Xã Ia Dom là 1 trong 7 xã biên giới phía tây tỉnh Gia Lai không thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính; là xã đặc biệt khó khăn có 16,2km đường biên giới giáp với Campuchia. Xã có diện tích tự nhiên là 14.562ha với 2.161 hộ và 9.027 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số có 691 hộ với 3.072 nhân khẩu, chiếm trên 34% dân số toàn xã.
Sau một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Gia Lai ghi nhận nhiều chuyển biến rõ nét trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, cải cách hành chính, chuyển đổi số và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Từ các xã biên giới đến những đô thị trung tâm, mô hình mới đang từng bước phát huy hiệu quả.
Chuyển động từ vùng biên
Là địa phương có hơn 16km đường biên giới tiếp giáp Campuchia và sở hữu Cửa khẩu Quốc tế Lệ Thanh, xã Ia Dom đang ghi nhận những chuyển biến rõ nét sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Ông Trần Ngọc Phận, Bí thư Đảng ủy xã Ia Dom cho biết, bộ máy chính quyền từng bước được kiện toàn theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, nâng cao tính chủ động trong xử lý công việc. Chức năng, nhiệm vụ giữa các bộ phận được phân định rõ ràng hơn, trách nhiệm người đứng đầu được đề cao, qua đó nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Từ ngày 1/7/2025 đến nay, xã đã tiếp nhận, giải quyết 2.748 hồ sơ, trong đó có 2.741 hồ sơ trực tuyến; tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt 97%. Nhiều hồ sơ tồn đọng kéo dài nhiều năm được xử lý dứt điểm, người dân ngày càng quen với việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Cùng với những thay đổi trong công tác quản lý, đời sống người dân vùng biên cũng được cải thiện đáng kể. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 4,68% xuống còn 2,82% và dự kiến đến cuối năm 2026 chỉ còn khoảng 1,05%.
Điểm nhấn nổi bật nhất là kết quả thu ngân sách. Nếu như nhiều năm trước, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn chưa đạt 1 tỷ đồng/năm thì chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, Ia Dom đã thu được 20 tỷ đồng, bằng 210% dự toán được giao (8,3 tỷ đồng), chưa bao gồm nguồn thu từ tiền sử dụng đất và Khu kinh tế Cửa khẩu Lệ Thanh.
Theo ông Phận, con số 20 tỷ đồng không phải quá lớn nếu so với nhiều địa phương khác, nhưng với một xã biên giới như Ia Dom, đây là bước tiến rất đáng ghi nhận.
“Trước đây, nhiều doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn nhưng đặt trụ sở ở nơi khác. Nay địa phương vận động doanh nghiệp chuyển trụ sở về xã, đồng thời khuyến khích thành lập doanh nghiệp mới, hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế”, ông Phận cho hay.
Cùng với đó, địa phương chủ động kêu gọi các nhà đầu tư lớn đến tìm hiểu cơ hội đầu tư, quản lý chặt các nguồn thu từ xây dựng cơ bản, thương mại, dịch vụ.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Ia Dom, một yếu tố quan trọng tạo nên chuyển biến là đội ngũ cán bộ đã bám sát cơ sở hơn, trực tiếp nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc tồn tại nhiều năm.
“Những việc thuộc thẩm quyền thì giải quyết ngay theo quy định; những nội dung còn vướng mắc nhưng có thể tháo gỡ được thì cán bộ mạnh dạn xử lý trên tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”, ông Phận nói.
Lãnh đạo địa phương đánh giá, kết quả đạt được có sự đóng góp quan trọng từ việc triển khai Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, đồng thời cho thấy mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang phát huy hiệu quả tích cực tại khu vực biên giới.
Đưa cán bộ về hỗ trợ cơ sở
Theo ông Mai Việt Trung, Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Gia Lai, sau một năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã tạo nhiều chuyển biến tích cực trong tổ chức bộ máy, quản trị điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Bộ máy hệ thống chính trị được sắp xếp theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, tăng tính chủ động cho chính quyền cơ sở. Cơ chế điều hành từ tỉnh đến xã được thực hiện trực tiếp, xuyên suốt và liên thông.
Để hỗ trợ các địa phương vận hành mô hình mới, tỉnh đã thành lập 11 tổ công tác chuyên ngành với 113 cán bộ, công chức, viên chức; điều động thêm 12 cán bộ hỗ trợ cơ sở. Mỗi xã được hỗ trợ từ 1-3 tỷ đồng để đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin và cải tạo trụ sở làm việc.
Những thay đổi về thể chế và quản trị cũng góp phần tạo động lực tăng trưởng kinh tế. Trong quý I/2026, GRDP của Gia Lai tăng 8,51%, đứng thứ 16 cả nước và dẫn đầu khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên.
