Trong điều kiện sản xuất nông nghiệp chuyển dịch mạnh mẽ sang sản xuất hàng hóa, phụ thuộc lớn vào thị trường và công nghệ để tăng năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh thì giảm nghèo thông tin không chỉ là việc “có thêm thông tin” mà là quá trình giúp người nông dân hiểu đúng, làm đúng và bán đúng.
Khi khoảng cách thông tin được thu hẹp, nông dân không còn sản xuất theo kinh nghiệm đơn lẻ mà chuyển sang sản xuất theo tín hiệu thị trường, tiêu chuẩn kỹ thuật và liên kết chuỗi. Đây chính là “đòn bẩy mềm” nhưng quyết định trực tiếp đến hiệu quả sinh kế, nhất là tại vùng ven biển còn nhiều hạn chế về điều kiện tiếp cận tri thức trên địa bàn tỉnh Cà Mau.
Tại khóm Biển Tây A, phường Hiệp Thành, việc chuyển đổi sang trồng măng tây xanh là một minh chứng rõ nét. Không phải ngẫu nhiên người dân chọn cây trồng này, mà bắt nguồn từ quá trình được tiếp cận thông tin đầy đủ từ đặc tính thích nghi với đất giồng cát, chu kỳ thu hoạch dài, hiệu quả kinh tế cao và đặc biệt là có đầu ra ổn định thông qua hợp tác xã. Nhờ thông tin minh bạch và có sự định hướng, nông dân khóm Biển Tây A đã mạnh dạn thay đổi, từ sản xuất nhỏ lẻ sang mô hình có liên kết.
Ở đây, vai trò của giảm nghèo thông tin thể hiện rõ ở ba khía cạnh. Thứ nhất, giúp nông dân tiếp cận tri thức kỹ thuật: từ quy trình trồng, chăm sóc đến tiêu chuẩn chất lượng. Thứ hai, giúp nắm bắt thông tin thị trường, giá cả, nhu cầu tiêu thụ để chủ động sản xuất. Thứ ba, tạo điều kiện kết nối nguồn lực như vốn, vật tư, đầu ra thông qua các tổ chức trung gian như Hội Nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp. Khi ba yếu tố này được “mở khóa”, người nông dân sẽ giảm rủi ro, tăng hiệu quả và có khả năng phát triển bền vững.
Để làm được điều đó, công tác truyền thông giảm nghèo thông tin được tỉnh Cà Mau triển khai theo nhiều cách linh hoạt, sát thực tế. Thay vì tuyên truyền một chiều, các địa phương đã chuyển sang tổ chức các lớp tập huấn, mô hình trình diễn ngay tại ruộng vườn. Thông qua đó, nông dân không chỉ nghe mà còn trực tiếp thấy và làm theo. Bên cạnh đó, hệ thống Hội Nông dân, hợp tác xã đóng vai trò như “kênh dẫn thông tin”, thường xuyên cập nhật kỹ thuật mới, thông tin thị trường, chính sách hỗ trợ đến từng hộ.
Một điểm đáng chú ý là việc lồng ghép truyền thông số vào hoạt động hỗ trợ nông dân. Thông qua điện thoại thông minh, mạng xã hội, các nhóm Zalo cộng đồng, người dân có thể trao đổi kinh nghiệm, cập nhật giá cả, tìm kiếm đầu ra nhanh chóng. Những kênh này giúp rút ngắn khoảng cách địa lý, đưa thông tin đến nhanh hơn, kịp thời hơn, phù hợp với điều kiện vùng ven biển.
Các hợp tác xã như Lộc Tím Farm bao tiêu sản phẩm, đóng vai trò “trạm trung chuyển thông tin”, hướng dẫn quy trình sản xuất, cung cấp vật tư và giám sát chất lượng. Đây là mô hình hiệu quả trong việc gắn sản xuất với thị trường, giúp nông dân không bị “mù thông tin” trong chuỗi giá trị.
Bên cạnh đó, sự vào cuộc đồng bộ của Hội Nông dân, chính quyền địa phương và các tổ chức tín dụng cũng góp phần quan trọng. Việc hỗ trợ vay vốn đi kèm hướng dẫn kỹ thuật, tư vấn sản xuất giúp người dân không chỉ có nguồn lực mà còn có kiến thức để sử dụng hiệu quả nguồn lực đó. Đây chính là cách tiếp cận toàn diện trong giảm nghèo thông tin, không tách rời thông tin với hành động.
Thực tiễn ở Biển Tây A cho thấy, khi người nông dân được trang bị đầy đủ thông tin và kỹ năng, họ sẽ tự tin chuyển đổi mô hình, nâng cao thu nhập và từng bước làm chủ sản xuất. Măng tây xanh không chỉ là cây trồng mới mà còn là kết quả của một quá trình “khai thông thông tin”, thay đổi nhận thức và cách làm.
Giảm nghèo thông tin là giải pháp lâu dài, mang tính nền tảng. Thông tin được lan tỏa đúng cách, đúng đối tượng và đúng nhu cầu, nó sẽ trở thành động lực giúp nông dân ven biển Cà Mau mở rộng cơ hội phát triển, nâng cao đời sống và hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.
.svg){kind=icon}
