Cảnh hiếm thấy tại làng chài ven biển Nghệ AnĐoạn đường ven biển qua xã Hải Châu (Nghệ An) bất ngờ đông nghịt người và xe dừng đỗ để ăn cá trích nướng. Người dân địa phương cho biết, đây là lần hiếm thấy làng chài thu hút lượng khách lớn như vậy.
Trong căn phòng làm việc rộng hơn 10m2, ánh sáng từ màn hình máy tính hắt lên gương mặt của anh Vũ Văn Giáp (32 tuổi, trú phường Quỳnh Mai, Nghệ An). Những đoạn clip về rau củ, về người nông dân quê mình lần lượt được anh chỉnh sửa, đăng tải lên kênh TikTok cá nhân.
Ít ai biết, phía sau những thước phim mộc mạc ấy là hành trình nhiều thăng trầm của chàng trai trẻ từng sở hữu công ty truyền thông với hàng chục nhân viên, rồi trắng tay vì biến cố.
Giáp từng là sinh viên Trường Đại học Vinh. Ngay từ những năm còn ngồi trên giảng đường, anh đã tự học thêm nghề chụp ảnh để kiếm thu nhập. Khi tay nghề vững vàng, anh mạnh dạn mở studio riêng. Công việc thuận lợi, mô hình nhanh chóng mở rộng, cơ sở thứ hai ra đời. Ở thời điểm đỉnh cao, anh cùng cộng sự đầu tư cả tỷ đồng xây dựng phim trường, quản lý gần 20 nhân viên.
Nhưng rồi đại dịch Covid-19 ập đến, mọi kế hoạch bị đảo lộn. Hoạt động kinh doanh đình trệ, dòng tiền đứt gãy, chi phí duy trì ngày một lớn. “Tôi trở tay không kịp, toàn bộ vốn liếng đội nón ra đi. Để cầm cự, tôi phải vay nặng lãi nhưng vẫn không thể cứu vãn”, anh Giáp nhớ lại. Cuối năm 2020, anh buộc phải bán đất, bán ô tô trả nợ, nhưng vẫn còn gánh hơn 1,5 tỷ đồng.
Trở về quê trong hình ảnh của một người thất bại, anh Giáp gần như khép mình trong phòng. Phải mất gần một năm, nhờ sự động viên của gia đình, anh mới dần lấy lại tinh thần, ra Hà Nội làm việc để ổn định cuộc sống. Đầu năm 2024, anh quyết định quay về quê, bắt đầu lại từ con số gần như bằng không.
Quỳnh Mai là vùng trồng rau lớn của Nghệ An. Nhưng đi cùng sản lượng dồi dào là nỗi lo “được mùa, mất giá”. Nhiều thời điểm, nông sản không tiêu thụ được, người dân buộc phải đổ bỏ. Chính những hình ảnh ấy khiến anh Giáp trăn trở.
“Có đêm, mẹ tôi gọi hết người này đến người kia để nhờ thu mua rau, nhưng chỉ nhận lại những cái lắc đầu. Sau đêm đó, tôi quyết định thử làm nông sản sấy khô, dù gần như không có kinh nghiệm”, anh kể.
Anh vay mượn người thân, đầu tư gần 100 triệu đồng mua máy sấy nhiệt để thử nghiệm với các loại củ như cà rốt, củ cải. Anh cũng là một trong số ít người trong vùng theo đuổi mô hình này. Tuy nhiên, điều khác biệt nằm ở cách anh tiếp cận thị trường.
Thay vì bán hàng theo lối truyền thống, anh xây dựng kênh TikTok, ghi lại quy trình sản xuất, câu chuyện của bà con nông dân, rồi lồng ghép vào đó sản phẩm của mình. Những video giản dị, chân thật dần thu hút người xem.
Sau gần 5 tháng, kênh đủ điều kiện mở giỏ hàng và livestream bán trực tiếp. Những buổi đầu, anh nói suốt cả tiếng đồng hồ cũng chỉ chốt được 10–15 đơn. Dù vậy, những phản hồi tích cực từ khách hàng trở thành động lực để anh kiên trì.
Công việc mỗi ngày của anh là sự kết hợp giữa ruộng đồng và công nghệ. Ban ngày, anh cùng người dân thu mua, sơ chế nông sản; ban đêm, anh chỉnh sửa video, xây dựng nội dung. Những câu chuyện đời thường, những giọt mồ hôi trên đồng ruộng được kể lại một cách mộc mạc nhưng chạm đến cảm xúc người xem.
Một bước ngoặt quan trọng đến khi Giáp chuyển sang công nghệ sấy lạnh. Dù thời gian sấy kéo dài tới 21 tiếng cho mỗi mẻ, nhưng đổi lại, sản phẩm giữ được hương vị tự nhiên.
Hiện cơ sở của anh vận hành 4 máy sấy liên tục, công suất khoảng 2 tấn nguyên liệu/ngày, cho ra 80–90kg sản phẩm khô. Giá bán dao động từ 330.000–350.000 đồng/kg. Trung bình mỗi ngày, kênh TikTok mang về gần 100 đơn hàng, thậm chí có thời điểm phải giới hạn nhận đơn do không đủ hàng cung ứng, mang lại cho anh doanh thu khoảng 500 triệu đồng/tháng.
Mô hình của anh còn tạo việc làm ổn định cho 12 lao động địa phương với mức thu nhập 7–8 triệu đồng/tháng. Hiện anh chuẩn bị thành lập hợp tác xã, đăng ký xây dựng sản phẩm OCOP cho nông sản sấy khô.
Ông Nguyễn Cảnh Tuỵ, Chủ tịch Hội Nông dân phường Quỳnh Mai, cho biết mô hình khởi nghiệp của anh Vũ Văn Giáp bước đầu cho hiệu quả thiết thực, vừa góp phần tiêu thụ nông sản địa phương, vừa nâng cao giá trị sản phẩm của người dân, mở ra dư địa phát triển.
.svg){kind=icon}
