Bộ Khoa học và Công nghệ đang xây dựng Dự thảo Hồ sơ chính sách Luật Bưu chính (thay thế) và tổ chức lấy ý kiến các đối tượng chịu tác động theo quy định. Dự thảo dự kiến tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bưu chính, logistics và các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động bưu chính tại Việt Nam, trong bối cảnh lĩnh vực này ngày càng giữ vai trò hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế số.
Việc xây dựng Luật Bưu chính (thay thế) được đặt trên cơ sở chính trị, pháp lý rõ ràng từ các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng xác định yêu cầu chú trọng phát triển hạ tầng thông tin, viễn thông, tạo nền tảng cho chuyển đổi số quốc gia. Các nghị quyết của Trung ương và Bộ Chính trị về công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đổi mới công tác xây dựng pháp luật, cùng Chiến lược phát triển bưu chính đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 đều đặt ra nhiệm vụ rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật chuyên ngành bưu chính, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Về thực tiễn, Luật Bưu chính năm 2010 sau 15 năm thi hành đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho sự hình thành và phát triển thị trường bưu chính. Tuy nhiên, trước sự thay đổi nhanh chóng của môi trường pháp luật và sự bùng nổ của thương mại điện tử, nhiều quy định đã bộc lộ những điểm không còn phù hợp. Cơ cấu thị trường chuyển dịch mạnh, trong đó gói, kiện hàng hóa chiếm hơn 90% tổng sản lượng bưu gửi, nhưng khung pháp lý hiện hành chưa phân định rõ phạm vi dịch vụ bưu chính với vận tải hàng hóa, chưa bao quát đầy đủ các loại hình dịch vụ mới và mô hình kinh doanh dựa trên nền tảng số.
Dự thảo chính sách Luật Bưu chính (thay thế) hướng tới mở rộng không gian hoạt động của lĩnh vực bưu chính thông qua việc sửa đổi, bổ sung các khái niệm về dịch vụ bưu chính, hạ tầng bưu chính và các dịch vụ bưu chính mới. Trong đó, mạng bưu chính công cộng được xác định là hạ tầng thiết yếu, làm nòng cốt trong cung ứng dịch vụ bưu chính phổ cập, dịch vụ phục vụ cơ quan Đảng, Nhà nước và các nhiệm vụ đặc thù khác. Dự thảo cũng đặt ra yêu cầu nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp của Nhà nước để bảo đảm cung ứng ổn định dịch vụ bưu chính công ích trong bối cảnh mới.
Một nội dung quan trọng khác là hoàn thiện các quy định về bảo đảm an toàn, an ninh bưu chính. Dự thảo định hướng bổ sung nghĩa vụ của doanh nghiệp bưu chính và người sử dụng dịch vụ trong việc định danh, lưu trữ thông tin bưu gửi, tăng cường giám sát, đồng thời phân định rõ trách nhiệm giữa các chủ thể liên quan. Các quy định này nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phòng ngừa và hạn chế việc lợi dụng mạng bưu chính để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
Bên cạnh đó, Dự thảo Luật Bưu chính (thay thế) còn hướng tới thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, cho phép thử nghiệm công nghệ và mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực bưu chính, đồng thời tăng cường quản lý hoạt động bưu chính trên nền tảng số và thương mại điện tử, đặc biệt là thương mại điện tử xuyên biên giới.
Quá trình xây dựng chính sách được Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, với việc tổng kết thực tiễn thi hành, tham vấn rộng rãi các cơ quan, tổ chức, địa phương, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp. Việc lấy ý kiến đối tượng chịu tác động tiếp tục được coi là khâu quan trọng nhằm hoàn thiện dự thảo, bảo đảm Luật Bưu chính (thay thế) khi được ban hành có tính khả thi, đồng bộ và đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.