Vụ trẻ nhiễm sán lợn: Mất tiền tỷ chưa bằng tổn thất niềm tin

 - Khi mọi chuyện không rõ ràng và minh bạch, cũng không mau chóng được giải quyết rốt ráo, tổn thất sẽ nặng nề hơn, đó là sự mất lòng tin.

 

Tôi có một cô bạn dù bận rộn đi làm vẫn luôn cố gắng chuẩn bị bữa ăn trưa và bắt con về nhà ăn thay vì ăn ở trường. Cách làm của cô có thể có phần thái quá, nhưng nó cũng rất dễ lý giải đứng từ tâm trạng của biết bao ông bố bà mẹ trước tình trạng thực phẩm bẩn hoành hành, cũng như sự không vững lòng trước mức độ trách nhiệm của các công ty, nhà trường trong việc cung cấp bữa ăn cho trẻ.

Sự thiếu vắng lòng tin đó của những người như cô bạn tôi có thể sẽ càng được “củng cố” sau những vụ việc như hàng loạt trẻ nhiễm sán lợn tại Bắc Ninh gây xôn xao dư luận những ngày qua.

Theo thông tin trên báo chí, câu chuyện bắt đầu khi vào tháng 2/2019, phụ huynh có con học tại Trường Mầm non Thanh Khương (Thuận Thành, Bắc Ninh) đăng tải trên mạng xã hội clip miếng thịt lợn trong bếp ăn của trường có nhiều hạch trắng, nghi nhiễm sán, được dùng để chế biến bữa ăn cho trẻ. Gần một tuần sau, trước khi chế biến thịt lợn, các cô nuôi lại phát hiện thịt lợn có xuất hiện hiện tượng những hạch, tật. [1]

Tuy nhiên khi phụ huynh tới gặp Ban giám hiệu thì nhà trường chỉ giải thích qua loa, không thỏa đáng. Công ty phân phối thực phẩm cũng cho rằng không có vấn đề gì. Nhà trường vẫn tiếp tục mua thực phẩm của họ và cho các cháu ăn.

Và đỉnh điểm là đầu tháng 3, có cha mẹ học sinh vào bếp ăn nhà trường phát hiện thịt gà có dấu hiệu hôi thối, hỏng được nấu cháo cho các bé ăn.

Ba phụ huynh thấy con đau bụng, cho đi bệnh viện test thì có 2/3 cháu nhiễm sán lợn. Từ đó dẫn tới việc hàng trăm rồi hàng nghìn học sinh mầm non tại Bắc Ninh được cha mẹ đội mưa dồn dập đưa ra Hà Nội kiểm tra xem có nhiễm sán hay không. Con số nhiễm sán tăng liên tục từ 62 bé lên 124 và sau đó hơn 200... 

{keywords}

Cảnh phụ huynh xếp hàng từ 3h sáng để chờ xét nghiệm cho con. Ảnh: Đỗ Công Thành

Nguyên nhân vụ việc, trách nhiệm của các cá nhân, tập thể đến đâu sẽ phải chờ kết luận cuối cùng của cơ quan Công an. Nhưng có thể thấy rõ việc quản lý và xử lý khủng hoảng an toàn thực phẩm liên quan đến vụ sán lợn này là chậm chạp, thiếu hiệu quả. Nếu ngay từ đầu nhà trường, các nhà quản lý các cấp ở Bắc Ninh mau chóng vào cuộc, có giải pháp tìm hiểu nguyên nhân, xử lý thích đáng nếu có vi phạm thì có lẽ đã trấn an được người dân.

Đằng này tỉnh Bắc Ninh chỉ thực sự có các giải pháp sau khi hàng trăm, hàng ngàn người dân ùn ùn kéo lên Hà Nội để cho con đi xét nghiệm. Khi ấy những cách xử trí của tỉnh này như dùng ngân sách trả tiền cho phụ huynh đi xét nghiệm, đưa hệ thống y tế trong tỉnh về lấy mẫu xét nghiệm tại chỗ… trở nên chậm trễ.

