Từ ngày 1/6, thị trường nhiên liệu Việt Nam đánh dấu một bước ngoặt lớn khi xăng khoáng RON95 chính thức được thay thế bằng xăng sinh học E10 (xăng RON95 phối trộn 10% ethanol). Nỗ lực này không chỉ nhằm giảm phát thải mà còn giúp bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, thúc đẩy chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững.
Tại Hội thảo “Chuyển đổi năng lượng xanh - Động lực tăng trưởng bền vững” ngày 21/4, TS Đào Duy Anh - Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), nói rõ về lộ trình chuyển đổi sang xăng nhiên liệu sinh học, cơ sở khoa học cũng như thách thức khi phổ biến xăng E10 tại Việt Nam.
Tác động của xăng E10 chỉ khoảng 1-2%
Theo ông Đào Duy Anh, lộ trình chuyển đổi từ ngày 1/6 là bước tiếp nối giai đoạn thí điểm phân phối xăng E10. Thực tế, từ ngày 1/8/2025, hai "ông lớn" xăng dầu là Petrolimex và PVOil đã triển khai thí điểm phân phối xăng E10 tại TPHCM, Hà Nội và Hải Phòng.
Tính đến ngày 15/4/2026, PVOIL cho biết đã có 418/988 cây xăng của doanh nghiệp này kinh doanh xăng E10. Còn Petrolimex dự kiến đến ngày 15/5 sẽ cơ bản hoàn tất việc đưa xăng E10 đến tất cả các cửa hàng trong hệ thống.
Tuy nhiên, một trong những rào cản lớn nhất đối với việc sử dụng xăng sinh học chính là tâm lý lo ngại của người tiêu dùng. Về vấn đề này, TS Đào Duy Anh khẳng định, Bộ Công Thương đã đánh giá rất kỹ thực tiễn tại Việt Nam cũng như kinh nghiệm quốc tế trước khi đưa ra lộ trình chuyển đổi.
"Việc phân phối xăng sinh học E5 từ năm 2018 trên toàn quốc và quá trình thí điểm E10 của Petrolimex, PVOIL từ tháng 8/2025 đến nay chưa ghi nhận bất kỳ phản hồi tiêu cực nào từ khách hàng về việc xăng sinh học ảnh hưởng đến tuổi thọ hay hiệu suất hoạt động của động cơ," ông nhấn mạnh.
Các nghiên cứu từ Đại học Bách khoa Hà Nội hay Đại học Giao thông Vận tải cũng chỉ ra kết quả: Tác động của xăng E10 đến hiệu suất và động cơ là rất nhỏ, dao động khoảng 1-2% về hiệu suất và mức tiêu hao nhiên liệu. Như vậy, người tiêu dùng hoàn toàn có thể yên tâm khi chuyển đổi sang sử dụng loại nhiên liệu này.
Mặt khác, nhìn ra thế giới, việc sử dụng xăng sinh học đã trở thành xu hướng phổ biến tại nhiều quốc gia. Đơn cử, Mỹ sớm sử dụng xăng sinh học từ những năm 1980 và đang dùng xăng từ E10 đến E85. Brazil dùng phổ biến E30; châu Âu sử dụng E10; Philippines đang dùng E15 và dự kiến nâng lên E20 vào năm 2026...
3 lợi ích của xăng sinh học
Theo đại diện Bộ Công Thương, việc sử dụng xăng nhiên liệu sinh học E10 còn là một phần trong chiến lược chuyển đổi xanh. Ước tính, cứ 1 lít xăng khoáng bị đốt cháy sẽ thải ra môi trường khoảng 2,5kg CO2. Với tỷ lệ phối trộn 10%, nếu Việt Nam giảm được 1 triệu m3 xăng khoáng trong tổng mức tiêu thụ khoảng 12 triệu m3/năm, chúng ta sẽ cắt giảm được tới 2,5 triệu tấn CO2 thải vào bầu không khí.
Ngoài lợi ích môi trường, xăng sinh học còn tạo cú hích cho ngành nhiên liệu sinh học và nông nghiệp. Ethanol được sản xuất từ các nông sản như sắn, mía - những cây trồng phù hợp với vùng sâu, vùng xa.
Việc phát triển nhiên liệu này giúp hình thành nguồn cầu ổn định, bảo đảm đầu ra cho nông sản, đồng thời tạo việc làm cho người dân ở khu vực khó khăn. Qua đó, hình thành chuỗi giá trị từ vùng nguyên liệu, nhà máy sản xuất đến khâu phân phối và tiêu dùng.
Mặt khác, trong bối cảnh địa chính trị thế giới phức tạp và nguồn cung nhiên liệu hóa thạch dần cạn kiệt, xăng phối trộn nhiên liệu sinh học trở thành giải pháp tốt cho an ninh năng lượng.
Ông Đào Duy Anh cảnh báo, nếu không phát hiện thêm các nguồn tài nguyên dầu khí mới, trữ lượng hiện có của Việt Nam chỉ đủ khai thác trong khoảng 15-20 năm nữa.
Hiện tại, dù Việt Nam có hai nhà máy lọc dầu đáp ứng khoảng 70% nhu cầu nhiên liệu quốc gia, nhưng trong 70% năng lực sản xuất nội địa đó, nhà máy lọc dầu Nghi Sơn (chiếm 40%) lại phụ thuộc vào nguồn dầu thô nhập khẩu từ Kuwait. Khi nguồn cung bị gián đoạn, khoảng 70% nguồn cung xăng dầu trong nước có thể bị ảnh hưởng.
Với mức phối trộn 10% hiện tại, Việt Nam lập tức giảm được 10% lượng nhiên liệu khoáng phải nhập khẩu. Đại diện Bộ Công Thương cũng tiết lộ, tỷ lệ 10% chỉ là khởi đầu. Trong tương lai, Việt Nam sẽ tiếp tục nâng cao tỷ lệ phối trộn ethanol vào xăng.
Lợi ích và lộ trình chuyển đổi sang xăng sinh học đã được xác định. Thời điểm này, cơ quan hữu trách quan tâm tới 3 yếu tố: Nguồn cung ethanol, năng lực phối trộn của doanh nghiệp, hạ tầng phân phối.
Trong đó, theo rà soát của Bộ Công Thương, nguồn cung ethanol về cơ bản đã đáp ứng đủ. Nếu có thiếu hụt, con số này cũng không đáng kể và hoàn toàn có thể bù đắp qua kênh nhập khẩu.
Tuy nhiên, "điểm nghẽn" nằm ở năng lực phối trộn. Hiện, toàn quốc mới có 3/12 doanh nghiệp đầu mối được cấp phép phối trộn E10, với tổng công suất trên 700.000 m3/tháng. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ của cả nước vào khoảng 1 triệu m3/tháng. Như vậy, năng lực phối trộn hiện tại vẫn còn thiếu khoảng 30% so với nhu cầu thực tế.
.svg){kind=icon}
