông có vẻ hoàn thiện - ít nhất là trên bề mặt - nhưng thực chất lại chứa nhiều lỗi hoặc không chính xác, đòi hỏi phải chỉnh sửa, dọn dẹp kỹ lưỡng hoặc thậm chí làm lại từ đầu sau khi chuyển cho đồng nghiệp.
Với Ken, vấn đề bắt đầu sau khi CEO sa thải một số đồng nghiệp và bắt buộc những người ở lại phải sử dụng chatbot AI với lý do công cụ này sẽ giúp tăng năng suất. Dù các bản nháp ban đầu được tạo ra rất dễ dàng, Ken và các đồng nghiệp phải dành nhiều thời gian hơn để viết lại, sửa lỗi và giải quyết những mâu thuẫn giữa các chatbot của nhau so với khi không sử dụng AI.

Trải nghiệm của Ken phản ánh một sự rạn nứt đang nổi lên giữa nhân viên và giới lãnh đạo khi nhắc đến AI: một cuộc khảo sát gần đây với 5.000 nhân viên văn phòng tại Mỹ cho thấy 40% nhân viên không giữ vị trí quản lý cho biết AI không hề giúp họ tiết kiệm thời gian làm việc, trong khi 92% lãnh đạo cấp cao lại khẳng định công cụ này giúp họ làm việc hiệu quả hơn.
Vậy điều gì đang gây ra sự bùng nổ của workslop? Theo The Guardian, câu trả lời phức tạp hơn việc nhân viên chỉ đơn thuần là làm việc qua loa. Động lực thực sự bắt nguồn từ ban lãnh đạo cấp cao.
Các công ty đã chi hàng tỷ USD vào AI tạo sinh. Một số doanh nghiệp như Block, Amazon, Dow, UPS, Pinterest và Target lấy lý do AI, đồng thời sa thải nhân viên. Những người ở lại cảm thấy bị ông chủ gây áp lực phải sử dụng AI để làm nhiều việc hơn nhưng ít nhận được sự hướng dẫn hoặc đào tạo.
"Mọi người bị yêu cầu sử dụng AI, thường là không có định hướng hoặc hỗ trợ", Jeff Hancock, đồng tác giả của nghiên cứu tạo ra thuật ngữ "workslop", đồng thời là nhà nghiên cứu tại Stanford và cố vấn khoa học của BetterUp, cho biết.
Nghiên cứu của Hancock khảo sát 1.150 nhân viên bàn giấy tại Mỹ. Họ phát hiện 40% gặp phải workslop trong vòng một tháng và sau đó phải dành trung bình 3,4 giờ mỗi tháng để xử lý nó - ước tính làm mất 8,1 triệu USD năng suất đối với một tổ chức có 10.000 nhân viên.
Kelly Cashin, một nhà thiết kế sản phẩm tự do, chia sẻ với The Guardian rằng cô thường xuyên gặp phải workslop. Thỉnh thoảng, khi cô bối rối trước sản phẩm mà một đồng nghiệp gửi, họ sẽ trả lời rằng: "Ừ, tôi cũng không chắc AI có ý gì khi viết thế" - nghĩa là họ đang giao phó hoàn toàn khả năng đánh giá cho chatbot.
"Dù cá nhân thấy thất vọng, tôi hiểu lý do mọi người làm vậy. Có rất nhiều áp lực phải tăng năng suất kết hợp với sự bất ổn nghiêm trọng trên thị trường việc làm", Cashin bày tỏ.
Một lý do khiến các ông chủ đang thúc đẩy AI tạo sinh là vì nhiều công ty đang hướng tới việc cắt giảm chi phí lao động sau khi đầu tư vào công nghệ này, Aiha Nguyen, người đứng đầu chương trình Tương lai Lao động tại viện nghiên cứu phi lợi nhuận Data & Society, cho biết.
Các đánh giá gần đây khác từ gã khổng lồ phần mềm SAP và công ty tư vấn và dịch vụ chuyên nghiệp Deloitte báo cáo, một tỷ lệ lớn hơn các doanh nghiệp tạo ra lợi tức đầu tư, nhưng họ vẫn là thiểu số. Các doanh nghiệp kỳ vọng (hoặc hy vọng) lợi nhuận tốt hơn sẽ thành hiện thực sau 2 đến 4 năm, một mức khá chậm đối với các khoản đầu tư công nghệ, theo báo cáo của Deloitte.
(Theo The Guardian)