Với khoảng 2.000 cháu đã đi xét nghiệm, tính ra sơ sơ chi phí hết khoảng 1,5 - 2 triệu một cháu (từ 600 ngàn - 1 triệu phí xét nghiệm, cộng tiền ăn ở đi lại xe cộ…), thì tổng tiền tốn phí của dân đã lên tới 3 - 4 tỷ đồng. Đó là chưa kể các tổn thất xã hội vì cha mẹ các cháu hoang mang, bỏ công ăn việc làm đi đưa đón con, cho con chạy chữa thuốc men tốn kém.

Khi mọi chuyện không rõ ràng và minh bạch, cũng không mau chóng được giải quyết rốt ráo, tổn thất sẽ nặng nề hơn, đó là sự mất lòng tin. Người dân sẽ không còn tin vào việc cho con đi học và ăn bán trú ở trường là an toàn nữa. Những giải thích chuyên môn như tỷ lệ nhiễm sán như vậy là thông thường, hay “đây không phải là ngộ độc thực phẩm - không phải là dịch - không phải là bệnh cấp tính, sán lợn là bệnh chữa được” cũng không còn mấy tác dụng trong cơn hoảng loạn tập thể.

Sau những khủng hoảng kiểu này, các ông bố bà mẹ rồi sẽ phải viện tới vô vàn giải pháp “tự cứu mình” tối đa trong khả năng. Nào là dùng camera theo dõi quy trình toàn bếp ăn và thực phẩm được cung cấp. Nào là tự nấu thức ăn và đem cho con ăn. Nào là thuê người hay cho mẹ các cháu nghỉ việc ở nhà trông con. V.v và v.v… Điều đó sẽ khiến tổn thất chi phí xã hội tăng cao không cần thiết.

Theo một số chuyên gia chỉ ra, quy định hiện hành về an toàn thực phẩm trong bếp ăn tập thể nói chung và bếp ăn trường học nói riêng không thiếu. Và khi xảy ra chuyện, các công ty cung cấp thực phẩm có thể trình ra đủ loại giấy tờ, chứng nhận rất “đúng quy trình”.

Song thực tế là cam kết hay là giấy chứng nhận vẫn là những cơ sở ban đầu, ban đầu có thể họ làm tốt, đạt tiêu chuẩn để cấp các hồ sơ giấy tờ nhưng sau này có thể lại vi phạm, tráo thực phẩm bẩn vào để kiếm lời. Và không ở đâu cơ quan quản lý có thể giám sát được 100%, vì thế vẫn cần vai trò giám sát của phụ huynh nhà trường, của ban giám hiệu...

Như vậy khi các khâu trước đó đều bất ổn, nhất là khi nhà trường có sự “qua lại”, liên kết với đơn vị cung cấp thực phẩm, nghĩa vụ kiểm soát cho con mình có bữa ăn sạch sẽ lại đặt lên đôi vai của phụ huynh vốn đã có quá nhiều gánh nặng?

Thế mới thấy đôi khi sự thái quá của các phụ huynh Việt trong nỗi lo thường trực, đau đáu về sự an toàn của những đứa con hóa ra không hề kỳ cục hay khó hiểu!

Nguyễn Anh Thi

------

[1] Số trẻ nhiễm sán lợn ở Bắc Ninh tiếp tục tăng cao bất thường, Báo Lao động, 17/03/2019

tin nổi bật

ChatGPT hay là công nghệ AI nổi bật trong năm

ChatGPT có nhiều điểm hấp dẫn. Đây là một ứng dụng trí tuệ nhân tạo, được công ty OpenAI Inc (San Francisco) phát triển.

Vài điều suy nghĩ về Tết cổ truyền dân tộc

Chúng ta đã ăn xong cái Tết kéo dài nhiều ngày, nhưng tôi vẫn muốn nói lại một số điều đang níu kéo, cản trở các bà, các mẹ của chúng ta trong dịp Tết.

Nhà trí thức có nên giàu không?

Đầu Xuân mới, xin bàn về một chủ đề tương đối nhạy cảm nhưng lại hết sức thực tế: Nhà trí thức có nên giàu không?

"Từ chức 20" nhìn từ "Khoán 10"

Xin gọi năm 2022 vừa kết thúc là năm ‘Từ chức 20’ từ Kết luận số 20-TB/TW ngày 8.9.2022 của Bộ Chính trị.

Quốc phục nam của người Việt

Thời gian trước đây, cộng đồng mạng nói nhiều đến bộ quần áo của một vị đại sứ nọ mặc trong buổi lễ trình Quốc thư. Người bảo chẳng giống ai, người thì bảo như vậy cho khỏi “đụng hàng”.

Tết là dịp để kích cầu

“Tết” với người Việt là thời điểm được nghỉ khá dài theo luật lao động. Ở đây, xin không bàn luận góc độ phong tục, tập quán, văn hóa truyền thống mà nhìn Tết ở góc độ kinh tế.

Người gửi tiền bỗng trở thành nhà đầu tư bảo hiểm

Việc những người gửi tiền tiết kiệm ngân hàng tố bị lừa trở thành nhà đầu tư bảo hiểm là có thật, đang gây nhức nhối. Song, vì điều đó mà có những quy định kỹ thuật thắt chặt dịch vụ này cũng không nên”.

‘Chênh lệch địa tô’ từ lý thuyết đến thực tiễn

Đất ở và đất thương mại, dịch vụ thường có giá cao gấp cả chục lần, thậm chí cả trăm lần so với đất nông nghiệp. “Chênh lệch địa tô” hình thành từ đó: do chuyển mục đích từ loại đất có giá trị thấp sang loại đất có giá trị cao hơn.

Việt Nam tăng trưởng kinh tế số mạnh nhất khu vực Đông Nam Á

Sau hai năm đại dịch vừa qua đã đẩy nhanh xu hướng thay đổi thói quen mua sắm và kinh doanh trực tuyến của Việt Nam theo hướng tích cực.

Con số, phận người

Những con số thất nghiệp thì vô tình, có thể mang gam màu sáng hay xám, nhưng mỗi phận người trong đó rất riêng và chứa đựng biết bao nỗi lòng.

Những điều suy ngẫm sau vụ án Alibaba

Tôi không bênh vực Luyện và không bình luận về tính đúng, sai của bản án mà chỉ bàn về khía cạnh luật pháp, thể chế để ngăn chặn những vụ như Alibaba có thể xảy ra.

An cư, lạc nghiệp nhìn từ khung giá đất

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đã bỏ khung giá đất để thể chế hóa chủ trương của Nghị quyết 18 - NQ/TW và bổ sung các cơ chế, phương pháp xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường.

Chuyện ngẫm từ vụ giám đốc đăng kiểm 'lớp 3'

Đừng vì ông giám đốc không biết chữ, e ngại chuyện “con sâu làm rầu nồi canh” mà thu lại chủ trương xã hội hóa đăng kiểm rất đúng đắn.

Lương giáo viên cao nhất 22 triệu đồng/tháng: Tin tốt và tin xấu

Tin vui cho thầy cô giáo ở thành phố Hồ Chí Minh khi lương có thể tăng lên mức cao nhất 22 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, trong số hơn 78.000 giáo viên của thành phố này, có bao nhiêu được hưởng mức lương mơ ước ấy mới là điều cần quan tâm.

‘Việc tốt, việc xấu dân đều ghi lại hết’

“Dân nhớ lâu lắm. Việc tốt, việc xấu dân đều ghi lại hết, lúc cần thì sẽ nói”. Đây là kinh nghiệm của nguyên Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc sau những lần tiếp xúc trực tiếp với người dân khi còn công tác.